ANDRZEJ ZARYCKI O MOJEJ POEZJI: „TO SĄ TAK CUDOWNE OPOWIEŚCI O MIŁOŚCI… ŚWIETNA LITERATURA”.

Zapraszam do posłuchania bardzo interesującej audycji z Andrzejem Zaryckim – jednym z kompozytorów pięknych piosenek Ewy Demarczyk i Anny Szałapak. O mojej poezji Maestro tak mówi w tym odcinku PWDN:

„Wszystkie uczucia, jakie tylko są możliwe porusza ta poezja. To są tak cudowne opowieści o miłości. Takie krótkie, a tak dużo znaczą. Opowieści o ludziach, o rodzeństwie, o rodzinie – tak się domyślam, bo to nie wprost jest powiedziane. Fantastyczne rzeczy. Króciuteńkie myśli, jak gdyby tylko rzucone gdzieś w przestrzeń. I trzeba z tej przestrzeni wyłapać sobie to, co przemawia, a przemawia bezpośrednio właściwie każde zdanie. Także – świetna literatura, kapitalna! Mnie się bardzo podoba.”

Panie Andrzeju, serdecznie dziękuję. Także za Pana obecność w Piwnicy pod Baranami 5 kwietnia, kiedy czytałam tam swoje wiersze.  

AGNIESZKA KOSTUCH RECENZUJE MÓJ TOMIK „HANAMI”

NA ŁAMACH NUMERU 7-8/2024 MIESIĘCZNIKA „KALEJDOSKOP” UKAZAŁA SIĘ KOLEJNA RECENZJA MOJEGO TOMIKU „HANAMI”. SERDECZNIE DZIĘKUJĘ AGNIESZCE KOSTUCH ZA WNIKLIWE OMÓWIENIE MOICH WIERSZY.

https://www.e-kalejdoskop.pl/wiadomosci-a230/kalejdoskop-0708/2024-r13246
KONTEMPLACJA ŚWIATA

Ostatni tom poezji Marii Duszki Hanami (2023) to kontynuacja poetyki, jaką autorka uprawia od lat. Są to wiersze bardzo wyważone, wręcz stoickie. Dlatego wybrany przez autorkę tytuł najnowszego zbioru wcale mnie nie zdziwił. Oddaje w pełni to, czym dla Duszki jest poezja i czym może się stać również dla jej czytelników. Samo określenie „hanami” odnosi się do starego japońskiego obrzędu oglądania kwitnących drzew wiśni w marcu lub kwietniu, opadania ich płatków. Zwyczaj ten jest praktykowany w Japonii do dzisiaj. To swoista lekcja o pięknie świata, ale i jego przemijalności. Z takim też przesłaniem spotykamy się w tomie Duszki.

„czasem / nie mogę oddychać / z zachwytu nad urodą świata // a czasem / ze strachu / przed jego okrucieństwem”

Ten zachwyt miesza się ze strachem przez cały tom. Odnoszą się one zarówno do bardzo osobistych przeżyć podmiotu lirycznego (który jest alter ego poetki), jak miłość, wiara, jak i do spraw globalnych, jak wojny.

„ludzkość / od czasu do czasu / wydaje z siebie / potwora / który ją pożera”

Co istotne, Duszka jednak nie zwala odpowiedzialności za całe zło świata tylko na tych pojedynczych „potworów”. Jak wiemy, Hitler, a teraz Putin, nie uczyniliby piekła całym narodom sami. Nie mówiąc o odpowiedzialności ludzkości za kryzys klimatyczny. Duszka nie wprost, ale jednak o tym pisze tak: „świecie zwariowany // zabawko nasza / którą psujemy / i naprawiamy”.

Pokazuje też absurd wojen w prostych wersach wiersza Po obejrzeniu reportażu na Ukrainie:

„słońce spokojnie świeci / drzewa w młodej zieleni // strzelają do siebie dzieci / dzieci matki Ziemi”.

Dla jednych prostota jej wierszy będzie ich niedostatkiem, dla drugich – siłą. Ja lubię najbardziej ich subtelność i niespieszność, nawiązującą do tytułowego „hanami”. Podoba mi się także sposób opisywania przez Duszkę jej relacji z Bogiem.

„czasem Bóg / wypróbowuje / moją cierpliwość // a czasem ja Jego”

Jak dobrze znamy te pytania, przeradzające się w pretensje: dlaczego Bóg nie reaguje na zło? Szczególnie w czasie wojny wybrzmiewa ono mocno i z wielu ust. Duszka po raz kolejny nie wprost, ale wydaje się, że próbuje dać nam możliwą odpowiedź (przynajmniej jedną ze składowych tej odpowiedzi). Nasuwają się skojarzenia z biblijną opowieścią o Hiobie. A kolejny wiersz, będący swoistą modlitwą, pięknie oddaje naturę Boga: „Boże nieuchwytny / z naszych modlitw i pragnień / utkany // czasem w miłości / a czasem w samotności Cię spotykamy”.

W przeciwieństwie do córki autorki, której słowa są zacytowane w drugiej części książki, zawierającej krótkiej anegdoty, zapiski ze spotkań i zasłyszanych rozmów, nie uważam, żeby Duszka była „roznegliżowaną poetką”. Tak, jak wspomniałam, ujmuje mnie jej subtelność, którą przekłada na wiersze. Zrobię w tym miejscu małą dygresję. Kiedy po raz pierwszy przeczytałam zapiski z dziennika prowadzonego online przez Tomasza Jastruna byłam lekko zszokowana jego otwartością, dzieleniem się szczegółami z życia prywatnego, w tym rodzinnego. W swojej szczerości zapytałam ich autora, czy nie uważa, że są zbyt ekshibicjonistyczne. Bardzo się zdziwił tym pytaniem i odpowiedział, że nie, dodając – „granica intymności u każdego przebiega w innym miejscu”. Pewnie analogicznie jest w przypadku odbioru poezji Duszki przeze mnie i jej córkę.

Ale wracając do Hanami. Ważną częścią tego zbioru są wiersze o miłości. One również nasuwają skojarzenia z obrzędem oglądania opadających płatków wiśni. Miłość jest pokazana jako cud, dowód istnienia Boga, współuczestnictwo w kontemplacji piękna świata, a z drugiej strony, uwypuklona zostają jej przemijalność i kruchość.

„mijają lata / domy / mężczyźni / mojego życia // nie mija / trwa we mnie / mglisty grudniowy wieczór / błotnista wiejska droga / twój pocałunek / – dowód na istnienie Boga”

Coraz rzadziej poeci podnoszą miłość do poziomu sacrum. Duszka, mimo rozczarowań, które są nieodłączną częścią życia, nie traci wiary ani w nią, ani w Boga. W brutalnym świecie wojen, pędzącej technologii, zdobywa się na dystans i spokój. I w tej jej stoickiej, niezachwianej postawie widzę największą wartość jej wierszy, przy których możemy po prostu odetchnąć. Całkiem podobnie jak Japończycy w swoich wiśniowych ogrodach.

„w czas kwitnienia wiśni / Japończycy / nie pracują / świętują // nawet w centrach wielkich miast / siedzą przez kilka dni / pod kwitnącymi drzewami // nie żal im upływającego czasu / siedzą dopóki płatki wiśni / nie opadną // nasyceni pięknem / wracają do pracy // na moim osiedlu / bez potrzeby wycięto / stary sad // sąsiedzi mówią / że teraz wreszcie / będzie tu porządek […]”

Na marginesie, zadajcie sobie pytanie, jak ten obraz się ma do stereotypu zabieganego Japończyka-pracoholika? Nijak, prawda?

Ponieważ, jako się rzekło, poetce wycięto sad na osiedlu, ucieka na wieś, do miejsc, gdzie spędziła dzieciństwo.

„idę znów ulicami tego miasteczka / cofam się w czasie // warstwa po warstwie / opadają ze mnie szczęścia i nieszczęścia / mojego życia // jestem znów tą małą dziewczynką / wędrującą z babcią po ciepły chleb / do piekarni w rynku”

Metafora o „opadaniu szczęść i nieszczęść” nasuwa skojarzenie z opadaniem płatków wiśni. Podmiot liryczny przyrównuje się do drzewa, które wraca do swoich korzeni. Z nich czerpie siłę.

„już czas / jechać na małyński trakt // zagubić się w wysokich trawach / spotkać się z wiatrem i niebem // odnaleźć siebie” (Lato)

Ci, co kochają swoje małe ojczyzny, z których wyjechali lata temu, doskonale rozumieją, jak cenne są takie powroty. Patriotyzm Duszki nie jest tym topornym, hasłowym, wykrzykiwanym na wiecach i marszach narodowców, ale bardzo subtelnym. To świadomość własnych korzeni i ich wartości. I co istotne, nie jest wykluczającym, budującym mury, ale otwartym na dialog i pojednanie nawet z potomkami tych, którzy w przeszłości najechali na tę ojczyznę i dopuścili się zbrodni na jej mieszkańcach.

„pierwszego września w Szlezwiku / czytam niemieckim poetom / wiersz o moim dziadku / który zginął w Gross-Rosen // próbujemy uleczyć naszą przeszłość // podajemy sobie z ust do ust / opłatek wiersza […]”

Poetka tą piękną metaforą „opłatka wiersza” pokazuje nam sens i moc poezji. W tym przypadku stała się ona mostem między potomkinią ofiary a potomkami oprawców. Tekstów o poezji, poetach jest w tym tomie kilka, a chciałoby się, żeby było ich jeszcze więcej. Wśród nich szczególnie piękny jest ten: „wiersze przychodzą do mnie / kiedy chcą // czasem budzą mnie / a czasem kołyszą do snu”.

I to jest kwintesencja poetyki Marii Duszki – jest zarówno dramatyczna, jak i kojąca. Poetka pokazuje nam ciemność i światło tego świata w taki sposób, żeby szala nie przechyliła się na stronę zła. W takim oglądzie i opisywaniu rzeczywistości jest mi bardzo bliska.

Wojciech Bonowicz w swoim Dzienniku pocieszenia cytuje wiersz Rona Padgetta: „Najpierw uspokój się. / Potem – spróbuj pozostać w tym stanie / przez resztę życia”. Wiersze z tomu Hanami to wiersze kogoś, kto taki stan osiągnął. Pokontemplujcie świat oczami Duszki.

Agnieszka Kostuch

DRODZY PASAŻEROWIE, PRZYJECHALI DO WILNA…

oznajmił kierowca autobusu. 🙂 Tak oto po raz dziewiąty znalazłam się w stolicy Litwy, a po raz ósmy na Międzynarodowym Festiwalu „Maj nad Wilią”. Tym razem jednak uczestnicy imprezy spotkali się nie w Wilnie, a w Ejszyszkach, w bardzo polskim rejonie sołecznickim.
Zanim jednak rozpoczął się festiwal odwiedziłam moją przyjaciółkę Birutė Jonuškaitė – litewską poetkę i pisarkę. W niedzielę 23 czerwca wybrałyśmy się razem do Kernavy (pierwszej stolicy Litwy) na noc świętojańską. Nigdy wcześniej nie byłam na takiej imprezie. To, co zobaczyłam w Kernavie, zaskoczyło mnie. Setki, a może nawet tysiące ludzi, występy wielu zespołów folklorystycznych, wielki kiermasz, na którym można było nabyć prawie wszystko…

 

Kernava nad Wilią, fot. Maria Duszka
Kernava nad Wilią, fot. Maria Duszka

 

W Kernavie odwiedziłyśmy też miejscowego rzeźbiarza o duszy filozofa. Oto kilka jego oryginalnych prac i my w jego galerii.

A TERAZ KILKA FOTEK Z ODBYWAJĄCEGO SIĘ TYM RAZEM W CZERWCU MIĘDZYNARODOWEGO FESTIWALU „MAJ NAD WILIĄ”. WSPANIAŁYMI ORGANIZATORAMI TEGOROCZNEJ EDYCJI BYLI BARBARA JUNDO – KALISZEWSKA I ROMUALD MIECZKOWSKI. DOBRYM DUCHEM IMPREZY BYŁA TEŻ MAMA BASI, LUCYNA JUNDO. PODZIĘKOWANIA SKŁADAM TAKŻE WOLONTARIUSZOM: DOROCIE CZAPKOWSKIEJ I EDWINOWI BIEŻANOWOWI. 

A oto program tego niezwykłego wydarzenia.

XXXI MIĘDZYNARODOWY FESTIWAL POEZJI „MAJ NAD WILIĄ”:

NA ZIEMI SOLECZNICKIEJ

A to z powodu nowego formatu i rozszerzenia geografii festiwalu, który podczas 30 lat odbywał się głównie w Wilnie, z krótszymi wyjazdami do innych miejscowości Wileńszczyzny i Litwy.

Tym razem w dniach 24-28 czerwca 2024 roku będziemy gościć na Ziemi Solecznickiej, pragnąc skoncentrować swą uwagę na jej historii, bogactwie kulturowym i współczesnych osiągnięciach, nawiązując kontakty współpracy z jej twórcami i badaczami.

Oczywiście przydatne będzie wcześniejsze doświadczenie festiwalu, w którym uczestniczyło tylko ponad tysiąc twórców zagranicznych z dwudziestu kilku krajów, nie tylko z Polski i Europy, ale także z innych kontynentów. Będzie to okazja do przybliżenia tego regionu dla gości festiwalu, wśród których będą poeci i pisarze, publicyści i dziennikarze, naukowcy i badacze, ludzie filmu i innych dziedzin sztuki.

Podczas czerwcowej odsłony festiwalu jego goście zatrzymają się w ośrodku wypoczynkowym na rzeką Wersoką w Zubiszkach. Program przewiduje spotkania w Ejszyszkach, Hornostaiszkach i Solecznikach, twórczą prezentację gości oraz miejscowych literatów, polskich twórców na Litwie. Czołowi pisarze litewscy – Birut  Jonuškaitė, przewodnicząca Związku Pisarzy Litwy, oraz Herkus Kunčius nawiążą do problematyki tożsamościowej w swoim pisarstwie. Nie zabraknie również głosów młodych o „smakach tożsamości” – odbędzie się dyskusja podczas warsztatów z wilnianinem Bartoszem Połońskim, polskim twórcą współczesnych narracji eksperymentalnych. Autorzy przybędą ze swoimi książkami, wydawnictwa z serii Biblioteka Znad Wilii pozostaną w bibliotekach rejonu.

Podczas popołudnia z filmem odbędzie się spotkanie ze scenarzystkami filmu Hornostaiszki. Przypadki dworu i ludzi – z Dorotą Roszkowską, potomkinią rodu Siekluckich, honorową członkinią Polskiej Akademii Filmowej, producentką i właścicielką Studia Filmowego „Arkana” oraz dr Barbarą Jundo-Kaliszewską, pochodzącą z Ejszyszek (Uniwersytet Łódzki, autorka książki Zakładnicy historii. Mniejszość polska w postradzieckiej Litwie). W Kinie Letnim zagości festiwal EMIGRA z prezentacją filmów dotyczących Wileńszczyzny i Litwy: poetyckim obrazem Najgorętszy punkt planety – Wilno (2023). Z filmoteki „Maja nad Wilią” przedstawimy dokument pt. Szetejnie, jeden z filmów z Cyklu Miłoszowskiego – z okazji obchodzonego Roku Noblisty i film pt. Nieobecny – o poecie wileńskim Sławomirze Worotyńskim i jego twórczości, w którym wystąpią bliscy mu ludzie i koledzy.  

Goście wyruszą Śladami historii – od Witolda Wielkiego do czasów współczesnych, poznają najważniejsze zabytki w Ejszyszkach – kościół pw. Wniebowstąpienia i kwaterę rodu Siekluckich, wielonarodowy cmentarz miejski (miejsce zagłady, kwatery AK), pomnik powstania styczniowego, odbędą spacer dawną Via Jagiellonicą – wielonarodowymi miejscami pamięci – ul. Raduńską, będą przy krzyżu upamiętniającym sowieckie wywózki, przy synagodze, odwiedzą Grodziska koło Ejszyszek – miejsce, w którym stał zamek księcia Sydymunda – ojca księżnej Anny, żony Witolda Wielkiego, dwór w Hornostaiszkach. W  Solecznikach zaplanowany jest meeting poetycki, a na zakończenie festiwalu – koncert w Ejszyszkach Słowo i dźwięki.

O ile dotychczas większość imprez festiwalu odbywała się w Wilnie, to celem obecnego przedsięwzięcia jest przyczynienie się do aktywizacji polskiego życia kulturalnego w miejscowościach rejonu solecznickiego, w zdecydowanej większości zamieszkałym przez Polaków.

Organizatorzy festiwalu doceniają otwartość władz miejscowych na działania kulturalne i współpracę, są wdzięczni za pomoc w trakcie prac organizacyjnych festiwalu.

Romuald Mieczkowski, dyrektor XXXI MFP „Maj nad Wilią”

 

JA W HOTELU „PONAS TADAS” W WILNIE.

Pan Stanisław Zawodnik przepisał do swojego notesu chyba połowę moich wierszy z polsko-litewskiego tomiku „Wolność chmur / Debesų laisvė” (którego nakład już mi się skończył).  Czy może być coś milszego dla poety niż takie zainteresowanie czytelnika? 

Spotkanie z Bartoszem Połońskim, autorem powieści „Robczik” poprowadzili Barbara Jundo – Kaliszewska i Romuald Mieczkowski.

POIMPREZOWY ŚWIT 🙂

ALEKSANDRA TYKARSKA, DZIENNIKARKA POLSKIEGO RADIA

KOŚCIÓŁ W EJSZYSZKACH

NAD WERSOKĄ

ROMUALD MIECZKOWSKI – REDAKTOR KWARTALNIKA „ZNAD WILII”, ORGANIZATOR WSZYSTKICH FESTIWALI „MAJ NAD WILIĄ”. ROMKU, DZIĘKUJĘ CI ZA WSZYSTKO. 🙂

WIĘCEJ FOTEK I INFORMACJI NA MOIM PROFILU NA FACEBOOKU:

https://www.facebook.com/media/set?vanity=maria.duszka&set=a.7737280719660391

 

 

 

 

 

MARLENA DROZDOWSKA W NASZEJ AUDYCJI

Kilka tygodni temu pojechałam do Warszawy, aby w Polskim Radiu udzielić wywiadu Adamowi Dobrzyńskiemu. Towarzyszył mi Piotr Spottek. I tam właśnie spotkaliśmy Marlenę Drozdowską. Piotr nie byłby sobą, gdyby jej nie zagadnął i nie zaprosił do udziału w naszej audycji. Pani Marlena bardzo chętnie się na to zgodziła. I oto mamy bardzo sympatyczny wywiad z kolejną gwiazdą. Zapraszam do posłuchania. 🙂 

ZAPRASZAM NA MÓJ WIECZÓR AUTORSKI DO POZNAŃSKIEGO KLUBU LITERACKIEGO „DĄBRÓWKA”

Klub Literacki „Dąbrówka” w Piątkowskim Centrum Kultury Poznańskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, Os. Bolesława Chrobrego 117A zaprasza we wtorek 18 czerwca o godz. 18.00 na spotkanie autorskie Marii Duszki – poetki, dziennikarki, założycielki Koła Literackiego „Anima”, współtwórczyni audycji muzyczno-literackiej Pod Wielkim Dachem Nieba. Artystka zaprezentuje swoje wiersze, krótkie formy prozatorskie i anegdoty. Zostaną także odtworzone nagrania piosenek skomponowanych do jej tekstów.
Spotkanie poprowadzi SŁAWOMIRA SOBKOWSKA – MARCZYŃSKA.
W drugiej części wieczoru – klubowy debiut TADEUSZA BLUMCZYŃSKIEGO.

https://www.facebook.com/events/3713293332321843/?acontext=%7B%22event_action_history%22%3A[%7B%22extra_data%22%3A%22%22%2C%22mechanism%22%3A%22surface%22%2C%22surface%22%3A%22permalink%22%7D%2C%7B%22extra_data%22%3A%22%22%2C%22mechanism%22%3A%22surface%22%2C%22surface%22%3A%22edit_dialog%22%7D]%2C%22ref_notif_type%22%3Anull%7D

PIOTR SPOTTEK NA SPOTKANIU UCZESTNIKAMI WARSZTATÓW LITERACKICH SIERADZKIEGO UNIWERYTETU TRZECIEGO WIEKU

 

O spotkaniu Piotra Spottka z uczestnikami Warsztatów Literackich sieradzkiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku napisano:

W dniu 29 maja 2024 r. gośćmi Warsztatów Literackich byli pan Piotr Spottek w towarzystwie sieradzkiej poetki Marii Duszki. Pan Piotr od wielu lat prowadzi audycje radiowe. Ostatnio w Radiu Islanders prezentuje piosenkę polską w programie POD WIELKIM DACHEM NIEBA.

Z twórcami piosenek i wykonawcami przeprowadza ciekawe rozmowy. Słuchaczom Uniwersytetu opowiadał o swojej niezwykle interesującej pracy. Spotkanie przebiegło w miłej atmosferze. Dziękujemy za przyjęcie zaproszenia i przybliżenie nam pracy radiowca.

2024-05-29 – Warsztaty Literackie z Gośćmi