Warning: Undefined variable $show_stats in /home/platne/serwer244310/public_html/maria.duszka.pl/wp-content/plugins/stats/stats.php on line 1384

TRZY POWIEŚCI IRMINY KOSMALI

„Krótka historia nikczemności”, „Złuda” i „Spoina” to cykl powieści Irminy Kosmali, mieszkającej w Gnieźnie pisarki, publicystki i krytyczki literackiej. Pierwszą z nich Autorka podarowała mi 10 grudnia w Bibliotece Raczyńskich w Poznaniu. Przeczytałam ją w trzy dni. A dzisiaj, w przedostatnim dniu roku, dotarły do mnie dwie kolejne. Irmino, serdecznie dziękuję – za Twoje powieści i piękną dedykację. 🙂

 

NASZE SPOTKANIE W BIBLIOTECE RACZYŃSKICH W POZNANIU

Tak opisała nasz wieczór prowadząca Irmina Kosmala na  portalu „Kuźnia Literacka”:

https://kuznia.art.pl/galeria-osobliwosci/21-wydarzenia-kulturalne/3196-poezja-jako-tarcza-przed-lekiem-relacja-ze-spotkania-z-marlena-zynger-i-maria-duszka.html

Poezja jako tarcza przed lękiem. Relacja ze spotkania z Marleną Zynger i Marią Duszką

IMG_20251210_170032287_HDR.jpg
Od lewej: Maria Duszka, Paweł Kuszczyński, Marlena Zynger i Irmina Kosmala; Biblioteka Raczyńskich, 10.12.2025

Wczorajsze popołudnie w poznańskiej Bibliotece Raczyńskich upłynęło pod znakiem liryki, która nie boi się stawiać oporu, ale i budować mostów. Bohaterkami spotkania były dwie poetki o odmiennych, choć współbrzmiących wrażliwościach: Marlena Zynger i Maria Duszka. Gospodarzami tego literackiego dialogu byli Paweł Kuszczyński oraz Irmina Kosmala.

Już sam wstęp zwiastował, że nie będzie to rutynowa promocja książek. Paweł Kuszczyński, prezes poznańskiego oddziału Związku Literatów Polskich, z właściwą sobie elegancją i erudycją wprowadził zgromadzoną publiczność w świat obu artystek. Prezentując ich biogramy, nakreślił imponującą mapę ich aktywności. W przypadku Marleny Zynger – warszawskiej poetki i redaktor naczelnej „LiryDramu” – wybrzmiały echa jej licznych nagród (w tym niedawnego Brązowego Medalu „Gloria Artis” czy międzynarodowej „Korkyra Melaina”) oraz performatywny charakter jej poezji, która często trafia na sceny muzyczne i teatralne. Z kolei przy sylwetce Marii Duszki – sieradzkiej animatorki kultury i poetki związanej z ZLP w Poznaniu – Kuszczyński podkreślił jej niezwykłą aktywność na polu współpracy międzynarodowej (szczególnie z Litwą i środowiskami polonijnymi) oraz muzyczność jej frazy, docenianą przez kompozytorów od Londynu po San Remo.

Kiedy jednak mikrofon przejęła Irmina Kosmala, spotkanie nabrało dynamiki, intelektualnej rozmowy. Prowadząca nie zadowoliła się powierzchownymi pytaniami o inspiracje. Drążyła temat poezji jako przestrzeni dialogu w świecie ogarniętym kryzysem oraz literatury jako odpowiednika na nasze codzienne lęki.

Kulminacyjnym momentem wieczoru, który na chwilę zatrzymał oddech sali, było jedno z pytań zadanych przez Kosmalę. Było to pytanie-wyzwanie, dotykające samej istoty twórczej intymności i etyki słowa, stanowiące parafrazę  wersu utworu Teresy Tomsi:

„Jakie słowo nie przejdzie nigdy przez czułe gardło Waszych wierszy?”

To pytanie otworzyło niezwykłą przestrzeń do refleksji. Autorki, choć obie głęboko osadzone w realiach współczesnego świata, musiały zmierzyć się z definicją własnych granic artystycznych. Dla publiczności była to rzadka okazja, by zajrzeć za kulisy procesu twórczego – tam, gdzie decyduje się nie to, co zostanie napisane, ale to, co musi zostać przemilczane, by wiersz zachował swoją szlachetność i prawdę.

Marlena Zynger, autorka tomów takich jak „Tangensoida” czy „O!Nie!”, oraz Maria Duszka, promująca m.in. zbiór „Hanami” i „Wiersze wybrane” udowodniły wczoraj, że poezja to wciąż żywy organizm. Rozmowa meandrowała między „sprzeciwem wobec rzeczywistości” a wciąż „jasnym dachem nieba”, pokazując, że mimo różnic w stylistyce i biografii, obie poetki łączy wiara w ocalającą moc słowa.

Dwugodzinne spotkanie w Bibliotece Raczyńskich zakończyło się kuluarowymi rozmowami, które są najlepszym dowodem na to, że – jak zapowiadano – literatura wciąż potrafi odpowiadać na nasze nadzieje, a zadane ze sceny trudne pytania rezonują w słuchaczach jeszcze długo po wyjściu z sali.

Oto wybrane fotki z Marleny Zynger i mojego wieczoru autorskiego w pięknych wnętrzach Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu. Dziękuję serdecznie Pawłowi Kuszczyńskiemu, prezesowi Oddziału Związku Literatów Polskich w Poznaniu za przywitanie i rozpoczęcie, a Irminie Kosmali za poprowadzenie spotkania. Kalinie Izabeli Zioła i Monice Krauze wdzięcznam na fotki i filmy. Wszystkim, którzy zechcieli przybyć na spotkanie z nami, posyłam serduszka. ❤❤❤ 🙂

Fot. Kasia Milewska Dworaczyk

Fot. Monika Krauze

Irmina Kosmala czyta moje wiersze. Nagranie: Monika Krauze

Fot. Kalina Izabela Zioła

Kliknij, aby obejrzeć fotorelację na Facebooku:

https://www.facebook.com/maria.duszka/posts/pfbid02WSk5hunwExAqZJ3c3hkdPJe1wSzS8Ed5TEwAfBDVyphJRzXhrXZ6ZU7ABCNzvouBl

DUSZKA & ZYNGER W BIBLIOTECE RACZYŃSKICH W POZNANIU – 10 GRUDNIA O GODZ. 17.00. ZAPRASZAMY :)

Spotkanie poprowadzi Irmina Kosmala.
Podczas wieczoru autorskiego poetki zaprezentują wiersze liryczne, fraszki i anegdoty ze swoich najnowszych książek.

MARIA DUSZKA to autorka 11 tomików, dziennikarka, animatorka kultury, uczestniczka festiwali literackich w Niemczech i na Litwie. www.maria.duszka.pl

MARLENA ZYNGER wydała 6 zbiorów poetyckich, jest redaktorką naczelną Kwartalnika Literacko-Kulturalnego „LiryDram”, członkinią Zarządu Oddziału Warszawskiego Związku Literatów Polskich, odznaczoną Brązowym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis.

IRMINA KOSMALA – pisarka, publicystka, dziennikarka, krytyczka literacka i teatralna, animatorka kultury, redaktorka naczelna „Kuźni Literackiej”, redaktorka działu recenzji ogólnopolskiego pisma kulturalnego „Zeszyty Poetyckie”, za krytykę literacką laureatka kolejnego etapu Nagrody Ambasador Nowej Europy, członkini Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Współorganizatorem spotkania jest Związek Literatów Polskich, Oddział w Poznaniu.

NA PORTALU „KUŹNIA LITERACKA” ZOSTAŁA OPUBLIKOWANA ENTUZJASTYCZNA RECENZJA ZREDAGOWANEJ PRZEZE MNIE DEBIUTANCKIEJ KSIĄŻKI TADEUSZA BLUMCZYŃSKIEGO „TAM”

AUTORKĄ RECENZJI JEST IRMINA KOSMALA.

https://kuznia.art.pl/recenzje/3156-tam-tadeusz-blumczynski.html

Pielgrzymka w głąb uniwersalności. O poezji Tadeusza Blumczyńskiego Tam

Tomik poetycki Tadeusza Blumczyńskiego Tam to nie tylko zbiór wierszy, ale przede wszystkim filozoficzna podróż w głąb ludzkiej kondycji, która z powodzeniem unika pułapek religijnej egzaltacji i sentymentalizmu. Zamiast serwować gotowe, znane narracje biblijne, autor podejmuje się ryzyka ponownego, osobistego przeżycia miejsc i historii, nadając im zaskakujący, współczesny wymiar. To udany debiut, który wyróżnia się świeżym spojrzeniem i głęboką, a jednocześnie przystępną refleksją.

 

Poezja: Pielgrzymka w głąb uniwersalności

Wiersze zawarte w pierwszej, poetyckiej części tomiku to esencja podróży, która jest czymś więcej niż tylko turystyczną wędrówką. Blumczyński, oprowadzając nas po Golgocie, Kanie Galilejskiej czy Ścianie Płaczu, nie odtwarza scen, lecz je re-interpretuje. Stawia się w roli świadka, który szuka sensu i uniwersalnych prawd w tym, co wydawałoby się już dawno skodyfikowane. Wiersz o Ścianie Płaczu jest tu doskonałym przykładem: w zaskakującej metaforze, gdzie prośby „zostają wrzucone do pieca”, a dym „jak z ofiary całopalnej wzbija się w górę”, autor odziera religijny rytuał z powagi, nadając mu nową, egzystencjalną symbolikę. Nie jest to już tylko ściana, do której wkłada się kartki z prośbami, ale symboliczne miejsce ludzkiej nadziei, która bywa zarazem ulotna, jak i nieśmiertelna.

Rygor pentastychu, w którym napisane są wiersze, paradoksalnie nie ogranicza, lecz skupia i wzmacnia przekaz. To dzięki tej dyscyplinie formalnej wiersze nabierają uniwersalnego charakteru. W Ecce homo na przykład autor dokonuje swoistego dekonstruktywizmu biblijnej opowieści, sprowadzając ją do jej ludzkiego, ponadczasowego wymiaru. Sponiewierany, niesprawiedliwie osądzony człowiek z utworu to już nie tylko Jezus, ale każdy z nas, ofiara ludzkiej podłości i zmienności. To przesłanie, że historie biblijne nie są reliktami przeszłości, ale wciąż aktualnymi przypowieściami o ludzkim losie, jest jednym z najmocniejszych punktów tomiku:

 

Niesłuszne oskarżenie, niesprawiedliwy wyrok.
Sponiewierany przez służby,
opluty obelgami przez tych,
dla których tak niedawno byłeś bogiem.
Tak było, jest i będzie, człowieku!

 

Proza: Osobisty wymiar doświadczenia

Druga część tomiku, zawierająca prozatorskie opisy autodoświadczeń, stanowi doskonałe dopełnienie poetyckiej refleksji. Przyjmując formę pamiętnikarską, autor dzieli się z nami swoimi wrażeniami z podróży, ale czyni to w sposób, który wykracza poza zwykłe notatki. Opis Morza Martwego to majstersztyk, w którym autor zestawia fizyczne doświadczenie pływania w słonej wodzie z emocjonalnym przeżyciem operowym. To odważne i oryginalne porównanie, które pokazuje, jak głęboko Blumczyński potrafi przetwarzać rzeczywistość, łącząc ją z subiektywnymi, artystycznymi wrażeniami.

Dowcipna puenta, która wieńczy każdy z tych opisów, jest wisienką na torcie. Pokazuje, że nawet w obliczu wzniosłych tematów, autor zachowuje dystans i autoironię, co czyni jego pisarstwo niezwykle bliskim i szczerym.

 

Synergia obrazu i słowa

Inkrustowanie tekstu zdjęciami to kolejny udany zabieg, który pogłębia immersję czytelnika w świat Tam. Fotografie nie są tylko ilustracjami. Za sprawą sugestywnych ujęć stają się częścią narracji, wizualnym świadectwem osobistej podróży. Dzięki nim, czytelnik ma wrażenie, że uczestniczy w pielgrzymce wraz z autorem, co sprawia, że emocje i refleksje zyskują na autentyczności.

Tadeusz Blumczyński w swoim debiucie udowadnia, że opowieści o Ziemi Świętej wciąż mają moc inspiracji, jeśli tylko podejdzie się do nich z otwartością, dystansem i wrażliwością filozofa. Tam to nie zbiór poezji religijnej, a raczej zbiór poezji o ludzkiej duchowości, poszukiwaniu sensu i odkrywaniu uniwersalnych prawd w najświętszych miejscach świata. To lektura, która skłania do refleksji, przy okazji  dostarczając czytelnikowi estetycznych i intelektualnych wrażeń.

 

——————————————————–

Tadeusz Blumczyński, Tam, Wydawnictwo FOTIS, Poznań 2025. 

 

Tadeusz Blumczyński – (ur. w 1949 r) pedagog z wykształcenia, muzyk i historyk z zamiłowania. Znawca muzyki poważnej, opery i baletu. Wielki miłośnik przyrody.