{"id":8895,"date":"2020-01-08T19:47:45","date_gmt":"2020-01-08T18:47:45","guid":{"rendered":"http:\/\/maria.duszka.pl\/?p=8895"},"modified":"2020-01-08T19:49:20","modified_gmt":"2020-01-08T18:49:20","slug":"agnieszka-sroczynska-pieknie-zrecenzowala-moj-polsko-litewski-tom-wierszy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/maria.duszka.pl\/?p=8895","title":{"rendered":"Agnieszka Sroczy\u0144ska pi\u0119knie zrecenzowa\u0142a m\u00f3j polsko-litewski tom wierszy"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/zlpinfo.eu\/publikacje\/krytyka-literacka\/marii-duszki-jezyk-nazywania-rzeczy.html?fbclid=IwAR1UUL8Izs4TRAAMSG0DTpT63MIqtpOlS-ZeTgZUcH_gDO10Mua8sk6ja58\">https:\/\/zlpinfo.eu\/publikacje\/krytyka-literacka\/marii-duszki-jezyk-nazywania-rzeczy.html?fbclid=IwAR1UUL8Izs4TRAAMSG0DTpT63MIqtpOlS-ZeTgZUcH_gDO10Mua8sk6ja58<\/a><\/p>\n<header>\n<div class=\"infoblock\">\n<ul class=\"list-inline\">\n<li class=\"list-inline-item createdby\"><strong>Autor:&nbsp;Agnieszka Sroczy\u0144ska<\/strong><\/li>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<li class=\"list-inline-item category-name\"><strong>Kategoria:&nbsp;<a href=\"https:\/\/zlpinfo.eu\/publikacje\/krytyka-literacka.html\">Krytyka literacka<\/a><\/strong><\/li>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<li class=\"list-inline-item published\"><strong><time datetime=\"2020-01-08T19:12:08+01:00\">Opublikowano: \u015broda, 8 stycznia 2020 r.<\/time><\/strong><\/li>\n<p>&nbsp;<\/ul>\n<\/div>\n<\/header>\n<section class=\"articlebody\"><strong>Drobiazgi Marii Duszki<\/strong><\/p>\n<p><strong>Recenzja tomu&nbsp;<em>Wolno\u015b\u0107 chmur \/ Debes\u0173 laisv\u0117&nbsp;<\/em>Marii Duszki (Prof-Art Sieradz, Sieradz-Wilno 2016, ss. 136).<\/strong><\/p>\n<p><strong>D\u017cd\u017cysty, zimny dzie\u0144 to dobry dzie\u0144, \u017ceby opowiedzie\u0107 o&nbsp;tomie poezji Marii Duszki&nbsp;<em>Wolno\u015b\u0107 chmur.&nbsp;<\/em>Dobry, bo mo\u017cna przy tych wierszach si\u0119 ogrza\u0107. Nie zna\u0142am dot\u0105d tw\u00f3rczo\u015bci autorki, chocia\u017c wyda\u0142a w&nbsp;sumie dziewi\u0119\u0107 tomik\u00f3w poezji. Wiedzia\u0142am tylko, \u017ce jest uznan\u0105 w&nbsp;\u015brodowisku poetk\u0105. Lektura jej ostatniego, polsko-litewskiego, tomu by\u0142a dla mnie du\u017cym zaskoczeniem. Rzadko kiedy znajduj\u0119 w&nbsp;wierszach a\u017c tak podobne do swoich wspomnienia, podobny do swojego j\u0119zyk nazywania rzeczy, opisywania do\u015bwiadcze\u0144. Rzadko kiedy po lekturze tomu chcia\u0142abym zacytowa\u0107 ka\u017cdy z&nbsp;wierszy, a&nbsp;w przypadku&nbsp;<em>Wolno\u015bci chmur<\/em>&nbsp;tak w\u0142a\u015bnie jest.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ksi\u0105\u017cka sk\u0142ada si\u0119 z&nbsp;dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci \u2013 wierszy wcze\u015bniej niepublikowanych i&nbsp;opublikowanych w&nbsp;tomie&nbsp;<em>Freienwill&nbsp;<\/em>(Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Sopotu, Sopot 2012). Wszystkie zosta\u0142y przet\u0142umaczone na j\u0119zyk litewski przez Birut\u0117 Jonu\u0161kait\u0117. Autorka od lat utrzymuje kontakty ze \u015brodowiskiem literackim na Litwie, dlatego decyzja o&nbsp;wydaniu dwuj\u0119zycznego tomu nie dziwi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Grafika na ok\u0142adce jest prosta, ale nie nale\u017cy jej odczytywa\u0107 jako zapowiedzi wierszy \u201epro-ekologicznych\u201d, bo chocia\u017c tom zawiera nawi\u0105zania do przyrody, to jednak nie stanowi ona jego g\u0142\u00f3wnego tematu. Drzewo jest bardziej metafor\u0105 ma\u0142ej ojczyzny, metafor\u0105 blisko\u015bci z&nbsp;drugim cz\u0142owiekiem, przyrod\u0105, a&nbsp;mo\u017ce i&nbsp;metafor\u0105 samej autorki. W&nbsp;jego koronie widzimy niebo, co stanowi ju\u017c bezpo\u015brednio nawi\u0105zanie do tytu\u0142u ksi\u0105\u017cki jak i&nbsp;jednego z&nbsp;wierszy.<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>mam g\u0142ow\u0119 w&nbsp;chmurach<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>mam wiersz w&nbsp;g\u0142owie<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>nieko\u0144cz\u0105cy si\u0119 wiersz o&nbsp;tobie<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>(<em>2000<\/em>)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Poetka potocznemu sformu\u0142owaniu &#8211; \u201emie\u0107 g\u0142ow\u0119 w&nbsp;chmurach\u201d, u\u017cywanemu zazwyczaj w&nbsp;formie zarzutu (np. roztrzepania, marzycielstwa) \u2013 nada\u0142a zupe\u0142nie innego znaczenia. Ten wiersz jest dobrym przyk\u0142adem przekory i&nbsp;dystansu autorki do \u015bwiata. Dystansu zrodzonego z&nbsp;trudnych do\u015bwiadcze\u0144. Zreszt\u0105 ca\u0142y tom jest owocem g\u0142\u0119bokiej dojrza\u0142o\u015bci i&nbsp;m\u0105dro\u015bci.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Od pierwszego do ostatniego tekstu uderza niezwykle g\u0142\u0119boka otwarto\u015b\u0107 autorki wobec czytelnika i&nbsp;klimat powagi opowiadanych historii.<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>zatrzymaj si\u0119<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>popatrz w&nbsp;okno<br \/>\n<\/em>&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>(tam<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>prawie zawsze<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>jest jaki\u015b<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>wiersz)<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>(***, [<em>zatrzymaj si\u0119\u2026<\/em>])<\/strong><\/p>\n<p><strong>Maria Duszka zna ci\u0119\u017car s\u0142\u00f3w i&nbsp;z wyj\u0105tkow\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105 wa\u017cy je w&nbsp;wierszach. Ponadto cudownie gra cisz\u0105 mi\u0119dzy wersami.<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>le\u017c\u0119 w&nbsp;lesie<br \/>\n<\/em>&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>brzozy b\u0142ogos\u0142awi\u0105 mnie<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>ga\u0142\u0119ziami<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>(***, [<em>le\u017c\u0119 w&nbsp;lesie<\/em>\u2026])<\/strong><\/p>\n<p><strong>Poetka w&nbsp;zabiegu kondensacji my\u015bli idzie jeszcze dalej, zamykaj\u0105c je czasem w&nbsp;dw\u00f3ch wersach.<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>modlitwa<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>&#8211; odpychanie ciemno\u015bci<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>(***, [<em>modlitwa\u2026<\/em>] )<\/strong><br \/>\n<strong>&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>nie mia\u0142am ju\u017c nic<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>do zw\u0105tpienia<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>(<em>1978<\/em>)&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p><strong>Pod wzgl\u0119dem \u201ezag\u0119szczenia\u201d tre\u015bci poezja Marii Duszki przypomina mi poetyk\u0119 Jerzego Hajdugi, ksi\u0119dza-poety z&nbsp;Drezdenka. Natomiast J\u00f3zef Baran, kt\u00f3rego nota znalaz\u0142a si\u0119 na ok\u0142adce ksi\u0105\u017cki, por\u00f3wnuje t\u0119 poezj\u0119 do poetyki Anny \u015awirszczy\u0144skiej. Jednak w&nbsp;moim odczuciu te poetyki maj\u0105 r\u00f3\u017cne odcienie. Mo\u017ce \u0142\u0105czy je podobna tematyka, ale j\u0119zyk podmiotu lirycznego (dalej: pl) brzmi inaczej. W&nbsp;<em>Wolno\u015bci chmur<\/em>&nbsp;pl m\u00f3wi tonem \u0142agodnym, w&nbsp;kt\u00f3rym nie s\u0142ysz\u0119 krzty oskar\u017cenia, nawet gdy wraca do trudnych wydarze\u0144 ze swojego \u017cycia, u&nbsp;\u015awirszczy\u0144skiej ten ton jest ostrzejszy. Jest w&nbsp;g\u0142osie Marii Duszki wspomniane ju\u017c na wst\u0119pie ciep\u0142o, poza tym: liryzm, subtelno\u015b\u0107, delikatno\u015b\u0107, kobieco\u015b\u0107. Wiersze te nie brzmi\u0105 jak rachunek sumienia serwowany sobie lub komu\u015b innemu, ale s\u0105 jak piecz\u0119cie zamykaj\u0105ce kolejne etapy \u017cycia, chocia\u017c po\u017cegnania przychodz\u0105 pl wyj\u0105tkowo trudno.<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>aby zmy\u0107 z&nbsp;siebie ciebie wykorzystuj\u0119<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>d\u0142onie oczy usta innych m\u0119\u017cczyzn<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>wybieram si\u0119<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>z nimi w&nbsp;podr\u00f3\u017ce<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>dok\u0105dkolwiek<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>posy\u0142am im<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>listy i&nbsp;u\u015bmiechy<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>farbuj\u0119 dla nich w\u0142osy<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>kt\u00f3re mi<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>przez ciebie posiwia\u0142y<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>gdy wracasz obra\u017cam si\u0119<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>w nie wiem kt\u00f3rym ju\u017c z&nbsp;kolei ostatnim<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>po\u017cegnalnym<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>li\u015bcie<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u017cadnego post\u0119pu w&nbsp;zapominaniu<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>(***, [<em>aby zmy\u0107 z&nbsp;siebie<\/em>\u2026])<\/strong><\/p>\n<p><strong>W tomie&nbsp;<em>Wolno\u015b\u0107 chmur<\/em>, szczeg\u00f3lnie w&nbsp;pierwszej cz\u0119\u015bci, dominuj\u0105 wiersze mi\u0142osne &#8211; dalekie od bana\u0142u i&nbsp;u\u017cywania tanich rekwizyt\u00f3w. Ich prostota jest tylko pozorna. Wyra\u017anie skrywaj\u0105 drugie dno, tajemnic\u0119, jak ten:<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>kto\u015b powiedzia\u0142<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u017ce nie mo\u017cna by\u0107 zrozpaczonym<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>kiedy si\u0119 patrzy w&nbsp;niebo<br \/>\n<\/em>&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>na twoim pogrzebie<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>przez ca\u0142y czas obserwowa\u0142am chmury<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>nie nale\u017ca\u0142am do tych kobiet<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>kt\u00f3re mia\u0142y prawo p\u0142aka\u0107<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>(***, [<em>kto\u015b powiedzia\u0142<\/em>\u2026])<\/strong><\/p>\n<p><strong>A to kolejny mi\u0142osny \u201edrobiazg\u201d pi\u0119knie zbudowany na prostym, ale jak\u017ce ujmuj\u0105cym koncepcie.<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>powiesi\u0142am w&nbsp;mojej szafie<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>twoj\u0105 marynark\u0119<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>wszystkie moje ubrania<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>chc\u0105 by\u0107 blisko niej<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>(***, [<em>powiesi\u0142am<\/em>&nbsp;<em>w mojej szafie<\/em>\u2026])<\/strong><\/p>\n<p><strong>Wiersze w\u0142\u0105czone z&nbsp;tomu&nbsp;<em>Freienwill&nbsp;<\/em>zawieraj\u0105 wspomnienia autorki z&nbsp;dzieci\u0144stwa, kt\u00f3re sp\u0119dzi\u0142a we wsi Ma\u0142y\u0144. Urzek\u0142y mnie nie tylko swoj\u0105 plastyczno\u015bci\u0105, ale i&nbsp;podobie\u0144stwem z&nbsp;obrazami ze wsi moich Dziadk\u00f3w.<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>dziadek wyplata mi wianki<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>z modrak\u00f3w i&nbsp;koniczyny<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>uczy mnie pie\u015bni religijnych<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>i \u017co\u0142nierskich<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>ma dla mnie mi\u0142o\u015b\u0107 i&nbsp;czas<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>(<em>1965<\/em>)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ten prosty opis powszedniej sytuacji, oszcz\u0119dny w&nbsp;s\u0142owa, a&nbsp;nawet w&nbsp;\u015brodki poetyckie, ma ogromn\u0105 si\u0142\u0119 wyrazu, dodatkowo podkre\u015blon\u0105 puent\u0105. Wsp\u00f3lnota uczu\u0107 z&nbsp;czytelnikiem, jak\u0105 buduje autorka poprzez wykorzystywanie znajomych wi\u0119kszo\u015bci do\u015bwiadcze\u0144, jest si\u0142\u0105 tej ksi\u0105\u017cki, a&nbsp;nie s\u0142abo\u015bci\u0105. Nie potrafi\u0119 da\u0107 si\u0119 przekona\u0107 argumentowi, \u017ce taki typ poezji \u2013 utrwalaj\u0105cej sylwetki konkretnych ludzi i&nbsp;wydarzenia z&nbsp;\u017cycia autora &#8211; jest archaiczny i&nbsp;nale\u017cy z&nbsp;niego zrezygnowa\u0107. Podepr\u0119 si\u0119 moim ulubionym cytatem dotycz\u0105cym pami\u0119ci:&nbsp;<em>Historie trzeba opowiada\u0107, inaczej umr\u0105, a&nbsp;kiedy umr\u0105, nie b\u0119dziemy pami\u0119ta\u0107, kim jeste\u015bmy<br \/>\ni&nbsp;po co istniejemy&nbsp;<\/em>(S.M. Kidd,&nbsp;<em>Sekretne \u017cycie pszcz\u00f3\u0142<\/em>). To zadanie literatury \u2013 ratowania od zapomnienia \u2013 jest wci\u0105\u017c jednym z&nbsp;jej najwa\u017cniejszych zada\u0144, stoj\u0105cych u&nbsp;jej podstaw, ratuj\u0105cych nasz\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Reasumuj\u0105c,&nbsp;<em>Wolno\u015b\u0107 chmur<\/em>&nbsp;Marii Duszki to bardzo osobista podr\u00f3\u017c w&nbsp;g\u0142\u0105b czasu i&nbsp;siebie samej. Jestem wdzi\u0119czna autorce, \u017ce zaprosi\u0142a mnie do niej. Czekam na kolejn\u0105.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Agnieszka Sroczy\u0144ska<\/strong><\/p>\n<p><strong>Agnieszka Sroczy\u0144ska&nbsp;(1978) &#8211; autorka tom\u00f3w poezji: &#8222;Niemocni&#8221; (Krak\u00f3w 2015), &#8222;Kt\u00f3ry odchodzisz&#8221; (Krak\u00f3w 2017), &#8222;Agape<\/strong><br \/>\n<strong>i&nbsp;inne przypadki&#8221; (Pozna\u0144 2019); laureatka konkurs\u00f3w literackich. Teksty publicystyczne (wywiady, recenzje, relacje) oraz swoje utwory publikowa\u0142a (r\u00f3wnie\u017c pod nazwiskiem Kostuch) w&nbsp;antologiach, pismach literackich oraz w&nbsp;Internecie, m.in. : PoeciPolscy.pl, \u201eInter \u2013. Literatura-Krytyka-Kultura\u201d, \u201eAkant\u201d. Jest sta\u0142\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowniczk\u0105 redakcji pisma literacko-artystycznego \u201eAfront\u201d i&nbsp;portalu chrze\u015bcija\u0144sko-spo\u0142ecznego \u201eGwiazdka Cieszy\u0144ska\u201d. Prowadzi blog literacki na Facebooku \u201eO literaturze otwarcie\u201d. Nale\u017cy do Grupy Literycznej NA KRECH\u0118. Aktywnie anga\u017cuje si\u0119 w&nbsp;dzia\u0142ania na rzecz promocji czytelnictwa niszowej-warto\u015bciowej literatury i&nbsp;jej tw\u00f3rc\u00f3w. Mi\u0142o\u015bniczka g\u00f3r i&nbsp;poezji \u015bpiewanej. Mieszka w&nbsp;Trzemesznie.<\/strong><\/p>\n<\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>https:\/\/zlpinfo.eu\/publikacje\/krytyka-literacka\/marii-duszki-jezyk-nazywania-rzeczy.html?fbclid=IwAR1UUL8Izs4TRAAMSG0DTpT63MIqtpOlS-ZeTgZUcH_gDO10Mua8sk6ja58 Autor:&nbsp;Agnieszka Sroczy\u0144ska &nbsp; Kategoria:&nbsp;Krytyka literacka &nbsp; Opublikowano: \u015broda, 8 stycznia 2020 r. &nbsp; Drobiazgi Marii Duszki Recenzja tomu&nbsp;Wolno\u015b\u0107 chmur \/ Debes\u0173 laisv\u0117&nbsp;Marii Duszki (Prof-Art Sieradz, Sieradz-Wilno 2016, ss. 136). D\u017cd\u017cysty, zimny dzie\u0144 to dobry dzie\u0144, \u017ceby opowiedzie\u0107 o&nbsp;tomie poezji&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-8895","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-o-mnie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8895","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8895"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8895\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8897,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8895\/revisions\/8897"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8895"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8895"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8895"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}