Marcin Szyndrowski<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\nTomik poezji Maria Duszki pt. \u201eHanami\u201d jest cichy jak tchnienie, a zarazem g\u0142o\u015bny jak p\u0119kni\u0119cie w duszy. To nie s\u0105 wiersze o kwiatach. To ksi\u0105\u017cka o \u017cyciu, kt\u00f3re trwa dok\u0142adnie tyle, ile opadanie p\u0142atk\u00f3w wi\u015bni. O cz\u0142owieku, kt\u00f3ry pr\u00f3buje nada\u0107 sens przemijaniu. O chwilach, kt\u00f3re trzeba uchwyci\u0107 zanim znikn\u0105 \u2014 bo potem zostaje tylko ch\u0142\u00f3d rzeczy i porz\u0105dek bez \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
Duszka dedykuje \u201eHanami\u201d wnuczkom – Basi i Lii – ale ten gest nie jest ckliwy ani matczyny. To raczej pr\u00f3ba przemycenia w delikatnych wersach wiedzy, kt\u00f3r\u0105 trudno przekaza\u0107 wprost. Wiedzy o tym, \u017ce istnienie jest kr\u00f3tkie, a pi\u0119kno nie trwa. \u017be trzeba mie\u0107 w sobie zgod\u0119 na ulotno\u015b\u0107, inaczej wszystko si\u0119 rozsypie.<\/p>\n\n\n\n
Tomik jest kr\u00f3tki, formy – zwi\u0119z\u0142e jak oddech mi\u0119dzy my\u015blami. Ka\u017cdy wiersz to mikroskopijna konstrukcja z ciszy i dr\u017cenia. Duszka nie rozwija obraz\u00f3w, nie t\u0142umaczy – zostawia \u015blad. Czasem jedno s\u0142owo, kt\u00f3re wystarcza, by w g\u0142owie otworzy\u0142 si\u0119 ca\u0142y krajobraz. I to w\u0142a\u015bnie jest jej poetycki zamys\u0142: minimalistyczny cios zamiast rozwlek\u0142ej opowie\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Jadwiga Mizi\u0144ska w pos\u0142owiu przywo\u0142uje Skarg\u0119, Kartezjusza, Norwida – i robi to nie po to, \u017ceby zab\u0142ysn\u0105\u0107 erudycj\u0105, ale by pokaza\u0107, \u017ce w Hanami stawk\u0105 nie jest \u0142adny wiersz. Stawk\u0105 jest duch. \u201ePorz\u0105dek\u201d – pisze Mizi\u0144ska – mo\u017ce by\u0107 martwy albo \u017cywy. Martwy – to ten, kt\u00f3ry wszystko uk\u0142ada w szufladki. \u017bywy – to ten, kt\u00f3ry pozwala si\u0119 zachwyci\u0107, nawet je\u015bli \u015bwiat si\u0119 sypie. Duszka opowiada w\u0142a\u015bnie o tym drugim porz\u0105dku. O tym, kt\u00f3ry nie zna planu dnia, tabelki, KPI ani termin\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy Japo\u0144czycy \u015bwi\u0119tuj\u0105 hanami, porzucaj\u0105 wszystko. Nie p\u0119dz\u0105, nie konsumuj\u0105. Siadaj\u0105 pod drzewem i patrz\u0105. U nas, weekend sta\u0142 si\u0119 \u015bwieckim rytua\u0142em zm\u0119czenia. Zamiast \u015bwi\u0119towa\u0107, grillujemy. Duszka przeciwstawia temu swoj\u0105 prywatn\u0105 liturgi\u0119 ciszy. Jej poezja nie ma w sobie ani grama konsumpcyjnego b\u0142ysku. To raczej poetycka asceza – wiersze, kt\u00f3re ucz\u0105 pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci i skupienia.<\/p>\n\n\n\n
W jednym z wers\u00f3w powraca ironiczny cie\u0144: \u201edruga Japonia\u201d. Lech Wa\u0142\u0119sa rzuci\u0142 to zdanie w czasach, gdy obietnica by\u0142a jeszcze walut\u0105. Dzi\u015b brzmi jak \u017cart, a jednak Duszka wydobywa z niego sens g\u0142\u0119bszy. Polska nigdy nie stanie si\u0119 Japoni\u0105, bo nie nauczy\u0142a si\u0119 kontemplacji. My chcemy wszystko mie\u0107, nie wszystko prze\u017cy\u0107. \u201eHanami\u201d jest wi\u0119c poezj\u0105 sprzeciwu wobec pospiesznego \u015bwiata – \u015bwiata, kt\u00f3ry nie potrafi zatrzyma\u0107 si\u0119 nad jednym p\u0142atkiem kwiatu.<\/p>\n\n\n\n
Ta ksi\u0105\u017cka jest gwa\u0142towna w swojej delikatno\u015bci. Gwa\u0142towna – bo Duszka nie unika nami\u0119tno\u015bci, ale przetwarza j\u0105 w co\u015b cichego, w dr\u017cenie pod powierzchni\u0105 s\u0142\u00f3w. Jej poezja to nami\u0119tno\u015b\u0107 duszy \u2013 nie rozbuchana, lecz skupiona. To \u017car, kt\u00f3ry pali si\u0119 pod cienk\u0105 warstw\u0105 \u015bniegu.<\/p>\n\n\n\n
Wszystko w \u201eHanami\u201d jest r\u00f3wnocze\u015bnie kruche i mocne. Poezja Duszki stoi na granicy mi\u0119dzy oddechem a natchnieniem. W \u015bwiecie, kt\u00f3ry t\u0142umi emocje ha\u0142asem i nadmiarem, ona przypomina, \u017ce \u201educh tchnie, k\u0119dy chce\u201d. \u017be nie da si\u0119 wymusi\u0107 zachwytu ani zaplanowa\u0107 duchowej pe\u0142ni w kalendarzu Google\u2019a.<\/p>\n\n\n\n
Tomik jest te\u017c opowie\u015bci\u0105 o niedosycie – o tym, \u017ce pe\u0142nia zabija. Wiersze Duszki s\u0105 g\u0142odne \u015bwiata, ale nigdy syte. W ka\u017cdym z nich zostaje przestrze\u0144 \u2013 niedope\u0142nienie, kt\u00f3re zmusza do ponownego czytania. To nie s\u0105 wiersze, kt\u00f3re si\u0119 konsumuje. To wiersze, kt\u00f3re si\u0119 prze\u017cywa.<\/p>\n\n\n\n
Na marginesie tego wszystkiego przewija si\u0119 pytanie o duchow\u0105 pustk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Duszka nie moralizuje, nie wskazuje palcem. Pokazuje raczej, jak \u0142atwo cz\u0142owiek zamienia transcendencj\u0119 w towar. Jak szybko zamienia zachwyt w zdj\u0119cie, a \u015bwi\u0119to w event. Hanami jest odpowiedzi\u0105 – kr\u00f3tk\u0105, poetyck\u0105, ale stanowcz\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Ta poezja nie oferuje ucieczki od \u015bwiata, tylko inny spos\u00f3b bycia w nim. Nie trzeba wyje\u017cd\u017ca\u0107 do Kioto, \u017ceby zobaczy\u0107 kwitn\u0105ce wi\u015bnie. Wystarczy usi\u0105\u015b\u0107 na \u0142awce i przesta\u0107 si\u0119 spieszy\u0107. Wystarczy zamilkn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n
W tym sensie \u201eHanami\u201d jest tomikiem metafizycznym – nie przez wielkie s\u0142owa, lecz przez prostot\u0119. Duszka pisze o \u017cyciu, kt\u00f3re jest codziennym cudem, o \u015bwi\u0119cie, kt\u00f3re mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107 wsz\u0119dzie, je\u015bli tylko cz\u0142owiek pozwoli sobie widzie\u0107. Jej wersy maj\u0105 w sobie co\u015b z modlitwy i co\u015b z ci\u0119cia – s\u0142owo uderza, ale i koi. To tomik, kt\u00f3ry si\u0119 nie starzeje, bo m\u00f3wi o rzeczach, kt\u00f3re nie maj\u0105 wieku. O \u017cyciu, kt\u00f3re trwa, dop\u00f3ki kto\u015b potrafi si\u0119 zachwyci\u0107. O pi\u0119knie, kt\u00f3re nie potrzebuje uzasadnienia. I o tym, \u017ce najwi\u0119kszym aktem odwagi jest zatrzymanie si\u0119 w \u015bwiecie, kt\u00f3ry gna bez celu.<\/p>\n\n\n\n
Maria Duszka przypomina, \u017ce poezja nie musi krzycze\u0107, by by\u0107 gwa\u0142towna. Wystarczy, \u017ce powie jedno s\u0142owo \u2013 i nagle wszystko si\u0119 zatrzymuje. Tak w\u0142a\u015bnie dzia\u0142a \u201eHanami\u201d. Jak tchnienie, kt\u00f3re zostaje w powietrzu, cho\u0107 wi\u015bnie ju\u017c dawno opad\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
![\"\u2705\"](\"\")
Maria Duszka, Hanami, wyd. Norbertinum, Lublin 2023, ISBN: 9788372228024<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
[RECENZJA]<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Recenzja zosta\u0142a opublikowana na stronie Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich: https:\/\/zlpinfo.eu\/publikacje\/krytyka-literacka\/wiersze-o-zyciu-ktore-trwa-dokladnie-tyle-ile-opadanie-platkow-wisni.html by Marcin Szyndrowski Tomik poezji Maria Duszki pt. \u201eHanami\u201d jest cichy jak tchnienie, a zarazem g\u0142o\u015bny jak p\u0119kni\u0119cie w duszy. To nie s\u0105 wiersze o kwiatach. To ksi\u0105\u017cka o \u017cyciu, kt\u00f3re…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[3063,3140,2975],"class_list":["post-15303","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-o-mnie","tag-hanami-maria-duszka","tag-maria-duszka-marcin-szyndrowski","tag-maria-duszka-recenzja-hanami"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15303","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15303"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15303\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15380,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15303\/revisions\/15380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15303"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15303"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15303"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}