{"id":14610,"date":"2025-04-29T10:31:23","date_gmt":"2025-04-29T09:31:23","guid":{"rendered":"https:\/\/maria.duszka.pl\/?p=14610"},"modified":"2025-12-12T08:51:57","modified_gmt":"2025-12-12T07:51:57","slug":"recenzja-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/maria.duszka.pl\/?p=14610","title":{"rendered":"RECENZJA MOJEGO POLSKO-LITEWSKIEGO TOMIKU „Wolno\u015b\u0107 chmur \/ Debes\u0173 laisv\u0117”"},"content":{"rendered":"\n

W lipcu 2022 r. na zaproszenie Paw\u0142a W. P\u0142\u00f3cienniczaka, razem z Alin\u0105 i Krzysztofem Galasami wyst\u0105pi\u0142am na spotkaniu autorskim w Krotoszy\u0144skim O\u015brodku Kultury. Prezentowa\u0142am wtedy m.in. wiersze z wydanego w 2016 r. polsko-litewskiego tomiku „Wolno\u015b\u0107 chmur \/ Debes\u0173 laisv\u0117”. A dzisiaj okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Marcin Szyndrowski, kt\u00f3ry by\u0142 autorem fotoreporta\u017cu z tego spotkania, jest tak\u017ce \u015bwietnym recenzentem poezji. Panie Marcinie, serdecznie dzi\u0119kuj\u0119 za ka\u017cde dobre s\u0142owo.<\/h3>\n

CHMURY JAK LUDZKIE MY\u015aLI W POEZJI MARII DUSZKI<\/strong><\/h3>\n

 <\/strong>[RECENZJA]<\/h3>\n

by Marcin Szyndrowski<\/h3>\n

 <\/h3>\n

W poezji Marii Duszki chmury naprawd\u0119 s\u0105 wolne. Nie tylko w sensie meteorologicznym \u2013 nieprzewidywalne, zmienne, obecne, cho\u0107 nietykalne \u2013 ale te\u017c w znaczeniu wewn\u0119trznej, ludzkiej wolno\u015bci, tej najtrudniejszej, bo subtelnej, wyra\u017conej p\u00f3\u0142szeptem. W tomie \u201eWolno\u015b\u0107 chmur \/  Debes\u0173 laisv\u0117\u201d \u2013 przet\u0142umaczonym na j\u0119zyk litewski przez wybitn\u0105 Birut\u0117 Jonu\u0161kait\u0117, t\u0142umaczk\u0119 poezji Szymborskiej i Mi\u0142osza \u2013 spotykamy Duszk\u0119, jak\u0105 znamy z wcze\u015bniejszych tom\u00f3w, ale jakby bardziej wyciszon\u0105, bardziej kontemplacyjn\u0105, niezmiennie czu\u0142\u0105 na detale codzienno\u015bci.<\/strong><\/h3>\n

To poezja, kt\u00f3r\u0105 trzeba smakowa\u0107 powoli \u2013 jak poranne \u015bwiat\u0142o w oknie albo zapach deszczu po upale. Czym jest \u201ewolno\u015b\u0107 chmur\u201d? To w\u0142a\u015bnie ta nieuchwytno\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie potrzebuje deklaracji. Chmury nie musz\u0105 niczego udowadnia\u0107 \u2013 s\u0105, znikaj\u0105, wracaj\u0105. Przesuwaj\u0105 si\u0119 przez nasze \u017cycia jak my\u015bli, kt\u00f3rych nie uda\u0142o si\u0119 wypowiedzie\u0107.<\/strong><\/h3>\n

Poezja Duszki ma w sobie co\u015b z tych my\u015bli \u2013 kr\u00f3tka, klarowna, pozbawiona nadmiaru. Nie epatuje metafor\u0105, nie buduje labirynt\u00f3w j\u0119zykowych. A mimo to \u2013 zostaje. Zostaje d\u0142ugo, w\u0142a\u015bnie przez to, \u017ce dotyka cz\u0142owieka dok\u0142adnie tam, gdzie ten najcz\u0119\u015bciej jest \u2013 w codziennym zamy\u015bleniu, w niepokoju, w zwyczajnym pragnieniu blisko\u015bci. Te wiersze s\u0105 jak listy pisane do siebie i do czytelnika zarazem \u2013 szczere, nienachalne, naturalne.<\/strong><\/h3>\n

Wyb\u00f3r tytu\u0142u nie jest przypadkowy. Chmury \u2013 w ich prostocie i symboliczno\u015bci \u2013 staj\u0105 si\u0119 tu obrazem ludzkich emocji, wewn\u0119trznych nastroj\u00f3w. S\u0105 dni bezchmurne \u2013 pe\u0142ne \u015bwiat\u0142a i spokoju. S\u0105 te\u017c te wietrzne, burzowe, pe\u0142ne napi\u0119cia. Duszka nie odwraca wzroku ani od jednych, ani od drugich. Pozwala im by\u0107 \u2013 nie warto\u015bciuje. Jakby m\u00f3wi\u0142a: \u201eTaka w\u0142a\u015bnie jeste\u015b \u2013 i w \u015bwietle, i w cieniu \u2013 i to jest w porz\u0105dku\u201d.<\/strong><\/h3>\n

Litewski przek\u0142ad Birut\u0117 Jonu\u0161kait\u0117 to osobna warto\u015b\u0107. Jej wra\u017cliwo\u015b\u0107 translatorska \u2013 ju\u017c przecie\u017c sprawdzona w poezji najwi\u0119kszych \u2013 tutaj trafia w ton Duszki z wyj\u0105tkow\u0105 celno\u015bci\u0105. Wida\u0107, \u017ce t\u0142umaczka nie tyle przek\u0142ada, co rozmawia z tekstem \u2013 oddaj\u0105c jego sens, rytm, delikatno\u015b\u0107, bez \u015bladu nachalnej interpretacji. Dzi\u0119ki temu poezja Duszki pozostaje sob\u0105, mimo \u017ce zmienia j\u0119zyk. To dow\u00f3d na to, \u017ce poezja prawdziwa jest bardziej uniwersalna ni\u017c s\u0142owa, kt\u00f3rymi zosta\u0142a zapisana.<\/strong><\/h3>\n

Spotkanie autorskie Marii Duszki w Krotoszynie przypominam sobie w\u0142a\u015bnie przez pryzmat tych wierszy \u2013 jej skromno\u015b\u0107, ciep\u0142o i czu\u0142o\u015b\u0107 wobec \u015bwiata by\u0142y dok\u0142adnie takie, jak jej poezja. I mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego ten tom tak bardzo rezonuje \u2013 bo jest przed\u0142u\u017ceniem osoby, a nie mask\u0105 poety. Nie ma tu p\u00f3z. Jest uwa\u017cno\u015b\u0107.<\/strong><\/h3>\n

Wiersze Duszki s\u0105 jak okno uchylone wczesnym rankiem. Mo\u017ce jeszcze nic si\u0119 nie dzieje, ale ju\u017c czu\u0107 zapowied\u017a. I tylko od nas zale\u017cy, czy t\u0119 cisz\u0119 us\u0142yszymy. Tom \u201eWolno\u015b\u0107 chmur \/ Debes\u0173 laisv\u0117\u201d, to nie manifest, ale propozycja \u2013 zatrzymaj si\u0119. Pos\u0142uchaj. Rozejrzyj si\u0119. Mo\u017ce chmury powiedz\u0105 ci wi\u0119cej, ni\u017c si\u0119 spodziewa\u0142e\u015b.<\/strong><\/h3>\n

 <\/h3>\n

Maria Duszka, Wolno\u015b\u0107 chmur \/ Debes\u0173 laisv\u0117,  Vilnius – Sieradz 2016, ISBN 978-446-131-6 (LT), 978-83-657-20-03-0 (PL)<\/strong><\/h3>\n

 <\/h3>\n

 <\/h3>\n\n\n\n

 <\/h3>\n

Recenzja zosta\u0142a zamieszczona przez Kazimierza Kocha\u0144skiego tak\u017ce na stronie Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich.<\/h3>\n

https:\/\/zlpinfo.eu\/publikacje\/krytyka-literacka\/chmury-jak-ludzkie-mysli-w-poezji-marii-duszki.html<\/a><\/h3>\n

 <\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W lipcu 2022 r. na zaproszenie Paw\u0142a W. P\u0142\u00f3cienniczaka, razem z Alin\u0105 i Krzysztofem Galasami wyst\u0105pi\u0142am na spotkaniu autorskim w Krotoszy\u0144skim O\u015brodku Kultury. Prezentowa\u0142am wtedy m.in. wiersze z wydanego w 2016 r. polsko-litewskiego tomiku „Wolno\u015b\u0107 chmur \/ Debes\u0173 laisv\u0117”. A…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[3140,1866,3141,1702],"class_list":["post-14610","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-o-mnie","tag-maria-duszka-marcin-szyndrowski","tag-maria-duszka-poezja-5","tag-maria-duszka-reenzje","tag-maria-duszka-wiersze-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14610"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14610\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15451,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14610\/revisions\/15451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}