{"id":13700,"date":"2024-08-13T08:46:38","date_gmt":"2024-08-13T07:46:38","guid":{"rendered":"https:\/\/maria.duszka.pl\/?p=13700"},"modified":"2026-06-02T08:47:03","modified_gmt":"2026-06-02T07:47:03","slug":"o-xxxi-miedzynarodowym-festiwalu-maj-nad-wilia-pisze-na-lamach-przegladu-baltyckiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/maria.duszka.pl\/?p=13700","title":{"rendered":"O XXXI MI\u0118DZYNARODOWYM FESTIWALU &#8222;MAJ NAD WILI\u0104&#8221; PISZ\u0118 NA \u0141AMACH &#8222;PRZEGL\u0104DU BA\u0141TYCKIEGO&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Nie by\u0142o jasne, czy w tym roku \u201eMaj nad Wili\u0105\u201d si\u0119 odb\u0119dzie. Sceptyk\u00f3w po raz kolejny \u201erozczarowa\u0142\u201d Romuald Mieczkowski, kt\u00f3ry festiwal zorganizowa\u0142 ponownie, rozszerzaj\u0105c jego geografi\u0119. Na \u201eMaju\u201d zawsze du\u017co si\u0119 dzieje: spotykaj\u0105 si\u0119 tam ludzie o wielu talentach, zawierane s\u0105 znajomo\u015bci i przyja\u017anie, kt\u00f3re trwaj\u0105 przez lata. Efektem tego s\u0105 wiersze, piosenki, ksi\u0105\u017cki, filmy czy reporta\u017ce. Mieczkowski \u0142\u0105czy ludzi, otwiera drzwi, stwarza warunki do spotka\u0144, do nawi\u0105zywania owocnych kontakt\u00f3w. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce \u201eMaj nad Wili\u0105\u201d b\u0119dzie kontynuowany. Warto\u015b\u0107 tego festiwalu dla kultury Polski i Litwy jest bowiem nieoceniona.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13629\" src=\"http:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Nad-Wersoka-fot.-Maria-Duszka-900x600.jpg\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Nad-Wersoka-fot.-Maria-Duszka-900x600.jpg 900w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Nad-Wersoka-fot.-Maria-Duszka-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Nad-Wersoka-fot.-Maria-Duszka-768x512.jpg 768w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Nad-Wersoka-fot.-Maria-Duszka-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Nad-Wersoka-fot.-Maria-Duszka-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Nad-Wersoka-fot.-Maria-Duszka-850x567.jpg 850w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<p>\u201eSzanowni pasa\u017cerowie, przyjechali Pa\u0144stwo do Wilna\u201d oznajmi\u0142 kierowca mi\u0119dzynarodowego autobusu. I tak oto po raz dziewi\u0105ty znalaz\u0142am si\u0119 w stolicy Litwy, a po raz \u00f3smy na Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Poezji \u201eMaj nad Wili\u0105\u201d. Na jego XXXI edycji.<\/p>\n<p>O Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Poezji \u201eMaj nad Wili\u0105\u201d po raz pierwszy us\u0142ysza\u0142am pod koniec lat 90. od Zbigniewa Dominiaka, poety i redaktora wychodz\u0105cego w \u0141odzi pisma \u201eTygiel Kultury\u201d. Zbyszek by\u0142 go\u015bciem jednej z pierwszych edycji tej imprezy. By\u0142 zachwycony ca\u0142okszta\u0142tem \u2013 pomys\u0142em i sposobem jego realizacji. Od tej pory \u201eMaj\u2026\u201d sta\u0142 si\u0119 dla mnie wydarzeniem niemal legendarnym i marzy\u0142am o tym, aby m\u00f3c kiedy\u015b wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w tym festiwalu. Moje pragnienie spe\u0142ni\u0142o si\u0119 po latach. W 2012 roku na organizowanym w Poznaniu Mi\u0119dzynarodowym Listopadzie Poetyckim spotka\u0142am Romualda Mieczkowskiego, wile\u0144skiego poet\u0119, redaktora kwartalnika \u201eZnad Wilii\u201d, wychodz\u0105cego w Wilnie. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej Romek zaprosi\u0142 mnie na XX \u201eMaj nad Wili\u0105\u201d. Od tej pory bywam na tej imprezie do\u015b\u0107 regularnie.<\/p>\n<p>W kolejnych edycjach festiwalu uczestniczy\u0142o w sumie ponad tysi\u0105c tw\u00f3rc\u00f3w z dwudziestu kilku kraj\u00f3w, nie tylko z Polski i Europy, ale tak\u017ce z innych kontynent\u00f3w. Zawsze zakwaterowani byli\u015bmy w Wilnie i tam realizowane by\u0142y kolejne punkty programu. Zawsze te\u017c jeden spo\u015br\u00f3d festiwalowych dni sp\u0119dzali\u015bmy na wycieczce do jakich\u015b interesuj\u0105cych miejsc na Litwie. Podczas \u201eMaj\u00f3w\u2026\u201d, w kt\u00f3rych ja uczestniczy\u0142am odwiedzili\u015bmy: Kowno, Borejkowszczyzn\u0119, Kiejdany, Wodokty, Poszawsze, Troki, Miedniki, I\u0142g\u00f3w, Szawle i wiele innych miejsc.<\/p>\n<p>Jak t\u0142umaczy dyrektor Romuald Mieczkowski, nazwa festiwalu to jego marka. A w ostatnich latach zdarza\u0142o si\u0119 ju\u017c, \u017ce z powodu obostrze\u0144 epidemicznych \u201eMaj\u2026\u201d odbywa\u0142 si\u0119 jesieni\u0105, a w 2020 roku by\u0142 nawet zorganizowany wirtualnie. Przetrwa\u0142 jednak te wszystkie zawirowania i miejmy nadziej\u0119, \u017ce przed nim jeszcze wiele lat. Poniewa\u017c jednak nie\u0142atwo zdoby\u0107 \u015brodki na organizacj\u0119 tej imprezy, wi\u0119c zdarzaj\u0105 si\u0119 pewne czasowe przesuni\u0119cia i \u201eMaj\u2026\u201d bywa w innym miesi\u0105cu. Tym razem impreza ta odby\u0142a si\u0119 w dniach 24-28 czerwca. I nie jak zwykle w Wilnie, a w bardzo polskim rejonie solecznickim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Jak trafili\u015bmy do Ejszyszek<\/strong><\/p>\n<p>W ubieg\u0142ym roku podczas jubileuszowej XXX edycji \u201eMaja nad Wili\u0105\u201d Romuald Mieczkowski m\u00f3wi\u0142, \u017ce by\u0107 mo\u017ce jest to \u201eostatni zajazd na Litwie\u201d. Zaprasza\u0142 nas te\u017c do dyskusji nad ewentualn\u0105 zmian\u0105 formu\u0142y tej imprezy. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce uczestniczk\u0105 ubieg\u0142orocznej edycji by\u0142a Barbara Jundo-Kaliszewska, doktor politologii na Uniwersytecie \u0141\u00f3dzkim, autorka ksi\u0105\u017cki \u201eZak\u0142adnicy historii. Mniejszo\u015b\u0107 polska w postradzieckiej Litwie\u201d. Osoba pe\u0142na zapa\u0142u i pozytywnej energii. I w\u0142a\u015bnie ona wysz\u0142a z inicjatyw\u0105, aby kolejny festiwal zorganizowa\u0107 w bliskim jej sercu rejonie solecznickim. Barbara pochodzi bowiem z Ejszyszek, miasta po\u0142o\u017conego przy granicy litewsko-bia\u0142oruskiej. Na wieczorze inauguruj\u0105cym tegoroczny \u201eMaj\u2026\u201d opowiada\u0142a nam z u\u015bmiechem: \u201eZosta\u0142am tak zindoktrynowana przez rodzic\u00f3w, \u017ce budz\u0119 si\u0119 rano w \u0141odzi i zastanawiam si\u0119, co ja dzisiaj zrobi\u0142am dla Ejszyszek.\u201d<\/p>\n<p>Lucyna Jundo, mama Barbary, opowiada\u0142a mi, \u017ce ju\u017c nieraz zach\u0119ca\u0142a c\u00f3rk\u0119, aby wyjecha\u0142a z rodzin\u0105 na urlop do kt\u00f3rego\u015b z modnych zagranicznych kurort\u00f3w. Basia odpowiada jej, \u017ce mog\u0142aby sobie na to pozwoli\u0107, woli jednak co pewien czas posiedzie\u0107 na \u0142aweczce przed rodzinnym domem w Ejszyszkach. I kiedy tylko mo\u017ce, realizuje to swoje pragnienie.<\/p>\n<p>Tegoroczny \u201eMaj nad Wili\u0105\u201d by\u0142 dla niej okazj\u0105, aby zapozna\u0107 uczestnik\u00f3w festiwalu z bogat\u0105 histori\u0105, tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 rejonu solecznickiego i pokaza\u0107 im pi\u0119kno tutejszej przyrody.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-16009\" src=\"http:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/20240626_085954-675x900.jpg\" alt=\"\" width=\"675\" height=\"900\" srcset=\"https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/20240626_085954-675x900.jpg 675w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/20240626_085954-768x1024.jpg 768w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/20240626_085954-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/20240626_085954-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/20240626_085954-850x1133.jpg 850w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/20240626_085954-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 675px) 100vw, 675px\" \/><\/p>\n<p>W o\u015brodku wypoczynkowym w Zubiszkach. Zdj. Maria Duszka.<\/p>\n<p>Go\u015bcie zakwaterowani byli w Zubiszkach, w o\u015brodku po\u0142o\u017conym w bardzo malowniczym miejscu nad rzek\u0105 Wersok\u0105. Mieszkali\u015bmy w czteroosobowych drewnianych domkach otaczaj\u0105cych pe\u0142en kwitn\u0105cych nenufar\u00f3w staw. \u201eTak m\u00f3g\u0142by wygl\u0105da\u0107 raj\u201d \u2013 zgodnie twierdzili uczestnicy imprezy. A byli w\u015br\u00f3d nich poeci, pisarze, dziennikarze, naukowcy, plastycy i ludzie filmu.<\/p>\n<p>Dzie\u0144 pierwszy \u2013 poniedzia\u0142ek. Przyjazd, rozlokowanie go\u015bci i pierwsza integracyjna kolacja. Oficjalne otwarcie festiwalu odby\u0142o si\u0119 we wtorek w Domu Polskim w Ejszyszkach. Zostali\u015bmy tam powitani przez przedstawicieli lokalnych w\u0142adz oraz Dorot\u0119 Mamaj, dyrektork\u0119 Instytutu Polskiego w Wilnie. Zwiedzili\u015bmy miejscowy ko\u015bci\u00f3\u0142 pod wezwaniem Wniebowst\u0105pienia Pa\u0144skiego i odbyli\u015bmy spacer Via Jagiellonic\u0105, czyli krakowsko-wile\u0144skim szlakiem handlowym, kt\u00f3ry funkcjonowa\u0142 w latach 1386-1611. T\u0105 drog\u0105 m.in. jecha\u0142 w 1551 roku kondukt pogrzebowy, kt\u00f3ry odprowadza\u0142 do Wilna cia\u0142o zmar\u0142ej w Krakowie Barbary Radziwi\u0142\u0142\u00f3wny.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-16011\" src=\"http:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Kosciol-w-Ejszyszkach-fot.-Maria-Duszka-573x900.jpg\" alt=\"\" width=\"573\" height=\"900\" srcset=\"https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Kosciol-w-Ejszyszkach-fot.-Maria-Duszka-573x900.jpg 573w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Kosciol-w-Ejszyszkach-fot.-Maria-Duszka-652x1024.jpg 652w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Kosciol-w-Ejszyszkach-fot.-Maria-Duszka-768x1207.jpg 768w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Kosciol-w-Ejszyszkach-fot.-Maria-Duszka-978x1536.jpg 978w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Kosciol-w-Ejszyszkach-fot.-Maria-Duszka-1304x2048.jpg 1304w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Kosciol-w-Ejszyszkach-fot.-Maria-Duszka-850x1335.jpg 850w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Kosciol-w-Ejszyszkach-fot.-Maria-Duszka-scaled.jpg 1630w\" sizes=\"auto, (max-width: 573px) 100vw, 573px\" \/><\/p>\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Ejszyszkach. Zdj. Maria Duszka.<\/p>\n<p>W ejszyskiej Bibliotece Miejskiej odby\u0142o si\u0119 spotkanie z Birut\u0117 Jonu\u0161kait\u0117 \u2013 przewodnicz\u0105c\u0105 Zwi\u0105zku Pisarzy Litwy, autork\u0105 prze\u0142o\u017conych tak\u017ce na j\u0119zyk polski powie\u015bci \u201eMaranta<em>\u201d<\/em>&nbsp;i \u201eMaestro<em>\u201d<\/em>&nbsp;(niekt\u00f3rzy krytycy twierdz\u0105, \u017ce to dzie\u0142o zas\u0142uguj\u0105ce na Nagrod\u0119 Nobla \u2013 i ja si\u0119 z nimi zgadzam) oraz Herkusem Kun\u010diusem, m.in. autorem ksi\u0105\u017cki \u201eLitwin w Wilnie<em>\u201c.<\/em><\/p>\n<p>Spotkanie z Birut\u0117 Jonu\u0161kait\u0117 i Herkusem Kun\u010diusem prowadzili Barbara Jundo \u2013 Klaiszewska i Romuald Mieczkowski. Zdj. Maria Duszka.<\/p>\n<p>Zwiedzili\u015bmy te\u017c Muzeum Towarzystwa Gimnastycznego \u201eSok\u00f3\u0142\u201d i wystaw\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 lokalnej historii. Inicjatorem powstania tej plac\u00f3wki by\u0142 Micha\u0142 Sienkiewicz, urodzony w Ejszyszkach dzia\u0142acz sportowy i spo\u0142eczny. By\u0142 m.in. s\u0119dzi\u0105 podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w Moskwie w 1980 roku. Stan\u0105\u0142 wtedy w obronie W\u0142adys\u0142awa Kozakiewicza, kt\u00f3rego chciano ukara\u0107 za s\u0142ynny gest. Organizatorzy olimpiady zapewne nie wiedzieli, \u017ce obaj panowie trzymali sztam\u0119, bo pochodzili z tych samych stron; Kozakiewicz urodzi\u0142 si\u0119 w Solecznikach.<\/p>\n<p>Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce dzie\u0144 po naszych odwiedzinach w ejszyskim muzeum, z Gda\u0144ska nadesz\u0142a smutna wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci 91-letniego Micha\u0142a Sienkiewicza.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Hornostaiszki<\/strong><\/p>\n<p>Go\u015bciem festiwalu by\u0142a Dorota Roszkowska \u2013 honorowa cz\u0142onkini Polskiej Akademii Filmowej, producentka i w\u0142a\u015bcicielka Studia Filmowego \u201eArkana\u201d. To potomkini rodu Siekluckich, w\u0142a\u015bcicieli po\u0142o\u017conego w pobli\u017cu Ejszyszek maj\u0105tku Hornostaiszki. Na pocz\u0105tku II wojny \u015bwiatowej jej przodkowie utracili swoje dobra. Tragiczne by\u0142y losy J\u00f3zefa Siekluckiego, bardzo szanowanego przez okoliczn\u0105 ludno\u015b\u0107 ostatniego w\u0142a\u015bciciela Hornostaiszek. Uwa\u017ca\u0142 on, \u017ce nie zrobi\u0142 nikomu nic z\u0142ego i nie musi ucieka\u0107 ze swoich w\u0142o\u015bci. We wrze\u015bniu 1939 roku zosta\u0142 jednak przez NKWD osadzony w wi\u0119zieniu w Lidzie i \u015blad po nim zagin\u0105\u0142.<\/p>\n<p>W okresie komunizmu w miejscowym dworze mie\u015bci\u0142a si\u0119 administracja wyj\u0105tkowo dobrze (wed\u0142ug \u015bwiadk\u00f3w, kt\u00f3rzy towarzyszyli nam przy zwiedzaniu tej okolicy) zarz\u0105dzanego ko\u0142chozu. Obecnie dw\u00f3r wprawdzie ma w\u0142a\u015bciciela, ale jest opuszczony i zdewastowany, podobnie jak otaczaj\u0105ce go zabudowania gospodarcze. Nie wiadomo, jaki los czeka to miejsce w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-16013\" src=\"http:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00283-900x600.jpg\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00283-900x600.jpg 900w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00283-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00283-768x512.jpg 768w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00283-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00283-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00283-850x567.jpg 850w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<p>Dw\u00f3r w Hornostaiszkach. Zdj. Maria Duszka.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201eHornostaiszki. Przypadki dworu i ludzi\u201d \u2013 to tytu\u0142 filmu, kt\u00f3ry Dorota Roszkowska tworzy z Teres\u0105 Ro\u017canowsk\u0105 \u2013 producentk\u0105 z Wilna. Barbara Jundo-Kaliszewska poprowadzi\u0142a spotkanie, podczas kt\u00f3rego obie panie opowiada\u0142y o historii rodu Siekluckich. Mogli\u015bmy tak\u017ce obejrze\u0107 fragmenty powstaj\u0105cego filmu.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-16016\" src=\"http:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Spotkanie-z-Bartoszem-Polonskim-poprowadzila-Barbara-Jundo-Kaliszewska-fpt.-Maria-Duszka-900x600.jpg\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Spotkanie-z-Bartoszem-Polonskim-poprowadzila-Barbara-Jundo-Kaliszewska-fpt.-Maria-Duszka-900x600.jpg 900w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Spotkanie-z-Bartoszem-Polonskim-poprowadzila-Barbara-Jundo-Kaliszewska-fpt.-Maria-Duszka-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Spotkanie-z-Bartoszem-Polonskim-poprowadzila-Barbara-Jundo-Kaliszewska-fpt.-Maria-Duszka-768x512.jpg 768w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Spotkanie-z-Bartoszem-Polonskim-poprowadzila-Barbara-Jundo-Kaliszewska-fpt.-Maria-Duszka-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Spotkanie-z-Bartoszem-Polonskim-poprowadzila-Barbara-Jundo-Kaliszewska-fpt.-Maria-Duszka-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Spotkanie-z-Bartoszem-Polonskim-poprowadzila-Barbara-Jundo-Kaliszewska-fpt.-Maria-Duszka-850x567.jpg 850w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<p>Spotkanie z Bartoszem Po\u0142o\u0144skim, autorem powie\u015bci \u201eRobczik\u201d. Zdj. Maria Duszka.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pod has\u0142em \u201eSmaki to\u017csamo\u015bci\u201d odby\u0142o si\u0119 spotkanie z Bartoszem Po\u0142o\u0144skim, autorem eksperymentalnej obyczajowej powie\u015bci \u201eRobczik\u201d. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zajmuje si\u0119 on tworzeniem scenariuszy gier komputerowych. Przebywaj\u0105c kilka lat temu w Wiedniu, z t\u0119sknoty za Wilnem zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 wiersze. Po powrocie na Litw\u0119 zaj\u0105\u0142 si\u0119 opisywaniem reali\u00f3w \u017cycia m\u0142odych Polak\u00f3w na Wile\u0144szczy\u017anie. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zamieszczane przez niego w Internecie fragmenty prozy ciesz\u0105 si\u0119 du\u017cym zainteresowaniem czytelnik\u00f3w. I tak powsta\u0142 \u201eRobczik\u201d. Jeden z uczestnik\u00f3w spotkania zauwa\u017cy\u0142, \u017ce cho\u0107 w zupe\u0142nie innym stylu, ale w pewnym sensie jest to kontynuacja wspomnieniowej opowie\u015bci Romualda Mieczkowskiego \u201eBy\u0142y sobie Fabianiszki\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-16023\" src=\"http:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00276-900x731.jpg\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"731\" srcset=\"https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00276-900x731.jpg 900w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00276-1024x832.jpg 1024w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00276-768x624.jpg 768w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00276-1536x1248.jpg 1536w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00276-2048x1664.jpg 2048w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00276-850x691.jpg 850w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<p>Wizyta w maj\u0105tku w Hornostaiszkach. Zdj. Maria Duszka.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>W So\u0142ecznikach Adam Mickiewicz obserwowa\u0142 obrz\u0119d dziad\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p>W czwartek odwiedzili\u015bmy So\u0142eczniki. Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 w tutejszym ko\u015bciele odprawi\u0142 go\u015b\u0107 festiwalu, ojciec Eligiusz Dymowski \u2013 poeta i franciszkanin z Krakowa. Potem kilka os\u00f3b odwa\u017cy\u0142o si\u0119 zwiedzi\u0107 znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 pod ko\u015bcielnym o\u0142tarzem krypt\u0119 z trumnami bardzo zas\u0142u\u017conej dla rozwoju tego regionu rodziny Wagner\u00f3w, w\u0142a\u015bcicieli d\u00f3br solecznickich od 1823 roku do wybuchu II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n<p>Przed ko\u015bcio\u0142em znajduje si\u0119 tablica informuj\u0105ca o tym, \u017ce w tym miejscu Adam Mickiewicz w 1821 roku obserwowa\u0142 obrz\u0119d \u201eDziad\u00f3w\u201d. Pod znajduj\u0105cym si\u0119 w centrum miasta pomnikiem Wieszcza powita\u0142 nas Zdzis\u0142aw Palewicz, mer So\u0142ecznik, a w pi\u0119knie odrestaurowanym Pa\u0142acu Wagner\u00f3w wys\u0142uchali\u015bmy koncertu uczni\u00f3w maj\u0105cej tutaj swoj\u0105 siedzib\u0119 szko\u0142y muzycznej.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-16018\" src=\"http:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00323-900x686.jpg\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"686\" srcset=\"https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00323-900x686.jpg 900w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00323-1024x780.jpg 1024w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00323-768x585.jpg 768w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00323-1536x1170.jpg 1536w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00323-2048x1560.jpg 2048w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/DSC00323-850x647.jpg 850w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<p>W So\u0142ecznikach \u2013 kamie\u0144 upami\u0119tniaj\u0105cy miejsce, w kt\u00f3rym Adam Mickiewicz ogl\u0105da\u0142 obrz\u0119d Dziad\u00f3w. Zdj. Maria Duszka.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Z filmoteki \u201eMaja nad Wili\u0105\u201d zaprezentowany zosta\u0142 film pt. \u201eNieobecny\u201d \u2013 o wile\u0144skim poecie S\u0142awomirze Woroty\u0144skim. I tu niespodzianka\u2026 Leonard Dro\u017cd\u017cewicz, sta\u0142y wsp\u00f3\u0142pracownik kwartalnika \u201eZnad Wilii\u201d, opr\u00f3cz starki (jak zwykle wybornej), przywi\u00f3z\u0142 tym razem tak\u017ce p\u0142yt\u0119 z pi\u0119kn\u0105, nostalgiczn\u0105 piosenk\u0105 \u201eJesienne Bieniakonie\u201d skomponowan\u0105 niedawno do wiersza S\u0142awomira Woroty\u0144skiego przez aktora i kompozytora Krzysztofa Dzierm\u0119 (pami\u0119tnego odtw\u00f3rc\u0119 roli ksi\u0119dza proboszcza w cyklu film\u00f3w w \u201eU Pana Boga\u2026\u201d), a nagran\u0105 przez zesp\u00f3\u0142 Korona. Otrzyma\u0142am od pana Leonarda p\u0142yt\u0119 z t\u0105 piosenk\u0105. Zosta\u0142a ona ju\u017c wyemitowana w tworzonej przez mnie z Piotrem Spottkiem audycji \u201ePod Wielkim Dachem Nieba\u201d w polonijnym Radiu Islanders.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-16020\" src=\"http:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Edwin-Biezanow-fot.-Maria-Duszka-600x900.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"900\" srcset=\"https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Edwin-Biezanow-fot.-Maria-Duszka-600x900.jpg 600w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Edwin-Biezanow-fot.-Maria-Duszka-683x1024.jpg 683w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Edwin-Biezanow-fot.-Maria-Duszka-768x1152.jpg 768w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Edwin-Biezanow-fot.-Maria-Duszka-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Edwin-Biezanow-fot.-Maria-Duszka-1365x2048.jpg 1365w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Edwin-Biezanow-fot.-Maria-Duszka-850x1275.jpg 850w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Edwin-Biezanow-fot.-Maria-Duszka-scaled.jpg 1707w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p>Edwin Bie\u017canow. Zdj. Maria Duszka.<\/p>\n<p>Uczestnikiem festiwalu by\u0142 r\u00f3wnie\u017c profesor Robert Jundo z \u0142\u00f3dzkiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych im. W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego. Nie zosta\u0142o ustalone, czy jest spokrewniony z Barbar\u0105 Jundo-Kaliszewsk\u0105, wiadomo jednak, \u017ce jego przodkowie pochodzili z Wilna. W Centrum Rozrywki i Biznesu w Ejszyszkach odby\u0142a si\u0119 wystawa prac profesora zatytu\u0142owana \u201eGrafika w drodze\u201d. Pod wp\u0142ywem otoczenia artysta odkry\u0142 w sobie kolejny talent \u2013 stworzy\u0142 na festiwalu sw\u00f3j pierwszy wiersz i odczyta\u0142 go podczas ostatniego wieczoru. Obieca\u0142, \u017ce b\u0119dzie kontynuowa\u0142 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 poetyck\u0105.<\/p>\n<p>Na zako\u0144czenie festiwalu w Centrum Rozrywki i Biznesu w Ejszyszkach odby\u0142o si\u0119 spotkanie z Miko\u0142ajem Falkowskim, prezesem Fundacji \u201ePomoc Polakom na Wschodzie\u201d im. Jana Olszewskiego, kt\u00f3ra od wielu lat wspiera finansowo organizacj\u0119 \u201eMaja nad Wili\u0105\u201d. O pracy wile\u0144skiego Hospicjum b\u0142. ks. Micha\u0142a Sopo\u0107ki opowiedzia\u0142a jego dyrektorka, siostra Michaela Rak. A potem odby\u0142 si\u0119 koncert, podczas kt\u00f3rego poeci czytali wiersze, a swoje umiej\u0119tno\u015bci estradowe zaprezentowa\u0142 m.in. Edwin Bie\u017canow. To wolontariusz pomagaj\u0105cy przy organizacji \u201eMaja nad Wili\u0105\u201d. M\u0142ody, ambitny, utalentowany laureat konkursu wokalnego w jednym z litewskich program\u00f3w telewizyjnych, zaczynaj\u0105cy swoj\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 dziennikarsk\u0105 z TVP Wilno. Mieszka w Ejszyszkach i tam chce pozosta\u0107.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-16022\" src=\"http:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/fot.-Maria-Duszka-900x600.jpg\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/fot.-Maria-Duszka-900x600.jpg 900w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/fot.-Maria-Duszka-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/fot.-Maria-Duszka-768x512.jpg 768w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/fot.-Maria-Duszka-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/fot.-Maria-Duszka-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/fot.-Maria-Duszka-850x567.jpg 850w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<p>Barbara Jundo-Kaliszewska, s. Michaela Rak, Miko\u0142aj Falkowski i Romuald Mieczkowski. Zdj. Maria Duszka.<\/p>\n<p>W\u015br\u00f3d festiwalowych go\u015bci byli tak\u017ce: Aleksandra Tykarska \u2013 dziennikarka Programu I Polskiego Radia w Warszawie, Wioletta Sieczkowska-Kos z Na\u0142\u0119czowa (tak\u017ce potomkini rodu Siekluckich), mieszkaj\u0105cy w \u0141odzi, a pracuj\u0105cy na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim profesor Tomasz Majewski, Stanis\u0142aw Zawodnik z Genewy i Dariusz \u0141ukaszewski z Kadzid\u0142a.<\/p>\n<p>Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce wszystkie imprezy cieszy\u0142y si\u0119 du\u017cym zainteresowaniem ze strony w\u0142adz i mieszka\u0144c\u00f3w rejonu solecznickiego. Swoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 prezentowali nie tylko festiwalowi go\u015bcie, ale tak\u017ce miejscowi arty\u015bci.<\/p>\n<p>Czerwcowe noce s\u0105 na Litwie wyj\u0105tkowo kr\u00f3tkie. Integracyjne wieczory przed\u0142u\u017ca\u0142y si\u0119 czasem do \u015bwitu. Sp\u0119dzali\u015bmy je na werandzie jednego z drewnianych domk\u00f3w o\u015brodka, w kt\u00f3rych zostali\u015bmy zakwaterowani. Naszym spotkaniom towarzyszy\u0142y \u017cabie koncerty dobiegaj\u0105ce z pobliskiego stawu. Nie wiadomo, jak i kiedy min\u0119\u0142y festiwalowe dni. \u017bal by\u0142o wyje\u017cd\u017ca\u0107, opuszcza\u0107 to pi\u0119kne miejsce i rozstawa\u0107 si\u0119 z \u017cyczliwymi, serdecznymi mieszka\u0144cami tych stron.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Moje festiwalowe przyja\u017anie<\/strong><\/p>\n<p>Jak chyba ka\u017cdy uczestnik, wiele zawdzi\u0119czam \u201eMajowi nad Wili\u0105\u201d. Ju\u017c podczas mojego pierwszego pobytu w Wilnie w 2013 roku pozna\u0142am Birut\u0117 Jonu\u0161kait\u0117, urodzon\u0105 w Polsce litewsk\u0105 poetk\u0119 i powie\u015bciopisark\u0119, pe\u0142ni\u0105c\u0105 w\u00f3wczas funkcj\u0119 wiceprezesa, a obecnie prezesa Zwi\u0105zku Pisarzy Litwy. By\u0142am pozytywnie zaskoczona, kiedy Birut\u0117 zacz\u0119\u0142a przek\u0142ada\u0107 i publikowa\u0107 moje utwory w prasie. W 2016 roku w wile\u0144skim wydawnictwie \u201eHomo Liber\u201d ukaza\u0142 si\u0119 prze\u0142o\u017cony przez ni\u0105 m\u00f3j dwuj\u0119zyczny polsko-litewski wyb\u00f3r wierszy \u201eWolno\u015b\u0107 chmur \u2013 Debes\u0173 laisv\u0117\u201d. Zazwyczaj b\u0119d\u0105c na \u201eMaju nad Wili\u0105\u201d, odwiedzam te\u017c Birut\u0117. Tak by\u0142o i w tym roku. Du\u017co czasu sp\u0119dzi\u0142y\u015bmy w jej ogrodzie. Odpoczywa\u0142y\u015bmy, zrywa\u0142y\u015bmy i jad\u0142y\u015bmy prosto z krzak\u00f3w agrest, porzeczki i poziomki. Troch\u0119 owoc\u00f3w w\u0142o\u017cy\u0142y\u015bmy do s\u0142oik\u00f3w, aby co\u015b zosta\u0142o na zimowe dni.<\/p>\n<p>W 2016 roku pozna\u0142am na festiwalu Katarzyn\u0119 Markiewicz, potomkini\u0119 rodu Nenckich. Z tej rodziny wywodzi\u0142 si\u0119 Marceli Nencki, polski lekarz, chemik, fizjolog, kt\u00f3ry otrzymywa\u0142 na swoje badania granty od samego Alfreda Nobla. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce przodkowie moi i pani Katarzyny pochodzili z po\u0142o\u017conej w wojew\u00f3dztwie \u0142\u00f3dzkim wsi Boczki. A my musia\u0142y\u015bmy pojecha\u0107 do Wilna, aby si\u0119 pozna\u0107. Napisa\u0142am potem artyku\u0142 o Marcelim Nenckim i opublikowa\u0142am go m.in. na portalu \u201eCulture Avenue\u201d w USA.<\/p>\n<p>Z kolei Tamar\u0119 Justyck\u0105, wile\u0144sk\u0105 archiwistk\u0119, dziennikark\u0119 i poetk\u0119 pozna\u0142am w 2017 roku podczas organizowanego przez Zwi\u0105zek Pisarzy Litwy Mi\u0119dzynarodowego Festiwalu \u201ePoezijos pavasaris\u201d (Wiosna Poezji). Podarowa\u0142am jej w\u00f3wczas sw\u00f3j polsko-litewski tomik. Po dw\u00f3ch latach spotka\u0142am Tamar\u0119 na \u201eMaju nad Wili\u0105\u201d. Powiedzia\u0142a mi wtedy, \u017ce po przeczytaniu mojej ksi\u0105\u017cki, sama zacz\u0119\u0142a pisa\u0107 wiersze. I w\u0142a\u015bnie kilka miesi\u0119cy temu zadebiutowa\u0142a jako poetka zbiorem \u201eNasta\u0142 czas na nowe drogi\u201d. Opublikowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c opowie\u015b\u0107 \u201e\u015awi\u0119ciany \u2013 czas na wspomnienia\u201d. Obie ksi\u0105\u017cki podarowa\u0142a mi w restauracji hotelu \u201ePonas Tadas\u201d po zako\u0144czeniu tegorocznego festiwalu. Oczywi\u015bcie zaprezentowa\u0142am ich fragmenty w naszej audycji \u201ePod Wielkim Dachem Nieba\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>***<\/strong><\/p>\n<p>Na \u201eMaju nad Wili\u0105\u201d zawsze du\u017co si\u0119 dzieje. Ale dzieje si\u0119 tak\u017ce po jego zako\u0144czeniu, mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi edycjami. Spotykaj\u0105 si\u0119 na tej imprezie ludzie o wielu talentach, zawierane s\u0105 znajomo\u015bci i przyja\u017anie, kt\u00f3re trwaj\u0105 przez lata. Efektem tego s\u0105 wiersze, artyku\u0142y, piosenki, ksi\u0105\u017cki, filmy, reporta\u017ce, spotkania autorskie, audycje radiowe i telewizyjne. Romuald Mieczkowski \u0142\u0105czy ludzi, otwiera drzwi, stwarza warunki do spotka\u0144, do nawi\u0105zywania owocnych kontakt\u00f3w. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce \u201eMaj nad Wili\u0105\u201d b\u0119dzie kontynuowany. Warto\u015b\u0107 tego festiwalu dla kultury Polski i Litwy jest nieoceniona.<\/p>\n<figure id=\"attachment_15298\" aria-describedby=\"caption-attachment-15298\" style=\"width: 575px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-15298\" src=\"http:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Maria-Duszka-w-Hamburgu-fot.-Reinhard-Grossmann-575x900.jpg\" alt=\"\" width=\"575\" height=\"900\" srcset=\"https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Maria-Duszka-w-Hamburgu-fot.-Reinhard-Grossmann-575x900.jpg 575w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Maria-Duszka-w-Hamburgu-fot.-Reinhard-Grossmann-655x1024.jpg 655w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Maria-Duszka-w-Hamburgu-fot.-Reinhard-Grossmann-768x1201.jpg 768w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Maria-Duszka-w-Hamburgu-fot.-Reinhard-Grossmann-850x1330.jpg 850w, https:\/\/maria.duszka.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Maria-Duszka-w-Hamburgu-fot.-Reinhard-Grossmann.jpg 948w\" sizes=\"auto, (max-width: 575px) 100vw, 575px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-15298\" class=\"wp-caption-text\">OLYMPUS DIGITAL CAMERA<\/figcaption><\/figure>\n<p>Maria Duszka<\/p>\n<p>Poetka, dziennikarka, animatorka kultury, absolwentka bibliotekoznawstwa na Uniwersytecie \u0141\u00f3dzkim. Opublikowa\u0142a dziesi\u0119\u0107 tomik\u00f3w poetyckich. Jej utwory zosta\u0142y prze\u0142o\u017cone na kilkana\u015bcie j\u0119zyk\u00f3w obcych. Wiersze publikowa\u0142a m.in. w: \u201eToposie\u201d, \u201eAkcencie\u201d, \u201eWyspie\u201d, \u201eOdrze\u201d, \u201ePrzekroju\u201d, \u201eModern Haiku\u201d (USA), \u201eReibeisen\u201d (Austria), \u201eKyiv\u201d (Ukraina), \u201eKrantai\u201d i \u201eNaujoji Romuva\u201d (Litwa). Jej artyku\u0142y, recenzje i eseje ukaza\u0142y si\u0119 m.in. w: \u201eToposie\u201d, \u201eZnad Wilii\u201d i \u201ePiosence\u201d. Wielokrotnie by\u0142a go\u015bciem festiwali literackich w Niemczech i na Litwie. Wsp\u00f3\u0142tworzy z Piotrem Spottkiem audycj\u0119 muzyczno-literack\u0105 Pod Wielkim Dachem Nieba. Otrzyma\u0142a Odznak\u0119 Honorow\u0105 \u201eZas\u0142u\u017cony dla Kultury Polskiej\u201d, stypendia Marsza\u0142ka Wojew\u00f3dztwa Wielkopolskiego i Stowarzyszenia Autor\u00f3w ZAiKS, nagrody Marsza\u0142ka Wojew\u00f3dztwa \u0141\u00f3dzkiego i Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nie by\u0142o jasne, czy w tym roku \u201eMaj nad Wili\u0105\u201d si\u0119 odb\u0119dzie. Sceptyk\u00f3w po raz kolejny \u201erozczarowa\u0142\u201d Romuald Mieczkowski, kt\u00f3ry festiwal zorganizowa\u0142 ponownie, rozszerzaj\u0105c jego geografi\u0119. Na \u201eMaju\u201d zawsze du\u017co si\u0119 dzieje: spotykaj\u0105 si\u0119 tam ludzie o wielu talentach, zawierane&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[415,1769,2907,2866,2909,2904,2906,183,923,207,236,2868,430,2905,2910,2903,414,2902,2911],"class_list":["post-13700","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-moje","tag-maj-nad-wilia","tag-mariaduszka","tag-adam-mickiewicz","tag-barbara-jundo-kaliszewska","tag-edwin-biezanow","tag-ejszyszki","tag-erarichie","tag-maria-duszka","tag-maria-duszka-pod-wielkim-dachem-nieba","tag-maria-duszka-wiersze","tag-maria-duszka-poezja","tag-robert-jundo","tag-romuald-mieczkowski","tag-soleczniki","tag-tamara-jutycka","tag-wersoka","tag-wilno","tag-xxxi-miedzynarodowy-festiwal-poezji-maj-nad-wilia","tag-zubiszki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13700"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13700\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16024,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13700\/revisions\/16024"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}