{"id":12039,"date":"2023-02-22T13:03:52","date_gmt":"2023-02-22T12:03:52","guid":{"rendered":"http:\/\/maria.duszka.pl\/?p=12039"},"modified":"2023-12-13T18:30:37","modified_gmt":"2023-12-13T17:30:37","slug":"moj-esej-o-lechu-konopinskim-zostal-opublikowany-na-portalu-pisarze-pl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/maria.duszka.pl\/?p=12039","title":{"rendered":"M\u00d3J ESEJ O LECHU KONOPI\u0143SKIM ZOSTA\u0141 OPUBLIKOWANY NA PORTALU PISARZE.PL"},"content":{"rendered":"\n

https:\/\/pisarze.pl\/2023\/02\/21\/maria-duszka-to-co-dal-nam-swiat\/?fbclid=IwAR08gUgqV6DE9ZlogDOxFCazbJKjwSXQUmwLlNo0YZKeloRv4hg8B8ElbLQ<\/a><\/h3>\n

Muzyka ma moc przenoszenia nas w czasie i przestrzeni. Zawsze, kiedy s\u0142ysz\u0119 piosenk\u0119 Anny Jantar \u201eNajtrudniejszy pierwszy krok\u201d, zn\u00f3w s\u0105 wakacje 1974 r. i jad\u0119 autobusem do Szadku, do moich ukochanych dziadk\u00f3w. Wysiadam na rynku. Za dwa lata w tym samym miasteczku przeczytam w czasopi\u015bmie \u201eNa prze\u0142aj\u201d wiersz, kt\u00f3ry poruszy mnie tak bardzo, \u017ce pomy\u015bl\u0119, \u017ce chcia\u0142abym umie\u0107 wyra\u017ca\u0107 swoje my\u015bli i emocje tak, jak jego autorka. Po raz pierwszy u\u015bwiadomi\u0119 sobie, \u017ce chcia\u0142abym by\u0107 poetk\u0105. Minie wiele lat, zanim zostan\u0119 przyj\u0119ta do Wielkopolskiego Oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich, do kt\u00f3rego b\u0119dzie nale\u017ca\u0142 tak\u017ce wsp\u00f3\u0142autor tekstu piosenki \u201eNajtrudniejszy pierwszy krok\u201d.
   Lech Konopi\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w 1931 r. w Poznaniu. Kiedy wybuch\u0142a II wojna \u015bwiatowa, jego rodzin\u0119 przesiedlono do Warszawy. Jego ojciec zgin\u0105\u0142 w Powstaniu Warszawskim. Po upadku powstania Lech z matk\u0105 i m\u0142odszym bratem zostali wysiedleni na Dolny \u015al\u0105sk, gdzie musieli ci\u0119\u017cko pracowa\u0107 fizycznie. Kiedy wojna si\u0119 sko\u0144czy\u0142a, wr\u00f3cili do Poznania. Ich dom by\u0142 spalony, wi\u0119c zamieszkali w zast\u0119pczym mieszkaniu na Wildzie. Przysz\u0142y artysta uko\u0144czy\u0142 Wydzia\u0142 Handlu w Wy\u017cszej Szkole Ekonomicznej w Poznaniu, a potem na Uniwersytecie \u0141\u00f3dzkim obroni\u0142 prac\u0119 doktorsk\u0105.
   Jest poet\u0105, satyrykiem, autorem tekst\u00f3w piosenek, utwor\u00f3w dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy oraz widowisk telewizyjnych. Debiutowa\u0142 w 1954 r. w og\u00f3lnopolskim tygodniku \u201eSzpilki\u201d. W latach 1957 \u2013 1960 by\u0142 redaktorem satyrycznego pisma \u201eKaktus\u201d, a w latach 1960\u20131965 redaktorem \u201eGazety Pozna\u0144skiej\u201d. Od 1965 do 1973 r. pracowa\u0142 w Instytucie Przemys\u0142u W\u0142\u00f3kien \u0141ykowych w Poznaniu.
   Jest autorem ponad 70 ksi\u0105\u017cek dla doros\u0142ych i dla dzieci. To m.in.: \u201eAmoreski\u201d, \u201eDiabelskie sztuczki\u201d, \u201eBajeczne historie\u201d, \u201ePawie oczka\u201d, \u201eAlfabet Amora\u201d, \u201eRajskie jab\u0142uszka\u201d, \u201eCo pe\u0142za i hasa po polach i lasach\u201d, \u201eFiglarne listki\u201d, \u201e\u015amieszne pretensje\u201d, \u201eZ kwiatka na kwiatek\u201d, \u201eZwierz\u0105tka i zwierz\u0119ta na sze\u015bciu kontynentach\u201d, \u201eKsi\u0105\u017c\u0119 Lech i druh\u00f3w trzech\u201d, \u201eOd bieguna do bieguna\u201d, \u201ePrzez d\u017cungle i pustynie\u201d, \u201eSkrzyde\u0142ka Erosa\u201d, \u201eKonopi\u0144ski dzieciom\u201d, \u201eKsi\u0105\u017c\u0119 Siemowit i lud piastowy\u201d,  \u201eTutaj hasa nasza klasa\u201d i \u201eTak si\u0119 kr\u0119ci \u015bwiat zwierz\u0119cy\u201d. Jego ksi\u0105\u017cki ukaza\u0142y si\u0119 w nak\u0142adzie 5 milion\u00f3w egzemplarzy. Utwory dla doros\u0142ych i dla dzieci by\u0142y przek\u0142adane na j\u0119zyki obce: niemiecki, rosyjski, japo\u0144ski i wietnamski. Oko\u0142o 800 jego aforyzm\u00f3w prze\u0142o\u017cy\u0142 na j\u0119zyk naszych zachodnich s\u0105siad\u00f3w Waldemar Zamlewski. Zosta\u0142y opublikowane w tomie \u201eMy\u015bli \u2013 Gedanken\u201d. Z kolei Lech Konopi\u0144ski  prze\u0142o\u017cy\u0142 z j\u0119zyka niemieckiego utwory dla dzieci, mi\u0119dzy innymi \u201cPrzygody Maksa i Moryca\u201d Wilhelma Buscha i \u201cPiotru\u015b Rozczochraniec\u201d Heinricha Hoffmanna. Jest tak\u017ce autorem kilku sztuk teatralnych i wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 pierwszego pozna\u0144skiego wodewilu zatytu\u0142owanego \u201eDyrektor te\u017c cz\u0142owiek\u201d.
   Najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107 przynios\u0142y mu jednak piosenki. Stworzy\u0142 ich w sumie oko\u0142o 600. Pisa\u0142 je mi\u0119dzy innymi dla Anny Jantar, Eleni, Jerzego Grunwalda i Krzysztofa Krawczyka. Stworzy\u0142 tak\u017ce kilkaset tekst\u00f3w dla wielkopolskich kapel: \u201eZza Winkla\u201d, \u201ePlewiszczoki\u201d, \u201eJunki z Buku\u201d i \u201eMechaniczna Pyra\u201d.
   Utwory z jego tekstami zaistnia\u0142y tak\u017ce w filmach i serialach. Piosenka \u201cCzujna stra\u017c\u201d \u201ezagra\u0142a\u201d w filmie \u201cMilion za Laur\u0119\u201d, \u201cKto powie nam, co to jest mi\u0142o\u015b\u0107\u201d w \u201cNie zaznasz spokoju\u201d, a \u201cGdy Polska da nam rozkaz\u201d w \u201cWeryfikacji\u201d. W serialu \u201cDorastanie\u201d wykorzystano przeb\u00f3j Anny Jantar \u201cNajtrudniejszy pierwszy krok\u201d.
   Ma\u0142o kto wie, \u017ce jedn\u0105 z pasji pana Lecha jest kolekcjonowanie znaczk\u00f3w pocztowych. Przez wiele lat by\u0142 redaktorem og\u00f3lnopolskiego czasopisma \u201eFilatelista\u201d. Wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u015awiatow\u0105 Wystaw\u0119 Filatelistyczn\u0105 Polska\u201973 w Poznaniu i uczestniczy\u0142 w kilku tego typu imprezach zagranic\u0105. Zg\u0142osi\u0142 wiele projekt\u00f3w znaczk\u00f3w pocztowych, niekt\u00f3re z nich zrealizowano.
   Lech Konopi\u0144ski otrzyma\u0142 wiele nagr\u00f3d i medali. Najbardziej ceni sobie Order U\u015bmiechu \u2013 mi\u0119dzynarodowe odznaczenie przyznawane za dzia\u0142ania przynosz\u0105ce rado\u015b\u0107 dzieciom. Przyznano mu r\u00f3wnie\u017c: odznak\u0119 Zas\u0142u\u017cony Dzia\u0142acz Kultury, Krzy\u017c Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Odznak\u0119 Honorow\u0105 Miasta Poznania, nagrod\u0119 Ministerstwa \u0141\u0105czno\u015bci, srebrny medal za \u201cZas\u0142ugi dla Obronno\u015bci Kraju\u201d i medal Wojewody Pozna\u0144skiego za ca\u0142okszta\u0142t. Od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bohdana Zdrojewskiego otrzyma\u0142 Srebrny Medal \u201eZas\u0142u\u017cony Kulturze Gloria Artis\u201d, a od biskupa polowego Wojska Polskiego J\u00f3zefa Guzdka medal \u201eW s\u0142u\u017cbie Bogu i Ojczy\u017anie\u201d.<\/h3>\n


    NAJTRUDNIEJSZY PIERWSZY KROK<\/h3>\n

   Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce w\u0142a\u015bnie Lech Konopi\u0144ski stworzy\u0142 najwi\u0119ksze przeboje Anny Jantar? Ot\u00f3\u017c, po debiucie na \u0142amach \u201eSzpilek\u201d cz\u0119sto wyst\u0119powa\u0142 na spotkaniach autorskich i na imprezach estradowych. I w\u0142a\u015bnie wtedy zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z pochodz\u0105cym ze Lwowa J\u00f3zefem Szmeterlingiem, wspania\u0142ym recytatorem i konferansjerem. Pan J\u00f3zef o\u017ceni\u0142 si\u0119 we Wronkach. Jego \u017cona Halina by\u0142a utalentowana muzycznie. Ich c\u00f3rka Anna pojawi\u0142a si\u0119 na \u015bwiecie w 1950 r. Rodzice szybko dostrzegli jej talent muzyczny i ju\u017c kiedy by\u0142a w przedszkolu kupili jej pianino. Wkr\u00f3tce Szmeterlingowie przeprowadzili si\u0119 do Poznania, gdzie przysz\u0142a piosenkarka mog\u0142a rozwija\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci. Pod koniec lat 60-tych zosta\u0142a wokalistk\u0105 zespo\u0142u Waganci. Jego lider Jaros\u0142aw Kukulski poprosi\u0142 Lecha Konopi\u0144skiego, aby zechcia\u0142 pisa\u0107 dla nich teksty piosenek. Ju\u017c w 1970 r. Waganci otrzymali nagrod\u0119 Ministra Obrony Narodowej na Festiwalu Piosenki \u017bo\u0142nierskiej w Ko\u0142obrzegu za utw\u00f3r \u201eSz\u0142a noc\u201d skomponowany do tekstu Konopi\u0144skiego. W tym samym roku powsta\u0142 pierwszy wielki przeb\u00f3j za\u015bpiewany przez Ann\u0119 Jantar i zesp\u00f3\u0142 Waganci \u2013 \u201eCo ja w tobie widzia\u0142am\u201d.
   Tak wspomina to Lech Konopi\u0144ski na stronie internetowej po\u015bwi\u0119conej Annie Jantar: M\u00f3j serdeczny przyjaciel \u2013 muzykolog, kompozytor i multiinstrumentalista, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca Festiwali Polskiej Piosenki w Opolu \u2013 jednym s\u0142owem Mateusz \u015awi\u0119cicki \u2013 kontaktuje nas ze znakomitym d\u017awi\u0119kowcem, S\u0142awomirem Pietrzykowskim, kt\u00f3ry przygotowuje grup\u0119 do studyjnego wykonania utwor\u00f3w Kukulskiego. Wkr\u00f3tce z nagraniami piosenek: \u201cP\u0119dz\u0105 bia\u0142e konie chmur\u201d (s\u0142owa Leliwy) oraz \u201cNa tej Ziemi pozosta\u0107 chc\u0119\u201d i \u201cCo ja w tobie widzia\u0142am\u201d (s\u0142owa Lecha Konopi\u0144skiego) S\u0142awek prowadzi nas do \u00f3wczesnego kierownika M\u0142odzie\u017cowego Studia Rytm, Andrzeja Korzy\u0144skiego. \u017bartobliwy utw\u00f3r pojawia si\u0119 na antenie radiowej i \u2013 jak pisz\u0105 recenzenci \u2013 \u201crozpocz\u0119\u0142o si\u0119 prawdziwe szale\u0144stwo\u201d. Piosenka \u201cCo ja w tobie widzia\u0142am\u201d nadawana jest na \u017cyczenie s\u0142uchaczy po kilkana\u015bcie razy dziennie. Wygrywa wszystko, co jest do wygrania: list\u0119 przeboj\u00f3w Studia Rytm, plebiscyt 17 rozg\u0142o\u015bni i wreszcie zostaje \u201cPiosenk\u0105 Roku 1970\u201d. Ania za\u015bpiewa\u0142a niezwykle czysto, zachwyci\u0142a wszystkich nieskaziteln\u0105 dykcj\u0105 i podbi\u0142a s\u0142uchaczy niecodzienn\u0105, ciep\u0142\u0105 barw\u0105 g\u0142osu. Ogromny sukces!
<\/em>   Przypomnijmy fragment tego utworu:<\/h3>\n


Pi\u0119kne by\u0142y dni bez ciebie<\/em>
Ch\u0142opcy kochali mnie
Co zmieni\u0142o si\u0119 ju\u017c nie wiem
\u017be bez ciebie mi \u017ale
Gdzie si\u0119 taki znalaz\u0142
Sk\u0105d si\u0119 taki wzi\u0105\u0142
Dziwna rzecz si\u0119 sta\u0142a
Jak zrozumie\u0107 to<\/em><\/h3>\n

Co ja w tobie widzia\u0142am
Po co mi taki kto\u015b
Co ja w tobie widzia\u0142am
Oczy usta czy nos(\u2026)<\/em><\/h3>\n

   11 kwietnia 1971 r. w pozna\u0144skim ko\u015bciele \u015bw. Anny  odby\u0142 si\u0119 \u015blub Anny  i Jaros\u0142awa Kukulskich. \u015awiadkami byli wujek panny m\u0142odej, Janusz Leliwa \u2013 Surmacewicz i Lech Konopi\u0144ski.
   Niedawno na jednej z fejsbukowych grup, kogo\u015b boj\u0105cego si\u0119 wizyty u dentysty  kto\u015b pociesza\u0142 s\u0142owami: Najtrudniejszy pierwszy krok, zanim innych zrobisz sto.<\/em> Tak to jest \u2013 s\u0142owa piosenki znaj\u0105 wszyscy, ale zapewne niewiele os\u00f3b wie, kto jest jej autorem.   
   Za\u015bpiewany przez Ann\u0119 Jantar w 1973 r. na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu utw\u00f3r \u201eNajtrudniejszy pierwszy krok\u201d nie zosta\u0142 wysoko oceniony przez jury, publiczno\u015b\u0107 jednak pokocha\u0142a go od pierwszego us\u0142yszenia. Autorem tekstu by\u0142 Wiktor Leliwa. Pod tym pseudonimem ukrywa\u0142a si\u0119 sp\u00f3\u0142ka Lech Konopi\u0144ski i W\u0142odzimierz Scis\u0142owski. Obaj panowie przebywali w tym czasie w Domu Pracy Tw\u00f3rczej ZAiKS-u w Ustroniu Morskim, dok\u0105d tu\u017c po wyst\u0119pie w Opolu przyjechali te\u017c Anna i Jaros\u0142aw Kukulscy.
   Pan Lech wspomina: Jarek i Ania zjawili si\u0119 w Ustroniu Morskim w niezbyt radosnych nastrojach. S\u0105d konkursowy w Opolu ocenia\u0142 nasz przeb\u00f3j raczej \u015brednio. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 juror\u00f3w da\u0142a \u201ctr\u00f3jeczki\u201d i tylko Lucjan Kydry\u0144ski pokaza\u0142 \u201cczw\u00f3rk\u0119\u201d. \u2013 Nie przejmujcie si\u0119 z\u0142o\u015bliwymi ocenami! Spr\u00f3bujcie zasn\u0105\u0107, a rano pogadamy! \u2013 powiedzieli\u015bmy. Niestety, pr\u00f3ba za\u015bni\u0119cia nie by\u0142a zbyt udana: nasi bohaterowie nie zmru\u017cyli oka, bo orkiestra pobliskiej \u201cUstronianki\u201d na wyra\u017ane \u017cyczenie publiczno\u015bci i przy wt\u00f3rze go\u015bci restauracyjnych nie przestawa\u0142a gra\u0107 \u201cNajtrudniejszego pierwszego kroku\u201d! Takiego ostrego wkroczenia nowego przeboju chyba dotychczas nie obserwowano! Jarek i Ania znale\u017ali si\u0119 natychmiast w centrum zainteresowania; na nas nikt nie zwraca\u0142 uwagi, bo przecie\u017c tekst napisa\u0142 podobno jaki\u015b Wiktor Leliwa.
<\/em>   Oto fragment tego wielkiego przeboju Anny Jantar:<\/h3>\n

Chocia\u017c to zdarzenie prze\u017cy\u0142 ka\u017cdy z nas
Chc\u0119 je opowiedzie\u0107 dzisiaj wam, hej, hej hej!
Maj przystraja\u0142 ziemi\u0119 w kolorowy p\u0142aszcz
Gdy pozna\u0142 si\u0119 z pani\u0105 pan<\/em><\/h3>\n

Najtrudniejszy pierwszy krok
Zanim innych zrobisz sto
Najtrudniejszy pierwszy gest
Przy drugim ju\u017c \u0142atwiej jest<\/em><\/h3>\n

   Wkr\u00f3tce Anna Jantar nagra\u0142a longplay \u201eTyle s\u0142o\u0144ca w ca\u0142ym mie\u015bcie\u201d, kt\u00f3ry rozszed\u0142 si\u0119 w nak\u0142adzie 156 tysi\u0119cy osi\u0105gaj\u0105c w 1976 r. status Z\u0142otej P\u0142yty. Kolejnym wielkim przebojem stworzonym przez Lecha Konopi\u0144skiego i Jaros\u0142awa Kukulskiego by\u0142a piosenka \u201eZa ka\u017cdy u\u015bmiech tw\u00f3j\u201d. Taki te\u017c tytu\u0142 nosi\u0142 drugi kr\u0105\u017cek Anny Jantar, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c zdoby\u0142 miano Z\u0142otej P\u0142yty. To fragment tej pe\u0142nej optymizmu piosenki:<\/h3>\n

\u015awiat ma tyle barw,
S\u0105 tu\u017c obok mnie.
We\u017a ten pi\u0119kny dar
I przez \u017cycie nie\u015b!<\/em><\/h3>\n

A wtedy\u2026
Za ka\u017cdy u\u015bmiech Tw\u00f3j
Stubarwny lata str\u00f3j
Zn\u00f3w ci dam (\u2026)<\/em><\/h3>\n

Za ka\u017cd\u0105 rado\u015b\u0107 dnia
M\u00f3j kolorowy \u015bwiat we\u017a!
<\/em>   Utwory z tekstami Lecha Konopi\u0144skiego by\u0142y te\u017c wielokrotnie nagradzane na Festiwalu Piosenki \u017bo\u0142nierskiej w Ko\u0142obrzegu. W 1973 r. Nina Urbano za\u015bpiewa\u0142a tam marszow\u0105 piosenk\u0119 Filipa Nowaka z tekstem sp\u00f3\u0142ki autorskiej kryj\u0105cej si\u0119 pod pseudonimem Wiktor Leliwa \u201cNie ma mocnych na \u017co\u0142nierza!\u201d. Utw\u00f3r ten zosta\u0142 wybrany jako najlepszy spo\u015br\u00f3d 245 piosenek i nagrodzony \u201eZ\u0142otym Pier\u015bcieniem\u201d.
   W rozmowie ze mn\u0105 poeta  z niech\u0119ci\u0105 wspomina odbywaj\u0105cy si\u0119 w 1981 r. XV Festiwal Piosenki \u017bo\u0142nierskiej, na kt\u00f3ry wsp\u00f3lnie z kompozytorem Adamem Wojdakiem stworzy\u0142 utw\u00f3r \u201eGdy Polska da nam rozkaz\u201d. Organizatorzy zmienili tekst, nie uzgadniaj\u0105c tego z autorem. Zamiast \u201ezg\u0142osimy si\u0119 do wojska, \u017ceby wrogom spojrze\u0107 \u015bmia\u0142o w twarz\u201d, wykonawca za\u015bpiewa\u0142: \u201e\u017ceby socjalizmu broni\u0107 wraz\u201d. Piosenka zosta\u0142a nagrodzona, jednak jej autor, na znak protestu, nie przyj\u0105\u0142 festiwalowego \u201eZ\u0142otego Pier\u015bcienia\u201d.<\/h3>\n


WALKA O HUMOR<\/h3>\n

      Ksi\u0105\u017ckowym debiutem Lecha Konopi\u0144skiego by\u0142 opublikowany w 1960 r. w Wydawnictwie Pozna\u0144skim tom wierszy ilustrowany przez Jacka Fedorowicza, a zatytu\u0142owany \u201eAkcje i reakcje\u201d. W utworze \u201eMoje pi\u0119tnastolecie\u201d poeta pisze m.in. :<\/h3>\n

Wielem po\u015bwi\u0119ci\u0142 (hej \u2013 \u0142za si\u0119 w oku!\u2026)
Walce o humor i cze\u015b\u0107 Polak\u00f3w<\/em><\/h3>\n

   W kolejnym wierszu z tego tomu zatytu\u0142owanym \u201ePa\u0144stwo i ja\u201d znajdujemy jakby wci\u0105\u017c aktualne strofy:<\/h3>\n

Mam cz\u0119sto w \u017cyciu r\u00f3\u017cne k\u0142opoty,
Nikomu jednak nie m\u00f3wi\u0119 o tym.<\/em><\/h3>\n

Bowiem gdy trzeba fors\u0119 wybuli\u0107,
Pa\u0144stwo dorzuca mi ze swej puli.<\/em><\/h3>\n

Gdy kupi\u0119 w\u0119giel na ci\u0119\u017ckie mrozy \u2013
Pa\u0144stwo do tego w\u0119gla do\u0142o\u017cy (\u2026)<\/em><\/h3>\n

   W 1971 r. w Wydawnictwie Pozna\u0144skim ukaza\u0142 si\u0119 tom \u201eRajskie jab\u0142uszka\u201d ilustrowany przez  Maj\u0119 Berezowsk\u0105. Znalaz\u0142o si\u0119 w nim wiele fraszek o tematyce politycznej i obyczajowej \u2013 zabawnych, ale cz\u0119sto gorzkich, ironicznych. Zacytujmy kilka. Poni\u017csza m\u00f3wi o biurokracji, o tym, \u017ce \u201epapier wszystko przyjmie\u201d:<\/h3>\n

W czym rzecz
<\/em><\/strong>Rzecz nie w dzia\u0142aniu,
Lecz w sprawozdaniu.<\/em><\/h3>\n

   W tym samym tomie znalaz\u0142a si\u0119 jedna z wielu fraszek m\u00f3wi\u0105cych o ob\u0142udzie i zak\u0142amaniu. O nadu\u017cywaniu wielkich, pi\u0119knych s\u0142\u00f3w przez osoby nie maj\u0105ce do tego prawa:<\/h3>\n

Kuglarz
<\/em><\/strong>Wprawdzie nieco ma przywar,
Lecz honoru nie plami:
Ma\u0142e \u015bwi\u0144stwa ukrywa
Za wielkimi s\u0142owami.<\/em><\/h3>\n

   Lech Konopi\u0144ski jest zwolennikiem tradycyjnej, rymowanej, nios\u0105cej istotn\u0105 tre\u015b\u0107 poezji. Od lat porusza ten temat w wielu swoich utworach i bezpardonowo krytykuje koleg\u00f3w po pi\u00f3rze. Przyk\u0142adem jest poni\u017csza fraszka:<\/h3>\n

Nowoczesna poezja
<\/em><\/strong>Oto poezja przysz\u0142ych pokole\u0144!
B\u0119d\u0105 ni\u0105 dzieci zanudza\u0107 w szkole.<\/em><\/h3>\n

   Mo\u017cna si\u0119 domy\u015bla\u0107, \u017ce podobne wypowiedzi nie zjednywa\u0142y mu przyjaci\u00f3\u0142 w \u015bwiecie literackim. A krytyczne teksty o tematyce spo\u0142ecznej i politycznej mog\u0142y budzi\u0107 niech\u0119\u0107 w\u0142adz, artysta nie m\u00f3g\u0142 wi\u0119c liczy\u0107 na ich hojno\u015b\u0107. Zapewne dlatego powsta\u0142 ten utw\u00f3r:<\/h3>\n

Los satyryka
<\/em><\/strong>Kto szarga \u015bwi\u0119to\u015bci
Ten i w \u015bwi\u0119ta po\u015bci<\/em><\/h3>\n

   Poeta bywa profet\u0105. Dawniej wszyscy byli nastawieni raczej pozytywnie do rozwoju nauki, mieli zaufanie do jej przedstawicieli. Obecnie to podej\u015bcie jest bardziej sceptyczne, zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o medycyn\u0119. A Lech Konopi\u0144ski ju\u017c p\u00f3\u0142 wieku temu apelowa\u0142:<\/h3>\n

Do naukowc\u00f3w
<\/em><\/strong>Chcecie mi przed\u0142u\u017cy\u0107 \u017cycie?
Wystarczy, \u017ce nie skr\u00f3cicie!<\/em><\/h3>\n

A to utw\u00f3r, w kt\u00f3rym autor po mistrzowsku wykorzysta\u0142 gr\u0119 s\u0142\u00f3w:<\/h3>\n

Lepiej i gorzej
<\/em><\/strong>Lepiej, gdy jest gorzej,
bo lepiej by\u0107 mo\u017ce.
Gorzej, gdy jest lepiej,
bo mo\u017ce by\u0107 gorzej.<\/em><\/h3>\n

   Znamy z historii mn\u00f3stwo przyk\u0142ad\u00f3w \u017cywot\u00f3w \u015bwi\u0119tych, m\u0119czennik\u00f3w i bohater\u00f3w wojennych, kt\u00f3rzy musieli przej\u015b\u0107 przez piek\u0142o w tym \u017cyciu, aby zyska\u0107 nie\u015bmierteln\u0105 chwa\u0142\u0119. O tym zjawisku m\u00f3wi poni\u017csza fraszka:<\/h3>\n

Pr\u00f3ba
<\/em><\/strong>Ludzko\u015b\u0107 tych syn\u00f3w l\u017cy i zniewa\u017ca,
kt\u00f3rych si\u0119 potem czci na o\u0142tarzach.
<\/em>   Pewna m\u0142oda osoba powiedzia\u0142a mi kiedy\u015b, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 jest\u2026 straszna. W opowiadaniu Juliana Stryjkowskiego \u201eTommaso del Cavaliere\u201d czytamy: \u201eMo\u017ce to prawda, \u017ce Eros to si\u0142a, kt\u00f3ra prowadzi do Boga, ale po drodze potrafili pogruchota\u0107 ko\u015bci\u201d. Tak, wielka mi\u0142o\u015b\u0107 bywa si\u0142\u0105 destrukcyjn\u0105. Lech Konopi\u0144ski tak to ujmuje: <\/h3>\n

Pytanie
<\/em><\/strong>P\u0142omienie wielkiej mi\u0142o\u015bci
Li\u017c\u0105 i piek\u0105 nas w\u015bciekle \u2013
I wci\u0105\u017c pytamy bezg\u0142o\u015bnie:
\u2013 W raju jeste\u015bmy, czy w piekle?<\/em><\/h3>\n

   Nie wszyscy panowie s\u0105 jednak zdolni do prze\u017cywania wielkich uczu\u0107. Co nie znaczy, \u017ce uroda pa\u0144 jest im oboj\u0119tna. Bywaj\u0105 jednak monotematyczni:<\/h3>\n

Skromny
<\/em><\/strong>Nie lubi m\u00f3wi\u0107 du\u017co o sobie.
Bez przerwy m\u00f3wi o wdzi\u0119kach kobiet.<\/em><\/h3>\n

    Fraszki o tematyce obyczajowej i erotycznej znajdujemy tak\u017ce w opublikowanym w 1980 r. tomie \u201eFiglarne listki : kalendarz fraszek\u201d. Ilustratorem ksi\u0105\u017cki by\u0142 Stanis\u0142aw Mrowi\u0144ski. Tak pisa\u0142 autor o panach, kt\u00f3rzy wci\u0105\u017c szukaj\u0105 nowych wra\u017ce\u0144:<\/h3>\n

M\u0119\u017cowie i \u017cony
<\/em><\/strong>Nie powiedz\u0105: \u2013 Dobra nasza,
je\u015bli cudza ich zaprasza.<\/em><\/h3>\n

Wymiana do\u015bwiadcze\u0144
<\/em><\/strong>Moich do\u015bwiadcze\u0144 odda\u0142bym wieniec
Za twe, dziewczyno, niedo\u015bwiadczenie.<\/em><\/h3>\n

   I o paniach, kt\u00f3re potrafi\u0105 bezwzgl\u0119dnie wykorzystywa\u0107 m\u0119\u017cczyzn:<\/h3>\n

Z\u0142ote runo
<\/em><\/strong>By pani by\u0142a dobrze ubrana,
Nale\u017cy najpierw \u2013 ostrzyc barana.
<\/em>   A z wiekiem przychodzi refleksja:<\/h3>\n

Temat
<\/em><\/strong>U progu staro\u015bci mi\u0142o\u015b\u0107 to te\u017c temat
Lecz \u2013 co psu po ko\u015bci, gdy ju\u017c z\u0119b\u00f3w nie ma?!<\/em><\/h3>\n

   Wiele interesuj\u0105cych fraszek i aforyzm\u00f3w znajdujemy w tomie \u201e\u015amieszne pretensje\u201d, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w 1981 r.<\/h3>\n

Anarchista
<\/em><\/strong>Wojuje z w\u0142adz\u0105
a\u017c mu j\u0105 dadz\u0105.<\/em><\/h3>\n

   Znamy z \u017cycia wiele takich przyk\u0142ad\u00f3w. Cz\u0119sto ci, kt\u00f3rzy najbardziej krytykuj\u0105 zwierzchnik\u00f3w, robi\u0105 to po to, aby zaj\u0105\u0107 ich miejsce. I wcale to nie oznacza, \u017ce maj\u0105 dobre pomys\u0142y, \u017ce b\u0119d\u0105 rz\u0105dzi\u0107 lepiej od nich. Mijaj\u0105 lata, zmieniaj\u0105 si\u0119 rz\u0105dy, ustroje, ale pewne sprawy pozostaj\u0105 niezmienne. 
   Rzeczywisto\u015b\u0107 dostarcza autorowi przyk\u0142ad\u00f3w i takich postaw:<\/h3>\n

Z \u017cycia zwierz\u0105t
<\/em><\/strong>Gro\u017any jest wilk w owczej sk\u00f3rze,
gro\u017aniejsza \u015bwinia w ludzkiej posturze.<\/em><\/h3>\n

   A to aforyzm o bardzo pesymistycznej, nie pozostawiaj\u0105cej z\u0142udze\u0144 wymowie: Cz\u0142owiek: zwierz\u0119 hodowane od tysi\u0105cleci w niewoli. 
<\/em>   I koresponduj\u0105ca z nim pacyfistyczna my\u015bl, z kt\u00f3r\u0105 jednak pozwol\u0119 sobie dyskutowa\u0107: Nawet na wojnie \u017co\u0142nierze s\u0105 sobie bliscy. Nienawidz\u0105 si\u0119 wodzowie.
   <\/em>Trudno zrozumie\u0107 dlaczego w (niby) cywilizowanym \u015bwiecie wci\u0105\u017c wybuchaj\u0105 i tocz\u0105 si\u0119 wojny. \u017byjemy tak kr\u00f3tko na tej ma\u0142ej planecie kr\u0105\u017c\u0105cej w otch\u0142ani wszech\u015bwiata. Zagra\u017ca nam tutaj mn\u00f3stwo niebezpiecze\u0144stw: trz\u0119sienia ziemi, powodzie, wulkany, dzikie zwierz\u0119ta, choroby, wirusy, bakterie itp. Ale nam to nie wystarcza, walczymy jeszcze mi\u0119dzy sob\u0105.  Miliony ludzi pozwalaj\u0105 si\u0119 wysy\u0142a\u0107 na rze\u017a. A tych, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 zabija\u0107 i by\u0107 zabijanymi (w imi\u0119 nie wiadomo czyich interes\u00f3w), oskar\u017ca si\u0119 o tch\u00f3rzostwo, pozbawia \u017cycia jako dezerter\u00f3w. By\u0107 mo\u017ce obecnie wi\u0119cej pieni\u0119dzy wydaje si\u0119 na zbrojenia, ni\u017c potrzeba na wy\u017cywienie wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w kuli ziemskiej.
   W tomie \u201e\u015amieszne pretensje\u201d znalaz\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c interesuj\u0105ce aforyzmy. Oto jeden z nich, oksymoroniczny, jak\u017ce trafny: Ciasnota umys\u0142owa nie jest cech\u0105 pe\u0142nych, lecz pustych g\u0142\u00f3w.
<\/em>   Kolejna my\u015bl mo\u017ce by\u0107 bliska zwolennikom ekologii i ochrony \u015brodowiska, a jednocze\u015bnie zawiera kpin\u0119 z ma\u0142o utalentowanego, ale maj\u0105cego poparcie w\u0142adz literata: To wielki pisarz! Jego dzie\u0142a poch\u0142on\u0119\u0142y p\u00f3\u0142 hektara lasu.
<\/em>   Min\u0119\u0142o kilkadziesi\u0105t lat od wydania tych ksi\u0105\u017cek, a ich tre\u015b\u0107 nie przestaje by\u0107 aktualna. Natura ludzka si\u0119 nie zmienia. A dobra satyra nigdy si\u0119 nie starzeje.
   Lech Konopi\u0144ski jest tak\u017ce autorem kilku tysi\u0119cy haiku. Uwa\u017ca jednak, \u017ce ten japo\u0144ski gatunek wiersza nie tylko musi zawiera\u0107 liryczn\u0105 lub dowcipn\u0105 tre\u015b\u0107 i mie\u015bci\u0107 si\u0119 w 17 sylabach, ale te\u017c powinien si\u0119 rymowa\u0107. Przyznam, \u017ce nigdy nie spotka\u0142am si\u0119 z rymami w haiku. Kto jednak zabroni poecie by\u0107 tw\u00f3rc\u0105 tak zmodyfikowanej formy? Oto dwa przyk\u0142ady haiku jego autorstwa:
 
Gdy brak jej pociech
\u0142zy kobiecie otrzecie
brylantem w z\u0142ocie
  
Miejcie na wzgl\u0119dzie
\u017ce warto \u2013 s\u0142u\u017cy\u0107 \u017cartom
cho\u0107 mnie nie b\u0119dzie<\/em>
  

CO PO MNIE ZOSTANIE?<\/h3>\n

   W wydanym w 1981 r. tomie \u201e\u015amieszne pretensje\u201d Lech Konopi\u0144ski zamie\u015bci\u0142 tak\u0105 oto fraszk\u0119:<\/h3>\n

Pro\u015bba do wieczno\u015bci
<\/strong>Niech\u017ce po mnie  pozostanie
Cho\u0107by jedno \u2013 w\u0142asne zdanie<\/em><\/h3>\n

   W 2022 r. by\u0142am w \u0142\u00f3dzkim Teatrze Powszechnym na po\u015bwi\u0119conym Krzysztofowi Krawczykowi musicalu zatytu\u0142owanym \u201eChcia\u0142em by\u0107\u201d. Przedstawienie ko\u0144czy wielki przeb\u00f3j skomponowany przez Jaros\u0142awa Kukulskiego do s\u0142\u00f3w Lecha Konopi\u0144skiego \u201eTo co da\u0142 nam \u015bwiat\u201d. Wykonuje go graj\u0105cy g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 Mariusz Ostrowski. Publiczno\u015b\u0107 wielokrotnie prosi o bis w\u0142a\u015bnie tego utworu. Lech Konopi\u0144ski napisa\u0142 go tu\u017c przed \u015bmierci\u0105 Anny Jantar, jakby przeczu\u0142 tragedi\u0119. Przypomnijmy fragment tej piosenki:<\/h3>\n

Mieli\u015bmy dla siebie tyle chwil,
przed nami otwiera\u0142 si\u0119 \u015bwiat
i anio\u0142 nadziei przy nas by\u0142,
a los by\u0142 z nami za pan brat.<\/em><\/h3>\n

Ty przysz\u0142a\u015b jak pierwsza letnia noc
i wnios\u0142a\u015b pogod\u0119 w me dni,
wi\u0119c ka\u017cdy odkryty szcz\u0119\u015bcia l\u0105d,
imieniem zwa\u0142em twym.<\/em><\/h3>\n

To, co da\u0142 nam \u015bwiat,
niespodzianie zabra\u0142 los,
dobre chwile skrad\u0142,
nios\u0105c w zamian baga\u017c zwyk\u0142ych trosk (\u2026)<\/em><\/h3>\n

   Autor tego tekstu nie mo\u017ce chyba jednak narzeka\u0107 na sw\u00f3j los. Od kilkudziesi\u0119ciu lat jest w szcz\u0119\u015bliwym zwi\u0105zku z \u017con\u0105 Hann\u0105. S\u0105 bardzo dobrym ma\u0142\u017ce\u0144stwem i kochaj\u0105 si\u0119 mimo up\u0142ywu lat. Jest ceniony i lubiany przez czytelnik\u00f3w, a tak\u017ce przez koleg\u00f3w po pi\u00f3rze. Sam Jan Sztaudynger uj\u0105\u0142 swoj\u0105 sympati\u0119 do niego w form\u0119 fraszki:<\/h3>\n

Bodaj ka\u017cdy m\u00f3j konkurent zdech\u0142,
lecz niech \u017cyje Konopi\u0144ski Lech!<\/em><\/h3>\n

   A nale\u017c\u0105cy do Wielkopolskiego Oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich Lech Nawrocki, poeta, muzyk, emerytowany profesor Politechniki Opolskiej wspomina: Lecha Konopi\u0144skiego znam od niepami\u0119tnych czas\u00f3w, kiedy jako m\u0142ody ch\u0142opak rozczytywa\u0142em si\u0119 w jego fraszkach, aforyzmach i wierszach. Wtedy nigdy bym nie pomy\u015bla\u0142, \u017ce mog\u0119 go kiedy\u015b pozna\u0107 osobi\u015bcie i  \u017ce \u2013 co wi\u0119cej \u2013 zostaniemy bliskimi znajomymi oraz kolegami po pi\u00f3rze. Szybko znale\u017ali\u015bmy wsp\u00f3lny j\u0119zyk \u2013 zacz\u0119li\u015bmy darzy\u0107 si\u0119 szacunkiem,  sympati\u0105 i zaufaniem. Kiedy by\u0142em redaktorem naczelnym czasopisma ZLP \u201eKrajobrazy Kultury\u201d, upowa\u017cni\u0142 mnie na przyk\u0142ad do dowolnego wykorzystania i wyboru jego tekst\u00f3w w celu zamieszczania ich na \u0142amach tego kwartalnika. Nasza wi\u0119\u017a mo\u017ce te\u017c wynika z faktu, \u017ce \u0142\u0105czy nas nie tylko to samo imi\u0119, ale i data urodzin. Obaj urodzili\u015bmy si\u0119 bowiem 16 marca. Lech traktuje mnie jako powiernika, dziel\u0105c si\u0119 r\u00f3\u017cnymi gorzkimi uwagami i opiniami, jakie ma pod adresem literatury i literat\u00f3w. Ch\u0119tnie te\u017c dzieli si\u0119 ze mn\u0105 rado\u015bciami. Rozmawiamy o tym, \u017ce jest ci\u0105gle zaj\u0119ty. Bo Lech Konopi\u0144ski to jeden z niewielu tych, kt\u00f3rzy nie znaj\u0105 s\u0142owa: emerytura. Pod tym wzgl\u0119dem, nie tylko jako aforysta i fraszkopisarz, jest dla mnie wzorem Cz\u0142owieka i Tw\u00f3rcy<\/em>.
      Fraszki i aforyzmy pozna\u0144skiego artysty nie s\u0105 ostatnio publikowane i wznawiane. A szkoda, bo nawet te pisane kilkadziesi\u0105t lat temu, s\u0105 nadal zadziwiaj\u0105co aktualne.
   Lech Konopi\u0144ski mo\u017ce jednak by\u0107 pewien, \u017ce zostan\u0105 z nami na zawsze jego pi\u0119kne, \u201ewiecznie zielone\u201d piosenki. \u017be b\u0119d\u0105 wehiku\u0142em czasu, kt\u00f3ry przenosi ka\u017cdego z nas do jego w\u0142asnych dobrych wspomnie\u0144.<\/h3>\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

https:\/\/pisarze.pl\/2023\/02\/21\/maria-duszka-to-co-dal-nam-swiat\/?fbclid=IwAR08gUgqV6DE9ZlogDOxFCazbJKjwSXQUmwLlNo0YZKeloRv4hg8B8ElbLQ Muzyka ma moc przenoszenia nas w czasie i przestrzeni. Zawsze, kiedy s\u0142ysz\u0119 piosenk\u0119 Anny Jantar \u201eNajtrudniejszy pierwszy krok\u201d, zn\u00f3w s\u0105 wakacje 1974 r. i jad\u0119 autobusem do Szadku, do moich ukochanych dziadk\u00f3w. Wysiadam na rynku. Za dwa lata w…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[2389,2392,2383,2384,2385,2382,2682,2387,2292,2386,2686,2391,2388,2393,57,2684,2390,2683],"class_list":["post-12039","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-moje","tag-adam-wojdak","tag-andrzej-korzynski","tag-anna-jantar","tag-jaroslaw-kukulski","tag-krzysztof-krawczyk","tag-lech-konopinski-esej","tag-lech-konopinski-nie-zyje","tag-lech-nawrocki","tag-maria-duszka-dziennikarka","tag-maria-duszka-eseje","tag-maria-duszka-o-lechu-konopinskim","tag-maria-duszka-szadek-2","tag-mariusz-ostrowski","tag-rynek-w-szadku","tag-szadek","tag-to-co-dal-nam-swiat","tag-tyle-slonca-w-calym-miescie","tag-zmarl-lech-konopinski"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12039","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12039"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12039\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12040,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12039\/revisions\/12040"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}