{"id":12006,"date":"2023-02-10T20:15:05","date_gmt":"2023-02-10T19:15:05","guid":{"rendered":"http:\/\/maria.duszka.pl\/?p=12006"},"modified":"2023-02-11T16:35:27","modified_gmt":"2023-02-11T15:35:27","slug":"o-stanislawie-klawe-pisze-na-polonijnym-portalu-culture-avenue","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/maria.duszka.pl\/?p=12006","title":{"rendered":"O STANIS\u0141AWIE KLAWE PISZ\u0118 NA POLONIJNYM PORTALU „CULTURE AVENUE”"},"content":{"rendered":"\n\n\n

Na polonijnym portalu „Culture Avenue” w USA w\u0142a\u015bnie ukaza\u0142 si\u0119 w dw\u00f3ch cz\u0119\u015bciach m\u00f3j artyku\u0142 o Stanis\u0142awie Klawe. Dzi\u0119kuj\u0119 serdecznie Pani Joannie Joanna Sokolowska-Gwizdka<\/span><\/a> za publikacj\u0119.<\/h3>\n

Zapraszam do przeczytania.<\/h3>\n\n\n\n

CZ\u0118\u015a\u0106 I:<\/h3>\n

https:\/\/www.cultureave.com\/miedzy-cyrylica-a-szwabacha-stanislaw-klawe-1\/<\/a><\/h3>\n

CZ\u0118\u015a\u0106 II:<\/h3>\n

https:\/\/www.cultureave.com\/miedzy-cyrylica-a-szwabacha-stanislaw-klawe-2\/<\/a><\/h3>\n
\n
\n

 <\/p>\n<\/blockquote>\n

 <\/p>\n

<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
 <\/div>\n
\n
\n

MARIA DUSZKA<\/h3>\n

STANIS\u0141AW KLAWE – MI\u0118DZY CYRYLIC\u0104 A SZWABACH\u0104<\/strong><\/h3>\n

     Teodor Parnicki twierdzi\u0142, \u017ce miesza\u0144cy s\u0105 szczeg\u00f3lnie utalentowani. Bard Stanis\u0142aw Klawe na pewno nale\u017cy do tych, kt\u00f3rzy zostali bardzo hojnie obdarowani przez los, tak\u017ce dzi\u0119ki genom swoich przodk\u00f3w. Przede wszystkim \u2013 nie jest pierwszym artyst\u0105 w swojej rodzinie.<\/h3>\n

 DZIEJE SPISANE CYRYLIC\u0104 I SZWABACH\u0104<\/h3>\n

     Jego przodkowie ze strony matki byli Polakami, ale przez kilka wiek\u00f3w mieszkali na Litwie. Kiedy po rewolucji rosyjskiej stracili maj\u0105tki, przenie\u015bli si\u0119 do Polski. Jedn\u0105 z najbarwniejszych postaci tego rodu by\u0142 pradziadek  barda, Stanis\u0142aw Kazimierz hrabia Kossakowski. Mieszka\u0142 w Wojtkuszkach ko\u0142o Wi\u0142komierza (obecnie Litwa). By\u0142 utalentowanym fotografikiem, mecenasem sztuki, jednym z fundator\u00f3w Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Sztuk Pi\u0119knych \u201eZach\u0119ta\u201d. Prowadzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c w Warszawie salon artystyczny. Na prze\u0142omie XIX i XX wieku stworzy\u0142 wspania\u0142\u0105 kolekcj\u0119 fotografii. W zbiorach Narodowego Muzeum Sztuki im. M. K. \u010ciulrionisa w Kownie znajduje si\u0119 obecnie a\u017c sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy zdj\u0119\u0107 jego autorstwa. Pisa\u0142 te\u017c pami\u0119tniki i dzienniki, nad kt\u00f3rych wydaniem pracuje obecnie Fundacja Kossakowskiego. Jego \u017cona Michalina Zaleska \u2013 Kossakowska pisa\u0142a wiersze. Jej Poezje<\/em> ukaza\u0142y si\u0119 w drukarni Orgelbranda w 1893 r. Z kolei mama Stanis\u0142awa pisa\u0142a utwory okoliczno\u015bciowe, teksty dla teatrzyk\u00f3w i szopek.<\/h3>\n

     Natomiast przodkowie po mieczu na pocz\u0105tku XIX w. przyw\u0119drowali do Polski z Niemiec, a dok\u0142adnie z Meklemburgii. Dziadek barda, Stanis\u0142aw Adolf Klawe by\u0142 przed wojn\u0105 w\u0142a\u015bcicielem du\u017cej firmy farmaceutycznej w Warszawie. Produkowa\u0142 leki nie tylko na rodzimy rynek, ale tak\u017ce na eksport, mi\u0119dzy innymi do Kanady i na Bliski Wsch\u00f3d. Co ciekawe, okre\u015blenie \u201eklawe\u201d, czyli \u201edobre\u201d pono\u0107 pochodzi w\u0142a\u015bnie od nazwiska w\u0142a\u015bciciela owej firmy, kt\u00f3rej produkty znane by\u0142y z doskona\u0142ej jako\u015bci. W czasie wojny przedsi\u0119biorstwo zosta\u0142o przej\u0119te przez Niemc\u00f3w, a w 1945 r. znacjonalizowane.
Ojciec barda, Zdzis\u0142aw Klawe by\u0142 chirurgiem, a za udzia\u0142 w Powstaniu Warszawskim zosta\u0142 odznaczony orderem Virtuti Militari. \u201ePisz\u0105c histori\u0119 mojej rodziny z jednej strony trzeba si\u0119 wi\u0119c przegry\u017a\u0107 przez cyrylic\u0119, a z drugiej przez szwabach\u0119\u201d \u2013 m\u00f3wi Stanis\u0142aw. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce ustr\u00f3j komunistyczny<\/h3>\n

 doprowadzi\u0142 jego antenat\u00f3w \u2013 ze strony ojca i matki – do ruiny materialnej. Nie m\u00f3g\u0142 wi\u0119c by\u0107 przyja\u017anie nastawiony do tej formacji ustrojowej. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce sw\u00f3j bunt wobec niej wyra\u017ca\u0142 \u015bpiewaj\u0105c. A wiadomo \u2013 piosenka, zw\u0142aszcza satyryczna, ma moc kruszenia mur\u00f3w.<\/h3>\n

     Poezj\u0105 interesowa\u0142 si\u0119 od dziecka. Pierwszy wiersz rymowany napisa\u0142 \u2026 podczas klas\u00f3wki w III klasie szko\u0142y podstawowej. W szkole \u015bredniej bra\u0142 lekcje gitary w ognisku muzycznym, ale jeszcze nie pisa\u0142 w\u0142asnych tekst\u00f3w i nie \u015bpiewa\u0142. Wychowa\u0142 si\u0119 na Kabarecie Starszych Pan\u00f3w. Zna\u0142 ich tw\u00f3rczo\u015b\u0107 na pami\u0119\u0107. S\u0142ucha\u0142 te\u017c Skald\u00f3w, Breakoutu. Ju\u017c wtedy w piosence najbardziej interesowa\u0142 go tekst.<\/h3>\n

     W liceum odkry\u0142 dla siebie tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Przybosia, Czechowicza, Jesienina (do dzi\u015b potrafi recytowa\u0107 jego wiersze). Wielkie wra\u017cenie wywar\u0142 na nim pierwszy kontakt z poezj\u0105 Herberta \u2013 dok\u0142adnie pami\u0119ta ten moment. By\u0142 u babci w niedzielne popo\u0142udnie, a w telewizji nadawano wywiad z autorem \u201eBarbarzy\u0144cy w ogrodzie\u201d (swoj\u0105 drog\u0105 \u2013 szkoda, \u017ce dzi\u015b raczej nie zobaczymy wywiadu z \u017cadnym poet\u0105 w niedzielnym popo\u0142udniowym programie telewizyjnym). Kilka lat p\u00f3\u017aniej, ju\u017c po maturze, Stanis\u0142aw Klawe stworzy\u0142 dwie piosenki inspirowane tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Herberta: \u201eDlaczego gram na fujarce\u201d i \u201eWitaj, drogi ksi\u0105\u017c\u0119\u201d zainspirowany \u201eTrenem Fortynbrasa\u201d.<\/h3>\n

     Co ciekawe, Stanis\u0142aw nie pami\u0119ta momentu, w kt\u00f3rym zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 teksty piosenek. \u201eNa pewno impulsem by\u0142a tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Jacka Kleyffa z Salonu Niezale\u017cnych. Wszystko tam wali\u0142o mnie po g\u0142owie \u2013 i muzycznie i tekstowo.\u201d- wspomina. W 1975 r. by\u0142 na jego koncercie w jednej z warszawskich willi. Utrwali\u0142 ten wyst\u0119p na w\u0142asnym magnetofonie. Przez d\u0142ugi czas, dop\u00f3ki nie zagin\u0119\u0142a, by\u0142a to jego ulubiona kaseta. Drug\u0105, r\u00f3wnie fascynuj\u0105c\u0105, nagra\u0142 sobie w Piwnicy pod Baranami.<\/h3>\n

     Id\u0105c w \u015blady przodk\u00f3w, m\u00f3g\u0142 wybra\u0107 medycyn\u0119 albo sztuk\u0119. Pierwotnie zamierza\u0142 by\u0107 lekarzem. Przez kilka lat studiowa\u0142 medycyn\u0119. Jednak w ko\u0144cu przewa\u017cy\u0142y geny przodk\u00f3w po k\u0105dzieli. B\u0119d\u0105c ju\u017c studentem, poczu\u0142 potrzeb\u0119 przynale\u017cno\u015bci do jakiego\u015b grona artyst\u00f3w. W dzia\u0142aj\u0105cym przy Politechnice Warszawskiej Klubie Riviera \u2013 Remont zobaczy\u0142 og\u0142oszenie o naborze do grup: wokalnej, poetyckiej, jazzowej i kabaretowej. Nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 zdecydowa\u0107, do kt\u00f3rej z nich chcia\u0142by nale\u017ce\u0107. Za\u015bpiewa\u0142 przed komisj\u0105 kilka swoich piosenek i zosta\u0142 przyj\u0119ty. Po kr\u00f3tkim okresie terminowania za\u0142o\u017cy\u0142  grup\u0119 kabaretow\u0105 \u201ePiosenkariat\u201d. Nale\u017celi do niej mi\u0119dzy innymi Jacek Kaczmarski, Stanis\u0142aw Zygmunt, Zbigniew \u0141api\u0144ski i Przemys\u0142aw Gintrowski. Razem postanowili stworzy\u0107 program kabaretowy \u2013 ostry, zaczepny. \u201eNasze wyst\u0119py zaczynali\u015bmy  weso\u0142o, od piosenek \u017cartobliwych, prze\u015bmiewczych, potem satyrycznych, ale ju\u017c doprawionych troch\u0119 gorycz\u0105, ko\u0144czyli\u015bmy powa\u017cnie.\u201d \u2013 wspomina Stanis\u0142aw.<\/h3>\n

     Na XIV Og\u00f3lnopolskim Festiwalu Piosenki Studenckiej zdoby\u0142 III Nagrod\u0119 za utwory satyryczne. Zwyci\u0119zc\u0105 festiwalu by\u0142 w\u00f3wczas Jacek Kaczmarski, a laureatem II Nagrody Andrzej Poniedzielski. W gronie nagrodzonych znale\u017ali si\u0119 te\u017c Bronis\u0142aw Opa\u0142ko i Jacek Zwo\u017aniak z grup\u0105 B Complex.  W jury zasiadali m.in. Wojciech M\u0142ynarski i Zygmunt Konieczny.  <\/h3>\n

     W pierwszym z nagrodzonych utwor\u00f3w pt. \u201eGa\u015bcie \u015bwiat\u0142o, obywatele\u201d. Stanis\u0142aw krytykowa\u0142 gospodark\u0119 socjalistyczn\u0105 i ci\u0105gle w niej wyst\u0119puj\u0105ce \u201eprzej\u015bciowe trudno\u015bci\u201d.  W piosence \u201eCo\u015b mi p\u0119k\u0142o\u201d opisywa\u0142 postawy ludzi zeszmaconych, pozbawionych kr\u0119gos\u0142upa moralnego, kt\u00f3rych w\u0142adza bardzo \u0142atwo mo\u017ce kupi\u0107. Oto fragmenty tego utworu:<\/h3>\n

\u201eCo\u015b mi p\u0119k\u0142o, robi\u0119 ogl\u0105d,<\/h3>\n

A to p\u0119k\u0142 mi \u015bwiatopogl\u0105d.<\/h3>\n

Przeczekamy i to,<\/h3>\n

prze\u017cyjemy i to (\u2026)<\/h3>\n

\u015awiatopogl\u0105d rzecz nabyta<\/h3>\n

 Si\u0119 za\u0142ata go i kwita; (\u2026)<\/h3>\n

A jak znudz\u0105 si\u0119 ju\u017c \u0142aty,<\/h3>\n

To si\u0119 sprzeda go na szmaty;<\/h3>\n

B\u0119dzie z tego niez\u0142y doch\u00f3d<\/h3>\n

Mo\u017ce willa i samoch\u00f3d. (\u2026)\u201d<\/h3>\n

     W 1980 r. Stanis\u0142aw Klawe by\u0142 scenarzyst\u0105 i re\u017cyserem koncertu \u201eWariacje                   na temat\u2026\u201d podczas Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu. Koncert odby\u0142 si\u0119 w Teatrze im. Jana Kochanowskiego i zgromadzi\u0142 (chyba po raz pierwszy) najlepszych artyst\u00f3w tzw. piosenki studenckiej lat 70-tych. Wyst\u0105pili nam nim: Jan Wo\u0142ek, Grzegorz Tomczak, Maria Wiernikowska, Marek Tercz, Grzegorz Buka\u0142a, Wolna Grupa Bukowina i wielu innych. Wszyscy wykonali swoje piosenki w aran\u017cacji na orkiestr\u0119.<\/h3>\n

     Rok p\u00f3\u017aniej Stanis\u0142aw Klawe uczestniczy\u0142 w Przegl\u0105dzie Piosenki Prawdziwej \u201eZakazane Piosenki\u201d w gda\u0144skiej Hali \u201eOlivii\u201d. Za wykonanie jego ballady \u201eKiedym stawi\u0142 si\u0119\u2026\u201d Nagrod\u0119 Publiczno\u015bci \u201eBr\u0105zowy Knebel\u201d zdoby\u0142a Ma\u0142gorzata Bratek. Oto fragmenty tego utworu:<\/h3>\n

\u201eKiedym stawi\u0142 si\u0119 u nieba wr\u00f3t<\/h3>\n

Przed Najwy\u017cszym si\u0119 sk\u0142oni\u0107 kazali<\/h3>\n

Pan zapyta\u0142 mnie, jakiem swe \u017cycie wi\u00f3d\u0142<\/h3>\n

Jak to jak? Budowa\u0142em socjalizm! (\u2026)<\/h3>\n

Budowa\u0142em \u015bwiat, jak g\u0142osi wie\u015b\u0107<\/h3>\n

Dobrobytu i sprawiedliwo\u015bci.<\/h3>\n

 <\/h3>\n

Mia\u0142e\u015b szcz\u0119\u015bcie wi\u0119c, powiada Pan,<\/h3>\n

\u017be pozna\u0142e\u015b go, \u017ce\u015b \u017cycia w nim zazna\u0142,<\/h3>\n

Bo ja taki \u015bwiat bez n\u0119dzy i z\u0142a<\/h3>\n

Pr\u00f3bowa\u0142em sam stworzy\u0107 od dawna.(\u2026)<\/h3>\n

 <\/h3>\n

To wspania\u0142e tak prze\u017cy\u0107 swe dni.<\/h3>\n

Pan raduje si\u0119, wi\u0119c przerywam od razu:<\/h3>\n

Budowali\u015bmy socjalizm i …<\/h3>\n

Na nic wi\u0119cej nie by\u0142o ju\u017c czasu.\u201d<\/h3>\n

     By\u0142 r\u00f3wnie\u017c laureatem FAMY \u2013 Festiwalu Artystycznego M\u0142odzie\u017cy Akademickiej w \u015awinouj\u015bciu. Tak wspomina t\u0119 imprez\u0119: \u201eTo by\u0142 dwutygodniowy festiwal wszelkich mo\u017cliwych dziedzin sztuki. Wszystko to mia\u0142o bardzo wysoki poziom artystyczny. Zanim jednak pojecha\u0142em tam jako uczestnik, mia\u0142em okazj\u0119 pos\u0142ucha\u0107 w Radiu Szczecin nagrania takiego s\u0142ynnego koncertu, w kt\u00f3rym wyst\u0105pili m.in. El\u017cbieta Wojnowska, Jacek Kleyff i Krzysztof Piasecki. Uwielbia\u0142em w\u00f3wczas wiersze Juliana Kornhausera,  Adama Zagajewskiego i Leszka Aleksandra Moczulskiego. Kiedy pojecha\u0142em kilka lat p\u00f3\u017aniej na FAM\u0118, to realizator tego wa\u017cnego koncertu zgra\u0142 mi go na kaset\u0119 \u2013 to by\u0142a moja kolejna fascynacja i inspiracja zarazem.\u201d<\/h3>\n

A POTEM PRZYSZED\u0141 STAN WOJENNY<\/strong><\/h3>\n

     Na 12 i 13 grudnia 1981 roku zaplanowane by\u0142y w pozna\u0144skim Klubie Eskulap dwa koncerty z cyklu \u201eNiechciane teksty PRL\u201d. Z wiadomych przyczyn odby\u0142 si\u0119 tylko pierwszy z nich.  Stanis\u0142aw wyst\u0105pi\u0142 w\u00f3wczas w towarzystwie m.in. Marka Grechuty, Przemys\u0142awa Gintrowskiego, Andrzeja Poniedzielskiego                  i Leszka W\u00f3jtowicza. \u201e\u015apiewali\u015bmy swoje ballady, a z drugiej sceny by\u0142y podawane teksty \u00f3wczesnej oficjalnej propagandy. To by\u0142o takie zestawienie rzeczywisto\u015bci z jej opisem satyrycznym, czy refleksyjnym. Rano obudzi\u0142 mnie dzwonek telefonu hotelowego. Podnios\u0142em s\u0142uchawk\u0119, us\u0142ysza\u0142em g\u0142os Andrzeja Poniedzielskiego. Powiedzia\u0142, \u017ce\u2026 wojna. Ja pocieszy\u0142em go: – Nie martw si\u0119, b\u0119dziemy pisa\u0107 i \u015bpiewa\u0107 pie\u015bni. – Potem spotkali\u015bmy si\u0119 w sali, obejrzeli\u015bmy przem\u00f3wienie genera\u0142a i rozjechali\u015bmy si\u0119 do swoich dom\u00f3w. Wr\u00f3ci\u0142em do Warszawy. By\u0142 ogromny \u015bnieg, zaspy, mr\u00f3z. Przy Regionie Mazowsze mieli\u015bmy ko\u0142o \u201eSolidarno\u015bci\u201d, kt\u00f3re skupia\u0142o  tw\u00f3rc\u00f3w filmu, estrady i telewizji. Mie\u015bci\u0142o si\u0119 na ulicy Wiejskiej, niedaleko Sejmu. Prowadz\u0105ca nasze biuro El\u017cbieta Sadura, moja przysz\u0142a \u017cona, przyjecha\u0142a po po\u0142udniu i zabra\u0142a wszystkie listy uczestnik\u00f3w, dokumenty finansowe i w\u0142asn\u0105 maszyn\u0119 do pisania I dzi\u0119ki temu to wszystko ocala\u0142o. Bo ju\u017c nast\u0119pnego dnia biuro zosta\u0142o zaplombowane.\u201d \u2013 wspomina Stanis\u0142aw Klawe.<\/h3>\n

 <\/h3>\n

POSTSTAN<\/strong><\/h3>\n

     W 1985 r. Stanis\u0142aw Klawe by\u0142 scenarzyst\u0105 i re\u017cyserem koncertu \u201eNie tylko dla przyjaci\u00f3\u0142\u201d na FAMIE. Rok p\u00f3\u017aniej za interpretacj\u0119 \u201ePiosenki pieska pokojowego\u201d z jego tekstem, Piotr Machalica otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 G\u0142\u00f3wn\u0105 na XXIII Krajowym Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu. Piesek pokojowy to metafora cz\u0142owieka, kt\u00f3ry z zamian za \u201ew\u0142asn\u0105 poduszeczk\u0119 i pe\u0142n\u0105 miseczk\u0119\u201d jest sk\u0142onny zrezygnowa\u0107 ze swoich idea\u0142\u00f3w. Wie, \u017ce musi by\u0107 \u0142agodny i potulny, t\u0142umi\u0107 sw\u00f3j gniew. Nie mo\u017ce powiedzie\u0107, co my\u015bli naprawd\u0119, bo mo\u017ce za to zap\u0142aci\u0107 utrat\u0105 dobrej posady, luksusowych warunk\u00f3w \u017cycia. Oto fragment tej piosenki:<\/h3>\n

\u201eJestem ma\u0142ym pieseczkiem<\/h3>\n

Mam w\u0142asn\u0105 poduszeczk\u0119<\/h3>\n

Zawsze pe\u0142n\u0105 miseczk\u0119<\/h3>\n

I kaftanik na ch\u0142\u00f3d.<\/h3>\n

I szcz\u0119\u015bcie jest tak blisko<\/h3>\n

Pos\u0142usznym by\u0107 to wszystko<\/h3>\n

Bo je\u015bli nie to schronisko<\/h3>\n

Lub hycla mocny sznur (\u2026)<\/h3>\n

I jestem rad \u017ce pan mnie ma<\/h3>\n

Bo mu wypada trzyma\u0107 psa<\/h3>\n

A ju\u017c najlepiej gdy to jest<\/h3>\n

Pos\u0142uszny pokojowy pies\u201d<\/h3>\n

     W latach 80-tych Stanis\u0142aw Klawe wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 kabarety Zjednoczenie Satyryczne \u201ePol\u017cart\u201d  i \u201ePod Okiem\u201d \u2013 z Markiem \u0141awrynowiczem, Barbar\u0105 Dziekan, Kazimierzem Kaczorem, Piotrem Machalic\u0105 i Zbigniewem Zamachowskim. Wyst\u0119powa\u0142 te\u017c w programach kabaret\u00f3w \u201eD\u0142ugi\u201d, \u201eNowe Hybrydy\u201d i \u201ePod Egid\u0105\u201d. Piosenki z jego tekstami wykonywali m.in. Ma\u0142gorzata Bratek, Magda \u017buk i zesp\u00f3\u0142 Raz Dwa Trzy. <\/h3>\n

MI\u0141OSZ CZYTANY POD SCHODAMI<\/strong><\/h3>\n

     Zupe\u0142nie oddzielnym rozdzia\u0142em w tw\u00f3rczo\u015bci Stanis\u0142awa Klawe by\u0142y utwory wynik\u0142e z fascynacji poezj\u0105 Czes\u0142awa Milosza. I tutaj musimy cofn\u0105\u0107 si\u0119 do po\u0142owy lat 70-tych. Polonist\u0105 przysz\u0142ego barda w Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cym im. Tadeusza Rejtana by\u0142 Ireneusz Gugulski. To w\u0142a\u015bnie od niego Stanis\u0142aw us\u0142ysza\u0142 po raz pierwszy o przysz\u0142ym nobli\u015bcie. \u201eInteresowa\u0142em si\u0119 poezj\u0105 i bardzo mnie dr\u0119czy\u0142 problem: kto to jest ten Mi\u0142osz? W 1975 r., po maturze wyjecha\u0142em na wakacje do rodziny do Londynu. Tam w polskiej bibliotece znalaz\u0142em wiersze Mi\u0142osza wydane przez parysk\u0105 \u201e<\/strong>Kultur\u0119\u201d<\/strong>. Wiedzia\u0142em, \u017ce gdybym kupi\u0142 tomy jego poezji, to zosta\u0142yby mi na granicy od razu skonfiskowane. Straci\u0142bym i pieni\u0105dze, i Mi\u0142osza. Naby\u0142em wi\u0119c ma\u0142y magnetofon i \u2013 w domu, a czasem nawet siedz\u0105c w bibliotece pod schodami \u2013 czyta\u0142em na g\u0142os  wiersze przysz\u0142ego noblisty i nagrywa\u0142em je. W ten spos\u00f3b zape\u0142ni\u0142em oko\u0142o 20 kaset. A niekt\u00f3re wiersze wpisywa\u0142em do zeszyt\u00f3w. I tak uda\u0142o mi si\u0119 przemyci\u0107 poezj\u0119 Mi\u0142osza przez granic\u0119. Jak zacz\u0105\u0142em czyta\u0107  g\u0142o\u015bno te utwory, to wyczu\u0142em ten rytm mi\u0142oszowski. I to mnie bardzo uj\u0119\u0142o. Wystarczy\u0142o potem w domu wzi\u0105\u0107 gitar\u0119 do r\u0119ki i melodie przychodzi\u0142y same. W ten spos\u00f3b powsta\u0142o kilkana\u015bcie utwor\u00f3w.  \u015awietnie pami\u0119tam te momenty, kiedy nad nimi pracowa\u0142em. Jednymi z pierwszych by\u0142y \u00ab<\/strong>Piosenka o porcelanie\u00bb<\/strong>          i \u00ab<\/strong>Piosenka pasterska\u00bb<\/strong>.\u201d\u2013 wspomina Stanis\u0142aw.<\/h3>\n

     Wykonywa\u0142 je potem w klubach na imprezach zamkni\u0119tych, na kt\u00f3re przychodzili tylko zaproszeni go\u015bcie. Tam cenzura zazwyczaj nie si\u0119ga\u0142a. \u201eJe\u015bli kierownictwo klubu by\u0142o otwarte, to mo\u017cna by\u0142o \u015bpiewa\u0107, co tylko si\u0119 chcia\u0142o. Nie zg\u0142asza\u0142em wi\u0119c tych utwor\u00f3w do cenzury \u2013 a mia\u0142bym dzisiaj par\u0119 fajnych piecz\u0105tek na swoich tekstach. A tak to zosta\u0142em z niczym.\u201d \u2013 ironizuje bard.<\/h3>\n

     W 1978 r. Stanis\u0142aw nagra\u0142 dwie kasety wsp\u00f3lnie z Maciejem Rayzacherem, kt\u00f3ry zosta\u0142 usuni\u0119ty z Teatru Powszechnego za wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z KOR-em  i zajmowa\u0142 si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 kulturaln\u0105 w podziemiu. Aktor czyta\u0142 wiersze, a bard wykonywa\u0142 piosenki z tekstami Mi\u0142osza. Te kasety pono\u0107 dotar\u0142y        do poety.<\/h3>\n

     \u201eW maju 1980 r. zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do mnie redaktor Zdzis\u0142aw Mac z radiowej Tr\u00f3jki          i zaproponowa\u0142: – S\u0142uchaj, \u015bpiewasz tego Mi\u0142osza, to chod\u017a, ja ci nagram par\u0119 piosenek w studiu. Wiesz, przyoszcz\u0119dzi\u0142em troch\u0119 ta\u015bmy. \u2013 Ta\u015bma by\u0142a w\u00f3wczas reglamentowana, ale on by\u0142 reporterem, wi\u0119c mia\u0142 zwykle jaki\u015b naddatek. Nagrania zrobili\u015bmy na Malczewskiego. Wprowadzi\u0142 mnie tam do takiego zwyk\u0142ego studia jako go\u015bcia, z kt\u00f3rym ma rozmow\u0119. On by\u0142 realizatorem. Da\u0142 mi mikrofon i ja te piosenki za\u015bpiewa\u0142em. Potem wyszed\u0142em          z radia\u2026 Pami\u0119tam, \u017ce by\u0142o s\u0142oneczne popo\u0142udnie, a ja tak sobie szed\u0142em                    z t\u0105 gitark\u0105 i my\u015bla\u0142em:  – Matko \u015bwi\u0119ta, to taka smutna konspiracja. I co z tym dalej b\u0119dzie? I kiedy si\u0119 to  sko\u0144czy? – Mia\u0142em takie poczucie beznadziei, my\u015bla\u0142em, \u017ce to nasze nagranie p\u00f3jdzie do szuflady. A tymczasem      w pa\u017adzierniku Mi\u0142osz otrzyma\u0142 Nobla. I wtedy po raz pierwszy zosta\u0142a puszczona w Tr\u00f3jce nagrana przeze mnie p\u00f3\u0142 roku wcze\u015bniej \u00ab<\/strong>Piosenka o porcelanie\u00bb.<\/strong> Ja nawet sam tego nie s\u0142ysza\u0142em, znajomi mi powiedzieli. To by\u0142 m\u00f3j debiut radiowy, o ile nie by\u0142o wcze\u015bniej jakich\u015b relacji z festiwalu krakowskiego \u2013 tego nie wiem. Zaraz potem zacz\u0119to wydawa\u0107 wiersze Mi\u0142osza. Wszyscy wtedy kupowali jego ksi\u0105\u017cki, a ja z tymi swoimi kajecikami tak zosta\u0142em.\u201d \u2013 wspomina bard.<\/h3>\n

     W grudniu 1980 r. Stanis\u0142aw Klawe by\u0142 na spotkaniu z Mi\u0142oszem w siedzibie wydawnictwa NOWA. Za\u015bpiewa\u0142 kilka piosenek z tekstami noblisty. Poeta powiedzia\u0142 mu, \u017ce jest zaskoczony tym, \u017ce tylu ludzi zna w Polsce jego utwory. My\u015bla\u0142, \u017ce jego ksi\u0105\u017cki trafi\u0105 do mo\u017ce trzystu czytelnik\u00f3w. Po tylu latach nieobecno\u015bci w Polsce mia\u0142 prawo tak s\u0105dzi\u0107. Opowiedzia\u0142 te\u017c anegdot\u0119 o tym, \u017ce w 1940 r. napisa\u0142 sobie na urodziny \u201ePiosenk\u0119 pastersk\u0105\u201d. Za\u015bpiewa\u0142        j\u0105 zaproszonym go\u015bciom  na stworzon\u0105 przez siebie melodi\u0119. Podszed\u0142 do niego w\u00f3wczas Witold Lutos\u0142awski i z sympatycznym u\u015bmiechem powiedzia\u0142: \u201eWiesz, Czes\u0142awie, bardzo to \u0142adny wiersz, ale muzyka, to taka hm\u2026 nie za skomplikowana\u201d.<\/h3>\n

     Stanis\u0142aw Klawe przygotowa\u0142 potem wed\u0142ug w\u0142asnego scenariusza spektakl poetycko \u2013 muzyczny w oparciu o utwory noblisty \u201e \u2026wi\u0119c mog\u0119 by\u0107 spokojny                  o to co kocha\u0142em\u201d, w \u015bwietnej aran\u017cacji Stanis\u0142awa Krupowicza (kolegi barda jeszcze z LO im. Rejtana), z towarzyszeniem kwartetu smyczkowego. Spektakl  prezentowany by\u0142 najpierw na Scenie Kameralnej krakowskiego Teatru Starego z udzia\u0142em Olgierda \u0141ukaszewicza, a potem w Klubie Politechniki Warszawskiej Riviera-Remont z Wojciechem Pszoniakiem.                                                                 <\/h3>\n

    W \u0141om\u017cy odbywa\u0142 si\u0119 cykliczny festiwal poezji. Organizowa\u0142 go poeta Jan Kulka. W 1981 r. zaprosi\u0142 na t\u0119 imprez\u0119 tak\u017ce Czes\u0142awa Mi\u0142osza i, aby mu zrobi\u0107 przyjemno\u015b\u0107, jego koleg\u00f3w z grupy \u201e\u017bagary\u201d. Stanis\u0142aw Klawe wykona\u0142 tam kilka piosenek z towarzyszeniem kwartetu smyczkowego. \u201eDosta\u0142em wtedy od noblisty \u00ab<\/strong>Psalmy\u00bb<\/strong> w jego t\u0142umaczeniu, z dedykacj\u0105. Siedzieli\u015bmy, rozmawiali\u015bmy i nawet mi do g\u0142owy nie przysz\u0142o, \u017ceby sobie zrobi\u0107 z nim fotk\u0119. To spotkanie odbywa\u0142o si\u0119 w skansenie nad Narwi\u0105. Mi\u0142osz z Arturem Mi\u0119dzyrzeckim stali, patrzyli z sentymentem na rzek\u0119 i rozmawiali o tym, \u017ce podobnie w Wilnie Wilejka si\u0119 wije…\u201d – wspomina bard.<\/h3>\n

PO CO SIEDZIELI\u015aMY W NISZY?<\/strong><\/h3>\n

     Jak opozycyjny bard ocenia zmiany, kt\u00f3re zasz\u0142y w Polsce po roku 1989? Uwa\u017ca, \u017ce przemiany gospodarcze i polityczne s\u0105 raczej pozytywne, natomiast pewne nurty kultury na tym straci\u0142y. \u201eI teraz trudno znale\u017a\u0107 przyczyny. Kultura jest dotowana, ale nie wiadomo dlaczego taka, a nie inna. Z rynku korzystaj\u0105 tacy arty\u015bci, kt\u00f3rzy  korzystali i w poprzednim ustroju. My byli\u015bmy w niszy, kt\u00f3ra wtedy wydawa\u0142a si\u0119 tak\u0105 nisz\u0105 optymistyczn\u0105, mimo znowu uwik\u0142ania            w pewien uk\u0142ad polityczny. Wiadomo, \u017ce kultura studencka organizowana by\u0142a przez SZSP, ale wielu dzia\u0142aczy by\u0142o zacnych, zrobi\u0142o du\u017co dobrego. Zwi\u0105zani byli z klubem Riwiera Remont. Cz\u0119sto dzia\u0142ali niekoniunkturalnie. Nie po to, \u017ceby zrobi\u0107 karier\u0119. Mieli fajne pomys\u0142y, np. ka\u017cdy z klub\u00f3w stworzy\u0142 tak\u0105 swoj\u0105   supergrup\u0119 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z laureat\u00f3w Festiwalu Piosenki Studenckiej w Krakowie. Obok krakowskich Jaszczur\u00f3w, wroc\u0142awskiego Pa\u0142acyku, gda\u0144skiego \u017baczka, Remont nale\u017ca\u0142 do najlepszych klub\u00f3w studenckich                      w Polsce. To by\u0142a te\u017c ciekawa publiczno\u015b\u0107, prawdziwa elita \u2013 nie tylko techniczna. Ludzie bardzo sprawni intelektualnie, kt\u00f3rzy potrafili doceni\u0107 to,  co warto\u015bciowe. My\u015bmy na pocz\u0105tku lat osiemdziesi\u0105tych grali podczas strajk\u00f3w organizowanych na uczelniach przez Niezale\u017cne Zrzeszenie Student\u00f3w, ale te\u017c na salach i korytarzach podczas strajk\u00f3w robotniczych. Trudno si\u0119 przyznawa\u0107 do tych rzeczy dobrych, kt\u00f3re by\u0142y. Bo one s\u0105 teraz uwa\u017cane za niedobre.\u201d \u2013 wyznaje Stanis\u0142aw.                                                <\/h3>\n

     Kultura studencka i jej kontynuatorzy pr\u00f3bowali walczy\u0107. Jeszcze w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych mia\u0142a miejsce pr\u00f3ba telewizyjnego programu \u201ePowr\u00f3t bard\u00f3w\u201d. Stanis\u0142aw Klawe by\u0142 w\u00f3wczas recenzentem wewn\u0119trznym telewizyjnych program\u00f3w rozrywkowych. W jednym z konkurs\u00f3w  publiczno\u015b\u0107 mia\u0142a wybra\u0107 najlepszy utw\u00f3r. Wyst\u0105pili w nim obok wielu innych wykonawc\u00f3w m.in. Gintrowski i Kaczmarski. Wygra\u0142a najbardziej nieciekawa piosenka. Stanis\u0142aw pomy\u015bla\u0142 wtedy: \u201eI po co my\u015bmy si\u0119 tam m\u0119czyli w tej niszy, my\u015bl\u0105c, \u017ce to kiedy\u015b b\u0119dzie komu\u015b bardziej potrzebne?\u201d<\/h3>\n

     W latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych Stanis\u0142aw Klawe zorganizowa\u0142 kilkana\u015bcie edycji festiwalu \u201ePrzybycie bard\u00f3w\u201d \u2013 w Brwinowie, W\u0119growie, Grodzisku Mazowieckim i Warszawie. Wyst\u0119powali na nich ludzie pisz\u0105cy i komponuj\u0105cy w\u0142asne utwory. Troch\u0119 szkoda, \u017ce ten ruch bardowski si\u0119 nie rozwin\u0105\u0142, pomimo takich imprez jak na przyk\u0142ad Mi\u0119dzynarodowy Festiwal Bard\u00f3w OPPA organizowany nadal w Warszawie.<\/h3>\n

     Stanis\u0142aw ma za sob\u0105 tak\u017ce kilka lat intensywnej wsp\u00f3\u0142pracy z rozg\u0142o\u015bniami radiowymi. Przez p\u00f3\u0142tora roku tworzy\u0142 \u015bpiewane na nut\u0119 dziadowsk\u0105 felietony informacyjne w Radiu Plus. W redakcji by\u0142 o 6.00 rano, aby ju\u017c o 7.50 za\u015bpiewa\u0107 na \u017cywo nowy czterozwrotkowy, rymowany utw\u00f3r pisany do sta\u0142ego podk\u0142adu muzycznego, komentuj\u0105cy naj\u015bwie\u017csze wiadomo\u015bci \u2013 obyczajowe i polityczne. Trzy razy dziennie na \u017cywo w radiu og\u00f3lnopolskim! W tym czasie stworzy\u0142 chyba tyle wers\u00f3w, ile liczy \u00ab<\/strong>Pan Tadeusz<\/em>. Takie muzyczne felietony wykonywa\u0142 tak\u017ce w Radia Dla Ciebie \u2013 ale tylko raz w tygodniu.
Wsp\u00f3lnie z Andrzejem Paulukiewiczem tworzy\u0142 te\u017c kolumn\u0119 satyryczn\u0105 \u201eUeorgan Ludu\u201d w tygodniku \u201eWprost\u201d. Przez kilka lat pisa\u0142 teksty dla \u201eZsypu\u201d \u2013 satyrycznej audycji nadawanej w I Programie Polskiego Radia. To w jednym z jej odcink\u00f3w w rocznic\u0119 \u015bmierci Agnieszki Osieckiej w 2007 r. wykona\u0142 po raz pierwszy piosenk\u0119 Wst\u0105\u017cka pani Agnieszki<\/em>. By\u0142a w niej m.in. taka zwrotka:<\/h3>\n

\u201eGdy g\u0142owa taka ci\u0119\u017cka <\/h3>\n

coraz dotkliwszy brak<\/h3>\n

Gdzie jest pani Agnieszka <\/h3>\n

co powie nam, co i jak?\u201d<\/h3>\n

                                                             <\/h3>\n

PO\u0141\u0104CZENIE MI\u0141OSZA Z KABARETEM<\/strong><\/h3>\n

     \u201eNigdy nie robi\u0142em niczego na zam\u00f3wienie, nawet w\u0142asne. Nie my\u015bla\u0142em,      \u017ce teraz waln\u0119 tutaj pi\u0119ciu Czechowicz\u00f3w, albo sze\u015bciu Ga\u0142czy\u0144skich. Cho\u0107 Czechowicz wydawa\u0142 mi si\u0119 taki kusz\u0105cy, podobnie jak Le\u015bmian, ale kilka os\u00f3b ju\u017c wykonywa\u0142o ich utwory. A jak poeci byli popularni, to ja ju\u017c ich nie \u015bpiewa\u0142em. Mnie wiersze oczywiste nie interesowa\u0142y. Zawsze szuka\u0142em w\u0142asnych \u015bcie\u017cek, lubi\u0142em wyszukiwa\u0107 ma\u0142o znane utwory. Stara\u0142em si\u0119, \u017ceby to by\u0142o niebanalne. Pewne piosenki musia\u0142em za\u015bpiewa\u0107. Dla mnie muzyka by\u0142a form\u0105 wnikni\u0119cia w tekst, na miar\u0119 tych moich mo\u017cliwo\u015bci. \u015apiewa\u0142em Lechonia \u00ab<\/strong>Pytasz, co w moim \u017cyciu\u00bb<\/strong>, kilka utwor\u00f3w Ga\u0142czy\u0144skiego, mi\u0119dzy innymi                         \u00ab<\/strong>O mojej poezji\u00bb<\/strong>, tak\u017ce kilka wierszy Herberta, mi\u0119dzy innymi \u00ab<\/strong>Architektur\u0119\u00bb<\/strong> czy \u00ab<\/strong>Pro\u015bb\u0119\u00bb\u201d<\/strong>. \u2013 wspomina bard.<\/h3>\n

     Najwi\u0119cej piosenek Stanis\u0142awa Klawe ma charakter satyryczny. Najbardziej znane jego utwory to: \u201ePiosenka pieska pokojowego\u201d, \u201eGa\u015bcie \u015bwiat\u0142o\u201d, \u201eList otwarty\u201d, \u201eAmeryka\u0144ski plan\u201d, \u201eWizyta prezydenta\u201d.<\/h3>\n

     \u201eJa tak naprawd\u0119 cierpi\u0119 troch\u0119 na brak to\u017csamo\u015bci bardowskiej. Uwa\u017cam, \u017ce nie do ko\u0144ca si\u0119 realizuj\u0119 jako bard. Publiczno\u015bci jest wszystko jedno, czyich tekst\u00f3w s\u0142ucha, byleby by\u0142y dobre. Natomiast ja mam tak\u0105 organiczn\u0105 potrzeb\u0119 podkre\u015blenia autorstwa. Jestem strasznie na nie wra\u017cliwy. I zawsze mnie interesuje, kto napisa\u0142 dany tekst. I ci\u0105gle szukam w Internecie, i b\u0142ogos\u0142awi\u0119 go, \u017ce mog\u0119 sprawdzi\u0107, kto jest autorem danej piosenki. To s\u0105 dla mnie niesamowite odkrycia cz\u0119sto. Jestem wielbicielem piosenki, ale fascynuje mnie te\u017c bardzo muzyka powa\u017cna. Ju\u017c przecie\u017c z wyborem sekcji w klubie Remont mia\u0142em problem \u2013 sta\u0142em przed plakatem i nie wiedzia\u0142em, gdzie si\u0119 zapisa\u0107. U mnie to jest jako\u015b dziwnie posklejane.  Po\u0142\u0105czenie Mi\u0142osza z kabaretem to jest przecie\u017c troch\u0119\u2026 trudne.\u201d \u2013 przyznaje z u\u015bmiechem Stanis\u0142aw. \u201eA nie mog\u0142em sobie w \u017cyciu odm\u00f3wi\u0107 napisania ilu\u015b tam tekst\u00f3w satyrycznych, zreszt\u0105, takich chyba napisa\u0142em najwi\u0119cej. We mnie siedzi i to, i to. Nie mog\u0119 si\u0119 pozby\u0107 ani tego, ani tego. Czasem co\u015b zrymuj\u0119 lekko, satyrycznie, a czasem ironicznie. Zreszt\u0105 ironia to tak\u017ce wa\u017cny sk\u0142adnik i poezji Ga\u0142czy\u0144skiego, i Herberta, trudno si\u0119 tego wyzby\u0107 .\u201d                                                             <\/h3>\n

     Stanis\u0142aw Klawe w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych wraca\u0142 jeszcze do Mi\u0142osza, ale nie by\u0142o woli wydawniczej i producenckiej. A potem Studio, w kt\u00f3rym nagrywa\u0142 te piosenki, rozpad\u0142o si\u0119 i po tych nagraniach nie pozosta\u0142 \u015blad. Czu\u0142 jednak potrzeb\u0119 stworzenia czego\u015b powa\u017cnego. Si\u0119gn\u0105\u0142 w\u00f3wczas po teksty Mickiewicza i S\u0142owackiego. I tak powsta\u0142a jego debiutancka p\u0142yta \u201eNad wod\u0105 wielka i czyst\u0105\u201d nagrana w studiu Jacka W\u0105sowskiego.<\/h3>\n

     \u201eZawsze  mia\u0142em problem z takim dopi\u0119ciem\u2026 W 2021 r. roku realizowa\u0142em online projekt Bardowie panny <\/em>\u00ab<\/em><\/strong>S<\/em>\u00bb<\/em><\/strong>  po\u015bwi\u0119cony jubileuszowi 40-lecia Przegl\u0105du Piosenki Prawdziwej \u00ab<\/em><\/strong>Zakazane piosenki\u00bb<\/em><\/strong>, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w 1981 r. w gda\u0144skiej Hali Oliwia. I wtedy Grzesiu Tomczak przys\u0142a\u0142 mi dok\u0142adny program tej imprezy i swoje teksty opatrzone piecz\u0105tkami cenzury. Bo on zbiera wszystko, ma ca\u0142e archiwum. Ja swoje zdj\u0119cie z wyst\u0119pu na Festiwalu Piosenki Studenckiej w Krakowie dosta\u0142em od fotografa Jerzego Fedaka po czterdziestu latach \u2013 znalaz\u0142 je, porz\u0105dkuj\u0105c swoje archiwum. Tak samo jest z nagraniami, nie zadba\u0142em w por\u0119, \u017ceby je zachowa\u0107.\u201d \u2013 \u017ca\u0142uje Stanis\u0142aw.<\/h3>\n

     Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyzna\u0142 Stanis\u0142awowi Klawe Br\u0105zowy Medal \u201eZas\u0142u\u017cony dla Kultury Gloria Artis\u201d. Za dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz niezale\u017cnej kultury i wydawnictw drugiego obiegu zosta\u0142 tak\u017ce wyr\u00f3\u017cniony Odznak\u0105 Honorow\u0105 \u201eZas\u0142u\u017cony dzia\u0142acz kultury\u201d.<\/h3>\n

     Bard udziela si\u0119 nadal w wielu organizacjach. Nale\u017cy do Stowarzyszenia Autor\u00f3w ZAiKS oraz Zwi\u0105zku Zawodowego Tw\u00f3rc\u00f3w Kultury. Jest te\u017c cz\u0142onkiem Zarz\u0105du w Stowarzyszeniu Literacko Muzycznym \u201eBallada\u201d i \u201eWarszawskiej Sceny Bard\u00f3w\u201d. W latach 2010 \u2013 2020 Stanis\u0142aw Klawe pe\u0142ni\u0142 wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 Sekretarza Generalnego Zwi\u0105zku Polskich Autor\u00f3w i Kompozytor\u00f3w \u201eZAKR\u201d. Prezesami w tym czasie byli kolejno: Jacek Korczakowski, Ryszard Ulicki                     i Krzysztof Dzikowski. Od niedawna ZAKR ma nowe w\u0142adze. Stanis\u0142aw Klawe \u017cyczy nast\u0119pcom powodzenia. A sam ma nadziej\u0119, \u017ce teraz b\u0119dzie mia\u0142 czas na dopi\u0119cie swoich spraw \u2013 pisanie, komponowanie nowych utwor\u00f3w, a tak\u017ce nagranie na p\u0142ytach piosenek, kt\u00f3re na to czekaj\u0105, niekt\u00f3re od wielu ju\u017c lat.<\/h3>\n

Od lewej: Stanis\u0142aw Klawe, Maria Duszka, Marta Sosnowska, Krzysztof Krakowski, Magdalena Krakowska i Wojtek G\u0119sicki na koncercie z cyklu \u201eScena Zau\u0142ek\u201d, grudzie\u0144 2021 r.<\/h3>\n

Fotografia pochodzi z archiwum Centrum Kultury w \u0141omiankach.<\/h3>\n<\/div>\n
\"\"\n
Od lewej: Stanis\u0142aw Klawe, Maria Duszka, Marta Sosnowska, Krzysztof Krakowski, Magdalena Krakowska i Wojtek G\u0119sicki na koncercie z cyklu \u201eScena Zau\u0142ek\u201d, Dom Kultury w \u0141omiankach, grudzie\u0144 2021 r., fot. arch. Domu Kultury w \u0141omiankach.<\/figcaption>\n<\/figure>\n

 <\/h3>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na polonijnym portalu „Culture Avenue” w USA w\u0142a\u015bnie ukaza\u0142 si\u0119 w dw\u00f3ch cz\u0119\u015bciach m\u00f3j artyku\u0142 o Stanis\u0142awie Klawe. Dzi\u0119kuj\u0119 serdecznie Pani Joannie Joanna Sokolowska-Gwizdka za publikacj\u0119. Zapraszam do przeczytania. CZ\u0118\u015a\u0106 I: https:\/\/www.cultureave.com\/miedzy-cyrylica-a-szwabacha-stanislaw-klawe-1\/ CZ\u0118\u015a\u0106 II: https:\/\/www.cultureave.com\/miedzy-cyrylica-a-szwabacha-stanislaw-klawe-2\/       MARIA DUSZKA…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[1109,2370,2371,2372,2292,2368,2064,2369],"class_list":["post-12006","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-moje","tag-czeslaw-milosz","tag-czeslaw-milosz-piosenki","tag-czeslaw-milosz-wiersze","tag-maria-duszka-artykuly-2","tag-maria-duszka-dziennikarka","tag-stanislaw-klawe-maria-duszka","tag-stanislaw-klawe-bard","tag-stanislaw-klawe-czeslaw-milosz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12006","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12006"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12006\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12022,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12006\/revisions\/12022"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/maria.duszka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}