Posts Tagged ‘Maria Duszka – recenzja’

Pani Agnieszka Kalawska napisała do mnie:

„Z Pani twórczością spotkałam się przypadkiem niedawno temu, ale jest coś w Pani wierszach, co od razu mnie ujęło, to COŚ jest tak mocne, że chce się je czytać jednym tchem.  Są krótkie, ale tak wyraziste i tak treściwe, że można wyczytać z nich wszystko. Pisze Pani pięknie i prawdziwie.

Ja bazuję na tym co jest na stronach internetowych i wszystkie te wiersze, które znalazłam w internecie zostały przeze mnie przeczytane i  już wszystkie Pani wiersze (…), które były czytane w audycji znam na pamięć. Bardzo miło było usłyszeć Panią „na żywo”. Bardzo mnie też urzekła Pani wypowiedź odnośnie Koła Literackiego „Anima”. W ciekawy sposób zostało stworzone i w bardzo pięknym celu, myślę, że dziś wiele osób ma za co Pani dziękować.”

O moim polsko-litewskim wyborze wierszy pisze portal „Wilnoteka”

Polski portal na Litwie „Wilnoteka” pisze o moim najnowszym tomiku:

http://www.wilnoteka.lt/pl/artykul/quotwolnosc-chmurquot

Autor recenzji napisał m.in.:

„Niektórzy uważają, że Erato nie ma nic wspólnego ze współczesnością.

Ale takie opinie należy włożyć pomiędzy bajki. Nic bardziej mylnego!

Poezja nadal żyje i ma się dobrze. Dowodem aktualności sztuki lirycznej

może być działalność Marii Duszki, która nie tylko pisze wiersze,

lecz także aktywnie uczestniczy w festiwalach poezji. Wiersze autorki

zostały przetłumaczone na język litewski przez Birutė Jonuškaitė.

Tomik pt.: „Wolność chmur” (Debesų laisvė) ukazał się w nakładzie

wileńskiego wydawnictwa „Homo liber”. Wybór wierszy autorstwa

Marii Duszki to teksty o zróżnicowanej tematyce. Można tu znaleźć

wiersze zachęcające do kontemplacji codzienności. Pojawiają się też

refleksje nad historią, czasem, przemijaniem i transcendencją.

Dominującym motywem jest uczuciowość, z naciskiem na miłość romantyczną.

Są w tomiku wiersze długie, wymagające zatrzymania i bardzo krótkie,

treściwe, dobitnie, natychmiast przywołujące czytelnika do rzeczywistości.

Jak chociażby ten:

lubię wiedzieć
na czym stoję
nawet jeżeli to jest
dno

W związku z publikacją tomiku wierszy Maria Duszka została zaproszona

na tegoroczną edycję litewskiego festiwalu „Wiosna Poezji”. Zapraszamy

do śledzenia twórczości poetki i do poszukiwania inspiracji w jej tekstach!”

O „Werbliście” Tomasza Snarskiego piszę w kwartalniku „Znad Wilii”

 

maria-duszka-tomasz-snarski-werblista-znad-wilii

 

 

 

 

 

 

 

 

Właśnie znalazłam w sieci recenzję mojego tomiku

wydanego w 2012 r. Bardzo dziękuję nieznanej mi

autorce. 🙂
http://iwonas.blogspot.com/search/label/Poetycko

 

PONIEDZIAŁEK, 21 WRZEŚNIA 2015

Wspomnienia w poetyckich obrazach

Maria Duszka, Freienwill, 2012

1989
Każdy system jest taki
jacy są ludzie
którzy go tworzą
przyszła wolność
ale zabrakło
mądrości i dobroci
Już dawno chciałam napisać o tym tomie wierszy, bo odkąd go mam skłania mnie często do refleksji. Poetka z Sieradza napisała szereg wierszy, których tytułami są daty tzn. rok. Jeden wiersz na każdy rok życia. Pomysł banalny a tak zachwycił. Niektóre z tych utworów mają po trzy wersy. Trzy wersy podsumowujące cały rok, mówiące wszystko, tak jak ten z 1988 „Weszłam/po raz drugi/do tej samej rzeki.” I wszystko wiadomo.

Po lekturze całego tomu czuję się zaprzyjaźniona z poetką (jeśli wiersze te można rozpatrywać jako zapis jej biografii). W niezwykle subtelny, piękny sposób zapisała najważniejsze wydarzenia w swoim życiu. Przy użyciu minimum słów, metaforyki i poetyckiego zapisu podsumowała siebie. Wychwyciła najbardziej niezwykłe momenty i zatrzymała je w poetyckim obrazie. Często zapisała kilkoma słowami, to co wydaje się niezapisalne. Wraca we wspomnieniach do gestów, które wywróciły świat do góry nogami, jednego słowa, które okazywało się najważniejszym w całym roku. I doszłam do wniosku, że tak jest naprawdę, tylko zabiegani nie zdajemy sobie nieraz z tego sprawy. Niektóre słowa, gesty, miny, obrazy czyjejś twarzy chodzą za mną całe życie. Zrozumiałam teraz, że domagają się zapisania, chociażby jednym wersem. Poetka przywołuje czasami słowa ważnej dla niej piosenki albo zapisuje znaczące w jej życiu wydarzenia jak np. to z 1996 „To był piękny październik/ Szymborska właśnie otrzymała Nagrodę Nobla/do mnie codziennie przychodził/pijany kryminalista”.
Pierwsze wiersze opisujące dzieciństwo są ciepłe i przyjemne, pojawiają się w nich członkowie rodziny, bliźniacy, dziadkowie i wujek („kiedyś stanie się alkoholikiem i zobaczy demony”). Potem burzliwa młodość, zakochania, Bóg, dzieci. Życie wyłapane w słowa. Od 1960 do 2010 roku. Tyle się wydarzyło, tyle się zmieniło.
Znalazłam w tym tomie kilka takich perełek, po których przeczytaniu przebiegł mi dreszcz po plecach. To chyba mówi już samo dla siebie. Jednym z nich jest wiersz 1983 (bo to rok moich narodzin) a Maria Duszka pisze „rodzi się moja córka / i „nie ma wody na pustyni”/przyjeżdżasz na urlop / do domu pod brzozowym lasem / i zostajesz w moim życiu / na najbliższe ćwierć wieku”.
Oczywiście każda moja zaduma nad tymi wierszami prowadzi do pytania: co ja zapisałabym w kilku słowach, gdybym miała opisać każdy swój kolejny rok życia? I już mam ochotę myśleć, oglądać obrazy w mojej głowie, wspominać i analizować. Idealne zajęcie na jesienne wieczory. Tom Freiewill to świetna sprawa, idealnie może posłużyć za album rodzinny na lata wspomnień.
Niemiecki tytuł tomiku Marii Duszki nawiązuje do jej udziału w 2010 roku w festiwalu kultury polskiej „PolnischerSommer” w niemieckim landzie Schleswig-Holstein. Temu wydarzeniu poetka poświęciła ostatni wiersz:
2010
PolnischerSommer
-festiwal chmur i tęcz
przelotnych opadów
i uśmiechów słońca
centrum Hamburga tętniło muzyką
i spokojnie kwitły słoneczniki w Szlezwiku
przeciw cieniom samolotów
w Bundesfeiertag
na przekór szalonemu wiatrowi
na nadmorskich wrzosowiskach
przeciw odwiecznej polsko-niemieckiej
-nasza pokojowa misja poetycka

 

Serdecznie dziękuję panu Jerzemu Paruszewskiemu

z Żyrardowa za relację z mojego spotkania autorskiego

w Piastowie.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Poezja z Duszką

W piątek, 04.04.2014, Paweł Kubiak – lider Konfraterni Poetyckiej „Biesiada” – zaprosił do Miejskiego Ośrodka Kultury w Piastowie, na comiesięczne spotkanie literatów naszego regionu, kolejną (po K. I. Zioła w lutym) reprezentantkę wielkopolskiego świata poezji: Maria Duszka z Sieradza, autorka 8 tomików wierszy, w ostatnich czasach szczególnie chętnie uprawia małe, wręcz miniaturowe formy, zaskakując przy tym bogactwem podejmowanych tematów, głębią zarówno intelektu, jak i uczuć. Myśli filozoficzne przeplatają się u niej z wątkami miłosnymi i rodzinnymi. Ciekawe są obserwacje społeczne, obyczajowe – m.in. rozważania dotyczące konfliktu płci. Podejście do zagadnień religijnych często wykracza poza konwencję, nie będąc jednak obrazoburczym. Wiele świetnych pomysłów poetyckich (z różnych dziedzin życia) przyjęło kształt zgrabnych fraszek.

Nic zatem dziwnego, że bohaterka wieczoru jest postacią znaną nie tylko w swoim środowisku – w Sieradzu założyła w 2002 r. i nadal prowadzi (przy szpitalnej bibliotece, gdzie pracuje) Koło Literackie „Anima”, do którego należą też muzycy i plastycy – lecz także zagranicą: publikowała np. w antologii „Contemporary writers of Poland” wydanej w USA (wraz z poetami „Animy” zajmuje tu znaczące miejsce), była uczestniczką festiwali poetyckich w niemieckim kraju związkowym Schleswig-Holstein oraz na Litwie (do Wilna została zaproszona przez wybitnego działacza społeczności polskiej, Romualda Mieczkowskiego; poznała tam znakomitą  tłumaczkę, dzięki czemu jej wiersze znalazły się w wiodącym litewskim czasopiśmie literackim „Krantai”). W Polsce – poza poezją – zajmuje się dziennikarstwem. Ważna jest też dla niej współpraca z muzykami, przede wszystkim Zbigniewem Paprockim z „Animy”: podczas spotkania w Piastowie zostały odtworzone piosenki skomponowane przez niego do słów własnych, jak również klasyków poezji polskiej oraz samej M. Duszki – zwłaszcza te ostatnie cechował romantyzm, ale (co warto podkreślić) bez sentymentalnych uproszczeń.

Publiczność w MOK z prawdziwą przyjemnością słuchała – w interpretacji autorki – wierszy z nominowanego w 2007 r. do Nagrody im. Ks. Jana Twardowskiego tomiku „Galeria świat” (wyd. LSW) oraz najnowszego tomu „Freienwill” wydanego jako dodatek do kultowego czasopisma literackiego „Topos”. Wywiązała się życzliwa dyskusja, w której udział wzięli liczni zebrani, a wśród nich uczestnicy Żyrardowskich Wieczorów Literackich: Jerzy ParuszewskiStanisław Wasilewski.

Tradycyjny turniej jednego wiersza „O Wieczne Pióro Konfratrów” obsadzili poeci w wieku od 8 do 90 lat! Markowe pióro oraz 100 zł wywalczyła Agnieszka Wiszniewska-Matyszkiel (Kanie), drugie miejsce zdobyłJacek Furmański („Biesiada” Piastów), trzecie zajęła Maria Bednarek (Warszawa). Wyróżnione zostały:Mirosława Umiastowska (Warszawa) i Wiesława Zaśko (Pruszków). Wszyscy laureaci otrzymali dyplomy uznania i nagrody książkowe. Wyróżnienie Specjalne, w postaci jednego z tomików poezji swojego autorstwa, M. Duszka przyznała najmłodszemu uczestnikowi turnieju, Markowi Furmańskiemu – ponadto powszechne gratulacje odebrał najstarszy ze współzawodników, Augustyn Dyda (obaj z „Biesiady” Piastów).

 

http://ck.zyrardow.pl/_/ck/index.php/site/article/_577/Poezja+z+Duszk%C4%85

Na łamach najnowszego numeru miesięcznika „Ziemi Łódzka”

( 2/2014) ukazała się recenzja mojego tomiku pt.”Freienwill”.

oraz wywiad ze mną.

Bardzo dziękuję pani Annie Szymanek – Juźwin.



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

MOJE WIERSZE MNIE NIOSĄ

Maria Duszka, poetka, dziennikarka, animatorka kultury. Wydała  osiem tomików wierszy. Jej utwory zostały przetłumaczone na kilkanaście języków. Jest stypendystką Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W grudniu ubiegłego roku Sejmik Województwa Łódzkiego uhonorował ją odznaką za wybitne zasługi dla województwa.

„Być poetą znaczy mówić światu nie” pisał Tadeusz Borowski. Ciężko  być poetką?

Nie jest łatwo. Dawniej wręcz miałam do siebie pretensje o to, że nie potrafię myśleć i postępować jak większość ludzi. Teraz zdaję sobie sprawę, że te moje cechy utrudniają mi funkcjonowanie w świecie, ale pomagają w twórczości.

Parafrazując jeden z pani wierszy, Bóg plącze im życiorysy…

Moja wrażliwość nie ułatwia życia. Jest ono trudne, ale na pewno nie jest nudne,  banalne.  

Pisanie to jest jakiś wentyl bezpieczeństwa?

Piszę, kiedy jest mi bardzo źle i bardzo, bardzo dobrze. Poezja jest mi potrzebna jak modlitwa. Piszę mało wierszy i są to raczej krótkie formy, takie haikopodobne.

Haiku w języku japońskim oznacza żartobliwy wers, a w pani twórczości dużo jest samotności i tęsknoty za miłością.

Kiedyś pewien łódzki poeta, powiedział, że moje wiersze
są o miłości niespełnionej, a ja zadałam mu wtedy pytanie:
co to jest miłość spełniona? Nie odpowiedział.
Pochodzę rodziny Kiedrzyńskich, to stary ród szlachecki.
Ale było też w nim kilkoro literatów. Między innymi nazwisko
to nosiła matka Narcyzy Żmichowskiej, pisarki i feministki.
Był też Stefan Kiedrzyński, bardzo znany w okresie międzywojennym
autor powieści i scenariuszy filmowych. Nie badałam swojego drzewa
genealogicznego, ale poglądy Żmichowskiej są mi dość bliskie.
Nie jestem fanatyczną feministką, ale uważam, że kobieta powinna,
a nawet musi, przede wszystkim liczyć na siebie, podążać swoją
drogą.

Pani ma swoją ścieżkę?

Chyba tak. We współczesnym środowisku literackim jest wielu poetów, którzy piszą podobnie, wzorują się jedni na drugich, ja staram się opierać tym chwilowym modom. Prowadzę Koło Literackie „Anima” i zawsze powtarzam swoim podopiecznym, żeby nie naśladowali bezkrytycznie na innych, tylko szukali swojej ścieżki.

Kim są członkowie koła?

Są to ludzie w różnym wieku – nie tylko z Sieradza. Agnieszka Jarzębowska, autorka wierszy i fraszek jest polonistką.  Jacek Brzostkowski studiuje na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi, Jola Miśkiewicz jest bezrobotna – pisze teksty piosenek i utworów satyrycznych. Podobny rodzaj twórczości uprawia  bibliotekarz Darek Staniszewski. Ania Michalska – Sapkota jest nauczycielką matematyki, Ala Królewicz – absolwentką łódzkiej ASP. Zbyszek Paprocki  jest bardem, który sam pisze i przekłada na język poezji śpiewanej utwory artystów, skupionych w naszym kole i nie tylko.

Pierwsze spotkanie „Animy” odbyło się 27 marca 2002 roku w bibliotece szpitalnej, w której na co dzień pracuję.

W ubiegłym roku przyznano Pani, między innymi za tę działalność, odznakę honorową „Za zasługi dla województwa łódzkiego”…

Starania o to odznaczenie rozpoczął Zarząd Oddziału Związku Literatów Polskich w Poznaniu w dziesięciolecie działalności „Animy”. Opieka nad kołem to moja praca społeczna. Marzy mi się, abym kiedyś mogła zajmować się życiem literackim etatowo. Kieruję dość dużą książnicą szpitalną i przede wszystkim muszę się wywiązywać ze swoich obowiązków zawodowych. Bardzo lubię tę pracę, ale… Mam wiele pomysłów związanych z życiem literackim, nie mogę ich zrealizować z braku czasu.

Ma Pani wypracowaną metodę tworzenia?

Dyscyplina jest mi zupełnie obca. Wiersze przychodzą do mnie kiedy chcą. Mam wrażenie, że unoszą się w powietrzu i czasem udaje mi się je złowić.  Uważam, że w tych naszych pośpiesznych czasach powinniśmy pisać wiersze krótkie i celne – jak hasła reklamowe. One łatwiej trafią do serc i umysłów czytelników.

 

Pani życie od lat związane jest z Sieradzem. Nie tęskni Pani za fermentem artystycznym dużych miast, gdzie łatwiej być dostrzeżonym?

Nie. Jestem pomysłodawczynią i jurorką Ogólnopolskiego Konkursu
Poetyckiego „Mój list do świata” organizowanego przez Miejską
Bibliotekę Publiczną w Sieradzu. Wspólnie z Powiatową Biblioteką
Publiczną organizujemy Noce Poezji i Muzyki.
Nigdy nie chciałam żyć w dużym mieście. Pochodzę z Małynia,
wsi położonej w połowie drogi  między Łodzią a Sieradzem.
To moje miejsce na ziemi. Motto mojego najnowszego tomiku
zatytułowanego „Freienwill” brzmi: „Świat jest Mały(ń)”.
Wydaje mi się, że nie ma znaczenia, gdzie się mieszka.
Jeżeli tworzy się coś autentycznego, to wcześniej czy później
ta twórczość przebije się i trafi do ludzi.

Dobra literatura sama się broni?

Moje wiersze niosą mnie w świat. Cztery lata temu byłam na festiwalu „Polnischersommer” w Niemczech, w ubiegłym roku  na XX Międzynarodowym Festiwalu Poetyckim „Maj nad Wilią” w Wilnie, w tym roku też prawdopodobnie pojadę do Niemiec i na Litwę.

W 2005 r.  Danuta Błaszak zaproponowała mi publikację moich wierszy w antologii „Contemporary writers of  Poland” wydanej w USA. Kolejny tom tego wydawnictwa ukazał się w ubiegłym roku. Znalazły się tam wiersze moje i kilku innych autorów „Animy” w przekładzie Marka Marciniaka, niezwykle życzliwego nam tłumacza języka angielskiego.

Jak odbierana jest Pani twórczość za granicą?

Język poezji jest uniwersalny. Mój tomik „Freienwill” podarowałam w Wilnie wiceprezes Związku Pisarzy Litewskich Birutė Jonuškaitė. Ona przełożyła osiemnaście  moich wierszy. Zostały opublikowane w „Krantai” – jednym z najlepszych litewskich czasopism literackich, w numerze poświęconym literaturze polskiej. Moje utwory znalazły się obok wierszy Czesława Miłosza i fragmentów „Kronosa” Witolda Gombrowicza. To było dla mnie kompletne zaskoczenie i niezwykle miłe wyróżnienie.

Rozmawiała: Anna Szymanek-Juźwin

 

Znalezione w sieci – w łódzkim „Tyglu Kultury”

dr Arkadiusz Frania kilka lat temu napisał o moim

tomiku „I pomyśleć, że jesteś”  (Kraków, „Miniatura”,

2003)

 

http://www.tygielkultury.eu/4_6_2004/aktual/28ram.htm

 

 

 

 

 

Miłość i pejzaż

Arkadiusz Frania
Eklektyczna Etażerka


Maria Duszka
I pomyśleć, że jesteś
Wydawnictwo Krytyki Artystycznej
Miniatura
Kraków 2003

Maria Duszka jest obecna na współczesnym polskim Parnasie za sprawą tomów: Poezja przypadków (1990), Zupełnie szczęśliwie marionetka (1994), Może się przyśnisz (1999) oraz Nieopisanie (2001). W 2003 r. ukazał się zbiór I pomyśleć, że jesteś, zawierający prócz przedruków wierszy z wcześniejszych książek blisko 20 liryków premierowych. Kilkakrotna lektura utwierdziła mnie w przekonaniu, iż Duszka to przede wszystkim twórczyni obrazów, dlatego moją luźną interpretację wyznaczają dwa terminy: imażinizm i haiku. Takie postawienie sprawy nie wyczerpuje bogactwa terytorium poetyckiego sieradzkiej autorki, będąc jedynie próbą opisu dominanty artystycznej.

Współczesne europejskie haiku jest raczej swoistą aurą i refleksją (zwykle w trzech linijkach), dlatego wymiennie można zastosować określenie o znaczeniu nieco szerszym: miniatura. Czesław Miłosz tak streścił teorię mistrza gatunku: „Niezbędnym warunkiem dla piszącego haiku jest według Basho wyzbycie się siebie, czyli całej bebechowatości składającej się na to, co nazywamy >ja<, i przeniesienie się w oglądany przedmiot, bo tylko wtedy możemy uchwycić jego >takość< (suchness)”. Japoński poeta sugerował też, że o sośnie należy uczyć się od sosny, a o bambusie od bambusa. Doho interpretował ten trafny „nakaz”, wyznaczając warunki powstania prawdziwego haiku: „Bo >uczyć się< znaczy wejść w przedmiot, postrzec jego delikatne życie i wczuć się w to, co czuje, a wtedy wiersz ukształtuje się sam. Wiersz ma przekazywać uczucia, które spontanicznie wyłoniły się z przedmiotu, w przeciwnym razie okaże się, że przedmiot i >ja< poety są osobnymi całościami. Wiersz będzie >sztuczny<, bo ułożony przez osobowe >ja< poety”.

Z praktyką imażinistów wiąże Duszkę poetyka „czystego obrazu” oraz koncepcja słowa-metafory, słowa-obrazu, jak pisze Hutnikiewicz: „słowa jako znaku i wykładnika określonej treści przedstawieniowej i emocjonalnej”. Obraz stanowi kompleks, będący efektem równoczesności opisu przedmiotu oraz wywołanego przez niego przeżycia twórcy.

W wierszach Duszki przyroda urasta do miana prawdziwego i własnego (wewnętrznego) świata, którego jesteśmy zaledwie „myślącą” częścią. Rzeczywistość znajduje się za oknem, a obserwacja „pejzażu” owocuje konstatacjami filozoficznymi i rozważaniami egzystencjalnymi: „drzewa / – to co pozostało nam / z raju”; „spojrzał w okno / w bardzo mglisty poranek: / >o, nie ma świata…<„; „stoję przy oknie / oddaję się przestrzeni / zatrzymuję czas”; „za moim oknem kwitnie sad // drozd / ogłasza w nim wiosnę / – tak śpiewa / że wynagradza mi wszystko…”.

Świat zewnętrzny, ten „za oknem” nieraz wywołuje ciemne uczucia i lęk: „boję się otworzyć oczy / boję się odsłonić okna // świat jest skorpionem”; „wciąż nic nie wiemy // jesteśmy jak stojące / na progu dzieci”.

Deszcz to chyba ulubiony „motyw atmosferyczny” Duszki, co widać w zapisach „czystego obrazu”: „jesień tonie w deszczu i mgle”; „listopadowy deszcz / pieści nagie gałęzie drzew”; „kamienna studnia / tulipany w deszczu // uroda przedmieścia”.

Refleksje ontologiczne i epistemologiczne, zwłaszcza na temat przemijania i upływu czasu, osadzone zostały w konkretnej porze roku czy dnia: „śpiew ptaków / w płonących gałęziach drzew // przemija lato”.

Poetka w swoją filozofię bytu wplata rozważania o miłości, w której pojmowaniu jest nieodrodną uczennicą Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej i Haliny Poświatowskiej. Liryk Duszki Miłość zawiera dość czytelne nawiązania do wiersza „polskiej Safony” pod tym samym tytułem: zbieżność dotyczy tematyki, niemal identycznie brzmią wersy inicjalne: „nie widziałam cię już od miesiąca” (Pawlikowska-Jasnorzewska) i „nie widziałam cię wiele dni” (Duszka); rozmijają się wizerunki podmiotów lirycznych. Maria Pawlikowska-Jasnorzewska kreuje postać kobiety wyzwolonej, umiejącej żyć bez mężczyzny, natomiast bohaterka Duszki w chwili powrotu ukochanego zdaje sobie sprawę ze swojej bezbronności i uzależnieniu od partnera („stoisz teraz / naprzeciw mnie / jak morze // stoję przed tobą / bezbronna”). Może jednak współczesny wiersz należy potraktować nie tyle jako interpretację, ale jako ciąg dalszy wcześniejszego wątku; choć puenta liryku Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej brzmi nieco przewrotnie (oksymoron), dlatego można ją odczytać jako właśnie konstatację bezsilności i uległości. Pragnę zwrócić uwagę na „ekologiczne” przymioty ukochanego, reprezentującego dwa żywioły: powietrze i morze.

Powinowactwo z liryką Poświatowskiej przejawia się w opisach ciała, zmysłowej kobiecości, z kluczowym miejscem dla sfery dotyku. Dotyk pozostawia ślady, które trudno usunąć: „aby zmyć z siebie ciebie”; „zniszczyłam i wyrzuciłam / wszystkie drobiazgi / które mi dałeś”. Dłonie partnera są pełne czułości, bez cienia zaborczości i agresji: „on jest / jasny / łagodny / i prawdziwy / jak dotyk / brzozowej gałązki”; „na niepokój serca / […] / myśl o twoich dłoniach / łagodnych / bezpiecznych”; „nie ma nic lepszego / niż twoje ramiona”. Do takich objęć i dotyków kobieta może tylko tęsknić: „czasem zazdroszczę / psu / którego głaszczesz”. Przebija tu rys ubezwłasnowolnienia i nieco masochistycznego oddania, a może przejaw pełnego zaufania: „kiedy mówisz / posłuszna twoim szeptom / tańczę na twojej otwartej dłoni”; „łagodnie tonę / […] / w twoich dłoniach”. Szczególną formą dotyku jest pocałunek: „dotyk twoich ust / musi mi wystarczyć / na następny rok / lub / na zawsze”.

Prawdziwą perłę polskiej liryki erotycznej stanowi egzemplifikacja aktu miłosnego: „powiesiłam w mojej szafie / twoją marynarkę // wszystkie moje ubrania / chcą być blisko niej”. Autorka postrzega ludzkie ciało, duszę i serce w kategoriach natury, dlatego w niemal wszystkich wierszach dokonuje zabiegu swoistej translacji uczuć oraz przeżyć człowieka na odpowiedniki metafizycznego świata fauny i flory: „moje serce nade mną / jak skowronek”; „jestem jak liść / ledwie trzymający się gałęzi / huragan pcha mnie w twoją stronę”. Odrębny zestaw porównań dotyczy różnych tonów miłości, takich jak łagodność, gwałtowność, rozstanie, tęsknota: „pierwsza miłość / jak błyskawica / ukazuje / otwarte niebo // potem / długo / ciemność”; „dałeś mi miłość / jak kamień / […] / dałeś mi miłość / pełną światła i powietrza”; „tyle już razy żegnałam tę miłość // przysypywały ją pożółkłe liście / rozdzielał nas czas / jak mgła”. Podmiot nawiązuje kontakt z brzozą, jaśminami, trawą i dziewanną: „pytają / co ja tutaj właściwie robię / bez ciebie”.

Wiersze Duszki dzieją się gdzieś na styku: „ja” – „ty”, „tu” – „tam”, „świat wewnętrzny” – „świat zewnętrzny”. Są niczym zapiski z lektury tego, co widzialne; na ten trop naprowadza nas sama poetka: „dzień w podróży // nie otwieram książki // czytam świat”. TomI pomyśleć, że jesteś cechuje bez wątpienia wiarygodność i autentyczność poetyckiego przekazu.

Arkadiusz Frania

„W oficynie” na łamach „Odry” (12/2012) Mieczysław Orski omawia mój tomik p.t. „Freienwill”:

(…) Kronikę potocznego bytu bohaterki wierszy, spisaną bez zawiłości formalnych i zbytecznych zabaw tekstualnych zawiera także wydany w Sopocie tomik Marii Duszki, poetki i dziennikarki z Sieradza, autorki siedmiu już zbiorów poezji, założycielki Koła Literackiego „Anima”. Poetka we FREIENWILL (Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, t.77 Biblioteki „Toposu”, 2012) w kilkudziesięciu utworach w formie enigmatycznych obserwacji i przypomnień lirycznie sumuje kolejne ważne daty swej biografii – od 1960, kiedy to: moja mama / wydała mnie na świat// urodziłam się w najokrutniejszym miesiącu / urodziłam się poetką / w rodzinie rzeźnika (…) // nie mogę jej mieć za złe / że mnie wydała światu. Czasem w książce Duszki są to tylko drobne uwagi, pisane raczej sobie niż muzom, jak utwór pt. 2000: mam głowę w chmurach / mam wiersz w głowie / niekończący się wiersz o tobie, czasem anegdoty z podróży, wyjazdów literackich bądź np. pobytu w szpitalu, gdzie lekarz komunikuje autorce: jest pani zbyt wrażliwa, by pani zakładać gips. (…)

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

O książkach Biblioteki „Toposu”

na łamach „Odry”

Jacek Gutorow w swoim cyklicznym dzienniku pt. „Monaten” publikowanym w „Odrze” zatrzymał się na „Rzeczech R” Zygmunta Krukowskiego, 74. tomie Biblioteki „Toposu”. Pisze m.in.: „Takie książki jak tom Zygmunta Krukowskiego przywracają wiarę w to, że można jeszcze pisać i czytać poza układem odniesień stworzonym przez wysokonakładowe, akademickie, środowiskowe placówki polityki kulturalnej”.

W tym samym numerze „Odry” o „Rzeczach R” pisze też Mieczysław Orski w swojej stałej rubryce „w oficynie”. Sporo miejsca poświęca też innym „toposowym” zbiorkom: „Freienwill” Marii Duszki i „Światłość u progu” Krzysztofa Andrzeja Jeżewskiego.

 

NA STRONIE LUDOWEJ SPÓŁDZIELNI WYDAWNICZEJ 

Maria Duszka – „Galeria świat”

Zbiór pięknych liryków mówiących o miłości i przemijaniu przypominających w swej stylistyce wiersze znakomitej poetki Anny Świrszczyńskiej.
Maria  Duszka  (ur. 1960 r.)  – poetka,  dziennikarka,  bibliotekarka. Jest  laureatką  ogólnopolskich i międzynarodowych konkursów
 

literackich. Jej utwory przełożono na język angielski, niemiecki, francuski, rosyjski i serbski. Wiersze, artykuły i recenzje ukazały się m.in. w „Nowym Medyku”, „Tyglu Kultury”, „Toposie”, „Angorze”, „Poezji Dzisiaj”, „Przekroju”, „Metaforze”,  „Czasie  Kultury”, „Frazie” i „Kalejdoskopie”.
Jest założycielką i opiekunką Koła Literackiego „Anima”.
Członkini  krakowskiego oddziału Związku Literatów Polskich.

Fragment quasi-dziennika Arkadiusza Frani p.t. „Jestem pomysłem Pana Boga na człowieka”